Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шалон-сюр-Саон (шалон сюр саон, әдеби мағынасы – Саондағы Шалон) – Францияның шығысындағы Бургундия-Франш-Конте аймағындағы Саон және Луара департаментіндегі қала. Бұл департаменттің субпрефектурасы болып табылады. Департаменттегі ең ірі қала, бірақ департамент орталығы – Макон қаласы, одан кішкентай.
Chalon sur Saône (ʃalɔ̃ syʁ son, literally Chalon on Saône) is a city in the Saône et Loire department in the region of Bourgogne Franche Comté in eastern France. It is a sub prefecture of the department. It is the largest city in the department; however, the department capital is the smaller city of Mâcon.
География
Шалон-сюр-Саон Бургундия-Франш-Конте аймағының оңтүстігінде және Францияның шығысында, шамамен Макон қаласының солтүстігінде орналасқан. Ол Саона өзенінің жағасында орналасқан және бұрынғы қарбалас порт болған, жергілікті шараптарды Саона өзені мен 1792 жылы ашылған Орталық канал арқылы тарату орталығы қызметін атқарған.
Chalon sur Saône lies in the south of the Bourgogne Franche Comté and in the east of France, approximately north of Mâcon. It is located on the Saône river, and was once a busy port, acting as a distribution point for local wines which were sent up and down the Saône river and the Canal du Centre, opened in 1792.
Ежелгі заман
Бұл жер (көне Cabillonum) Эдуи тайпасының астанасы болған, сондай-ақ өзен төсенішінен Ла Тене мәдениетінің заттары табылған. Бірақ Кавильонның алғашқы айрылысы Юлий Цезардың "Галл соғысы туралы естеліктерінде" (VII тарау, 42 және 90-шы бөлімдерде) кездеседі. Рим қаласы бұл жерде өзен порты және Агриппа жолы мен салалық бағыттардың торабы ретінде пайда болды. 354 жылы Рим императоры Констанций II Римнің 7-ші армиясын Халонға (кейін Кабилона деп аталды) ағайынды патшалар Гундомад пен Вадомарийға қарсы жорыққа орналастырды. Бірақ, жабдықталу алмағандықтан, рим әскерлері бүлік көтерді, оларды императордың жеке кеңесшісі Евсевий ақшамен басып тастады. Кейінгі Антикалық дәуірде қала соншалықты кішірейді, оның қабырғасы он бес гектар жерді қамтыды.
Though the site (ancient Cabillonum) was a capital of the Aedui and objects of La Tène culture have been retrieved from the bed of the river here, the first mention of Cavillonum is found in Commentarii de Bello Gallico (VII, chs. 42 and 90). The Roman city already served as a river port and hub of road communications, of the Via Agrippa and side routes. In 354 AD the Roman Emperor Constantius II stationed the Roman 7th Army in Chalon (then called Cabyllona) for an invasion against the brother kings, Gundomadus and Vadomarius of the Alamanni. However, not having received supplies, the Roman troops revolted, and were pacified by the grand chamberlain Eusebius with money. In Late Antiquity the city had dwindled so much that a wall round it encircled fifteen hectares.
Экономика
Негізгі салалар – ядролық, пластик, металлургия және механика. Саона және Луара сауда палатасы Шалон-сюр-Саонадағы Бизнес және Сауда мектебін, сондай-ақ Саонадағы өзен портын басқарады. 2472 кәсіпорын бар: 764 дүкен, 454 бөлшек сауда қызметі, 409 мектеп және денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер, 378 көтерме сауда қызметі, 122 құрылыс компаниясы, 69 ауыл шаруашылығы және азық-түлік кәсіпорны, 64 жылжымайтын мүлік кәсіпорны, 60 көлік кәсіпорны, 49 аралық тауарлар өндіретін кәсіпорын, 35 тұтыну тауарлары өндіретін кәсіпорын, 34 энергетикалық кәсіпорын, 33 жабдықтар өндіретін кәсіпорын және 1 автомобиль өндіретін кәсіпорын. Ең ірі компаниялар: Framatome (бұрынғы Areva), Saint Gobain, Nordeon, Cartonnerie Laurent, Chalondis, Carrefour 2000, Géant Casino, Comptoirs des Fers, Cayon, Amazon және Le journal de Saône et Loire. 2000 жылдардың басына дейін Kodak қаладағы ең ірі жұмыс беруші болды. Олардың өндіріс алаңы 2005 жылы Le Grand Chalon en Bourgogne кампусына айналды.
