Жыланшық сүйегі: құрылысы, қызметі және клиникалық аспектілер
Pisiform bone
Жыртқыш сүйек (pisiform) – білезікте орналасқан шағын сүйек. Түрлі бұлшықеттердің бекітілуіне көмектеседі, сонымен қатар білезік туннелінің шекарасын анықтайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Білезіктегі сүйек
Bone in the wrist
Пісіфо́рма сүйегі (латын тілінен – *pisiformis*, бұршақ тәрізді), сондай-ақ пісіфо́рма деп те жазылады, – білезікте орналасқан кішкентай, дөңгелек, сезамоидты сүйек. Ол карпальді туннельдің шығанақ шекарасын құрайды.
The pisiform bone ('/p//aɪ//s//ᵻ//f//ɔːr//m/ or '/p//ɪ//z//ᵻ//f//ɔːr//m/), also spelled pisiforme (from the Latin pisifomis, pea shaped), is a small knobbly, sesamoid bone that is found in the wrist. It forms the ulnar border of the carpal tunnel.
Функция
Пісіформалық сүйек адам қолының өкшесін құрайтын, алақанға сәл көтеріңкі проекция ретінде ең жақсы танылады. Пісіформалық сүйек, hamate-тің hamulus-ымен бірге, карпальді туннельдің медиалдық шекарасын анықтайды. Ол сонымен қатар abductor digiti minimi және flexor carpi ulnaris шекесінің tendon-дарына бекітілу орны ретінде қызмет етеді – осы tendon-дардың дамуында қатысады. Клиникалық зерттеулерде пісіформалық сүйек пизотрикетральды буындағы остеоартритті емдеу үшін алынып тасталған. Кейбір зерттеулер пісіформалық сүйек "білезік шегінің медиалдық бағанасының тұрақтылығына үлес қосады" деген қорытындыға келсе, басқалары оны алып тастау білезіктің қозғалыс ауқымын (әсіресе, білезікті созу) сәл нашартады, бірақ білезікте туындайтын күштерге едәуір әсер етпейді деп болжады. Соңғы зерттеуге қатысушылар ауыр зат көтеру және салмақ көтеру сияқты іс-әрекеттер кезінде операциядан кейін функцияның нашарлауын байқады, бірақ бұл субъективті деп есептеледі, себебі олар операциядан кейін қызметін немесе белсенділік деңгейін өзгертуге мәжбүр болған жоқ. Осы көзқараспен ойлайтын ғалымдар анатомиялық өзгерістердің біздің гоминидтердің алдыңғы ата-бабаларындағы күрес әрекетін жақсартуға мүмкіндік бергенін сендіреді. Басқалары пісіформалық сүйектің Hoxa11 және Hoxd11 гендерімен байланысы оның даму тарихын Hox гендерінің экспрессиясымен анықталатын алқызылдың ұзындығымен байланыстырады деп санайды. Сүтқоректілер мен адам емес приматтарда пісіформалық сүйек – дистальді шынтақ сүйегімен байланысатын кеңейтілген және созылған сүйек. Кейбір таксондарда пісіформалық сүйек тіпті hammate немесе радиус сүйектерімен де байланысады. Адам емес таксондарда пісіформалық сүйек екі остеогенез орталығынан дамиды, олар алақандық эпифиздік пластинамен бөлінеді. Басқа сүтқоректілерде бұл сүйек әдеттегі сезамоидтық даму үлгісін ұстанбайды және бірнеше сүйектермен байланысқан күйде көрінеді, сондықтан пісіформалық сүйек нағыз сезамоидтық сүйек емес.
The pisiform bone is most recognizable as an unassuming palmar projection forming the heel of human hand. The pisiform bone, along with the hamulus of the hamate, defines the medial boundary of the carpal tunnel It also acts as an attachment site for tendons of the abductor digiti minimi and for the flexor carpi ulnaris the tendon in which it develops. In clinical studies, the pisiform has been removed as treatment for osteoarthritis in the pisotriquetral joint. While some studies came to the conclusion that the pisiform "contributes to the stability of the ulnar column of the wrist", others suggested that while excision slightly impairs the range of motion of the wrist (especially wrist extension), the forces generated within the wrist are not significantly impacted. Subjects in the latter study did report impaired function after excision when performing heavy lifting and weightbearing activities, but this is suggested to be subjective considering that they did not have to change occupation or their level of activity as a result of the excision. Scholars with this point of view would believe that these anatomical changes would improve the action of clubbing in our hominin ancestors. Others suggest that the pisiform's link with Hoxa11 and Hoxd11 could tie its developmental history to that of the forearm, whose length is determined by Hox gene expression. In mammals and non human primates, the pisiform is an enlarged and elongated bone that articulates with the distal ulna. In some taxa, the pisiform even articulates with the hammate or radius. In these non human taxa, the pisiform develops from two ossification centers that are divided by a palmar epiphyseal plate. Because in other mammals, the bone does not follow a typical sesamoid development pattern and can be seen articulating with more than one bone, the pisiform is not a true sesamoid bone.