Кіріспе

Математикада, әсіресе функционалдық талдауда, Цирелсон кеңістігі — банах кеңістігінің алғашқы мысалы, онда lᵖ кеңістігі де, c₀ кеңістігі де енгізілмейді. Цирелсон кеңістігі рефлексивті. Оны 1974 жылы Б. С. Цирельсон енгізді. Сол жылы Фигиел мен Джонсон осыған байланысты мақала жариялады, онда Цирельсон мысалының дуалына T белгісін қолданды. Бүгінде T әрпі бастапқы мысалдың дуалының стандартты белгісі болып табылады, ал бастапқы Цирельсон мысалы T* арқылы белгіленеді. T* немесе T кеңістігінде ешқандай субкеңістік, банах кеңістігі ретінде, 1 ≤ p < ∞ немесе c₀ кеңістігіне изоморфты емес. Барлық классикалық банах кеңістіктері, үздіксіз функциялар кеңістіктері, дифференциалданатын функциялар немесе интегралданатын функциялар, және функционалдық талдауда келесі қырық жыл бойы қолданылған барлық банах кеңістіктері, қандай да бір lᵖ немесе c₀ кеңістігін қамтиды. Сондай-ақ, 1970-жылдардың басында банах кеңістіктерінің геометриялық теориясын дамытуға жасалған жаңа әрекеттер, әрбір шексіз өлшемді банах кеңістігінде қандай да бір lᵖ немесе c₀ кеңістігіне изоморфты субкеңістік бола ма, жоқ па деген сұрақ тудырды. Бұдан бөлек, Baudier, Lancien және Schlumprecht көрсеткендей, lᵖ және c₀ тіпті T* кеңістігіне де жуық енгізілмейді. Радикалды жаңа Цирельсон құрылымы банах кеңістігі теориясындағы бірнеше одан әрі дамулардың бастауы болып табылады: Томас Шлумпрехттің кез келген деформацияланатын кеңістігі, оған Банахтың гипержазықтық мәселесіне Говерстің шешімі және бұрмалау мәселесіне Оделл–Шлумпрехттің шешімі байланысты. Сонымен қатар, Аргирос және тағы басқалардың бірнеше нәтижелері Цирельсон құрылысының ординалдық жетілдірілуіне негізделген, Аргирос–Хейдонның скалярлық плюс компакттық мәселені шешуімен аяқталады.

Қасиеттері

Цирелсон кеңістігі T* рефлексивті және шекті универсалды, яғни белгілі бір тұрақты үшін, T* кеңістігінде әр шекті өлшемді нормаланған кеңістіктің C изоморфты көшірмелері бар, атап айтқанда, әр шекті өлшемді нормаланған X кеңістігі үшін, Цирелсон кеңістігінің Y субкеңістігі бар, оның X-ке дейінгі көбейтуші Банах–Мазур қашықтығы C-тен кем. Шын мәнінде, әр шекті универсалды Банах кеңістігінде әр шекті өлшемді нормаланған кеңістіктің дерлік изометриялық көшірмелері бар, яғни C әр ε > 0 үшін 1 + ε арқылы алмастырылуы мүмкін. Сонымен қатар, T*-нің әр шексіз өлшемді кіші кеңістігі шекті түрде универсалды. Екінші жағынан, T* екілігі T-дегі әрбір шексіз өлшемді кіші кеңістік барлық n үшін n өлшемді l1 кеңістігінің дерлік изометриялық көшірмелерін қамтиды. Цирелсон кеңістігі T бұрмаланады, бірақ ол кездейсоқ бұрмалана ма, жоқ па, белгісіз. T* кеңістігі – минималды Банах кеңістігі. Бұл T*-нің әр шексіз өлшемді Банах субкеңістігінде T*-ге изоморфты қосымша субкеңістік бар дегенді білдіреді. T* құрылысына дейін ең аз кеңістіктердің жалғыз белгілі мысалдары l p және c0 болды. T екілігі минималды емес. T* кеңістігі полиномдық рефлексивті.

Алынған кеңістіктер

Симметриялық Цирельсон кеңістігі S(T) полиномдық рефлексивті және ол жуықтау қасиетіне ие. T сияқты, ол рефлексивті және оған ℓp кеңістігін ендіру мүмкін емес. Ол симметриялық болғандықтан, оны тіпті санаусыз қолдау жиынында да анықтауға болады, бұл бөлінбес полиномдық рефлексивті Банах кеңістігінің мысалы болып табылады.