The primary industries are nuclear, plastics, metallurgy, and mechanics. The Chamber of Commerce of Saône et Loire manages the École de Gestion et de Commerce de Chalon sur Saône, as well as the river port on the Saône. There are 2,472 businesses: 764 stores, 454 retail services, 409 schools and health and social services, 378 wholesale services, 122 construction companies, 69 agricultural and alimentary businesses, 64 real estate businesses, 60 transportation business, 49 industries de biens intermédiaires, 35 industries de biens de consommations, 34 entreprises d'énergie, 33 industries de biens d'équipements et 1 industrie automobile. The most important companies are Framatome (formerly Areva), Saint Gobain, Nordeon, Cartonnerie Laurent, Chalondis, Carrefour 2000, Géant Casino, Comptoirs des Fers, Cayon, Amazon and Le journal de Saône et Loire. Until the early 2000s, Kodak was the largest employer in town. Their production site became the campus of Le Grand Chalon en Bourgogne in 2005.
Теміржол
Gare de Chalon sur Saône теміржол станциясы Париж, Дижон, Лион және бірнеше өңірлік бағыттарға қатынайтын мүмкіндіктерді ұсынады. Станция Париж Гар де Лионнан Марсель Сен-Шарльге дейінгі PLM негізгі желісінде, Парижден 382.150 шақырым қашықтықта орналасқан.
The Gare de Chalon sur Saône railway station offers connections with Paris, Dijon, Lyon and several regional destinations. The station is located along the PLM mainline from Paris Gare de Lyon to Marseille Saint Charles, at kilometre post 382.150 from Paris.
Жол
Шалонды қамтитын негізгі ұлттық жолдар – Парижден Лионға дейінгі A6 тас жолы, Шалоннан Бесансонға дейінгі 73-ші ұлттық жол және Шалоннан Моншаньинге дейінгі 80-ші ұлттық жол. Қала, сонымен қатар, Атлант мұхитындағы Нанттан Қара теңіздегі Констанцаға дейінгі EuroVelo 6 жалпы еуропалық велосипед жолының бойында орналасқан.
The primary national roads serving Chalon are the A6 autoroute from Paris to Lyon, the route nationale 73, from Chalon to Besançon and the route nationale 80, from Chalon to Montchanin. The city is also located on the pan European bicycle route the EuroVelo 6, which stretches from Saint Nazaire on the Atlantic Ocean near Nantes to Constanta on the Black Sea.
Әуе көлігі
Ең жақын ірі коммерциялық әуежай Лион Сент-Экзюпери, шамамен 120 километр қашықтықта орналасқан.
The closest major commercial airport is Lyon Saint Exupéry, located about 120 kilometres away.
Қоғамдық көлік
STAC қоғамдық көлік компаниясы ZOOM автобус желісін ұсынады, оның ішінде қала орталығында тегін автобус, айналағы елді мекендерге бағыттар және мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған қызметтер бар. Сондай-ақ, Réflex велосипед бөлісу жүйесі де жұмыс істейді.
The public transportation company STAC offers a bus network ZOOM, including a free bus in the center, lines to surrounding communities, and services for disabled riders. There also exists a bike sharing scheme Réflex.
Мәдениет
Сент-Винсент соборы Сен-Винсент алаңында орналасқан. Негізінен 12-15 ғасырларда салынған бұл соборға төрт күн бойы Еуропаның және одан тыс елдерден келген суретшілер, музыканттар, актерлер мен акробаттар Шалон қаласының көшелеріне өнер көрсету үшін жиналады. Көбінесе бұл өнер шаралары тегін өтеді. Қала әкімдігі шаралар бағдарламасын жариялайды, соның арқасында халық негізгі топтардың өнерін тамашалай алады. Сондай-ақ, бірнеше газет қандай қойылымдарды міндетті түрде көру керектігін және оларды қайда, қашан табуға болатынын жариялайды.
St. Vincent's Cathedral on the Place Saint Vincent which, while dating mainly from the 12th to the 15th centuries, Over four days, artists from across Europe and beyond come to the streets of Chalon to perform, mostly for free, in music, theatre, acrobatics, comedy, etc. A program is made available by the town, so people know of the main groups performing, and several newspapers report what performances are must see and where and when to find them.
Білім
1997 жылы Шалон қаласында Arts et Métiers ParisTech инженерлік мектебінің ғылыми-зерттеу институты ашылды. Бұл институт виртуалды шындық және кескін инженериясы саласында магистратура және докторантура бағдарламаларын ұсынады. Оның құрамында қалалық кітапхана бар.
An institute of research of the engineering school Arts et Métiers ParisTech was established in Chalon in 1997. This institute offers graduate and doctoral programs in the domain of virtual reality and image engineering. It includes a municipal library.
Спорт
Элан Шалон баскетбол клубы LNB Pro A лигасының мүшесі және өз алаңындағы ойындарын «Ле Колизе» аренасында өткізеді. Басқа спорт клубтары: FC Chalon, HBC Chalon sur Saône, Волейбол Chalon sur Saône және бұрынғы RC Chalon.
The Élan Chalon basketball club is a member of the LNB Pro A, and plays its home matches at the Le Colisée. Other sports clubes include FC Chalon, HBC Chalon sur Saône, Volley Ball Chalon sur Saône and the former RC Chalon.