Кіріспе

Алқаның ортаңғы сүйегі – алқадан білезікке дейін созылатын қолдың ұзын сүйегі. Ол кішкентай саусақ жағында орналасқан және қолдың екінші ұзын сүйегі – радиуспен қатар жүреді. Радиустен ұзын және жіңішке болса да, алқа сүйегі төменгі қолдың кіші ұзын сүйегі болып есептеледі. Аяқтағы сәйкес сүйек – тік сүйек.

Құрылымы

Шыбық сүйегі - бұл алдыңғы қолдың ұзын сүйегі, ол шынтақтан білекке дейін созылады және стандартты анатомиялық күйде алдыңғы қолдың ішкі жағында орналасқан. Ол шынтаққа жақын кеңірек, ал білекке жақындаған сайын тар алады. Шынтаққа жақын шыбық сүйегінде олекранон процесі деп аталатын сүйекті өсінді бар, ол иық сүйегінің олекранон ойысына кіретін ілгек тәрізді құрылым. Бұл гиперекстенсияны болдырмайды және иық сүйегінің трохлеясымен буынды құрайды. Сондай-ақ, радиус басы үшін радиалдық ойық және бұлшықеттер бекітілетін шыбық сүйек түтігі бар. Білекке жақын шыбық сүйегінде стилоидты процесс орналасқан.

Бүйірінің жағасы

Шынтақ бунағының жанында екі иілген өсіндісі бар: олекранон және короноид өсіндісі; сондай-ақ екі ойыс, буындық қуыстар – жартылай ай тәрізді және радиалдық ойықтар. Олеcranon – бұл шынтақ сүйегінің жоғарғы және артқы бөлігінде орналасқан ірі, қалың, иілген дөңес. Ол алға қарай иілген, сондықтан қолды созғанда ол шынтақ сүйегінің олекранон ойысына кіреді. Оның табаны денесімен және шынтақ сүйегінің жоғарғы ұшының ең тар бөлігімен бірігіп жатыр. Оның артқы беті артқа қарай бағытталған, үшбұрышты, тегіс, тері астында орналасқан және қапшықпен жабылған. Оның жоғарғы беті төртбұрышты, арт жағында трицепс бұлшықтарының бекітілуі үшін дөңгелек іздері бар; ал алдыңғы жағында, жиегіне жақын, шынтақ бунағының артқы байламшасының бір бөлігін бекіту үшін шағын көлденең ойық бар. Оның алдыңғы беті тегіс, ойыс және жартылай ай тәрізді ойықтың жоғарғы бөлігін құрайды. Оның жиектері жоғарғы бетінің жиегіндегі ойықтың жалғасы болып табылады; олар байламшаларды бекітуге арналған: шынтақ бунағының медиалдық жақ байламшасының артқы бөлігі және латеральдық байламша. Медиалдық жиегінен біраз бөлігі шынтақ бұлшықтарының иілуі басталады; ал латеральдық жиегінен анконус бұлшықтары бекітіледі. Короноид өсіндісі – шынтақ сүйегінің жоғарғы және алдыңғы бөлігінен алға қарай шығыңқы үшбұрышты өсінді. Оның табаны сүйектің денесімен бірігіп жатыр және өте мықты. Оның ұшы сүйір, сәл жоғары қарай иілген, ал қолды игенде ол шынтақ сүйегінің короноид ойысына кіреді. Оның жоғарғы беті тегіс, ойыс және жартылай ай тәрізді ойықтың төменгі бөлігін құрайды. Оның алдыңғы-төменгі беті ойыс және біраз бөлігі қолдың бұлшықтарының бекітілуі үшін дөңгелек іздермен белгіленген. Бұл бетінің денесінің алдыңғы жағымен қосылған жерінде шынтақ сүйегінің дөңгелек өсіндісі орналасқан, ол қолдың бұлшықтарының бір бөлігін бекітеді; осы дөңгелек өсіндінің латеральдық жиегіне көлденең бау бекітіледі. Оның латеральдық бетінде радиалдық ойық деп аталатын тар, сопақ, буындық ойыс бар. Оның медиалдық беті, оның көрінетін, еркін жиегі, шынтақ бунағының медиалдық жақ байламшасының бір бөлігін бекітуге арналған. Бұл бетінің алдыңғы бөлігінде саусақтарды иіру бұлшықтарының бір басының басталуы үшін кішкентай дөңгелек өсінді бар; өсіндінің артында саусақтарды терең иіру бұлшықтарының басталуының бір бөлігі үшін ойыс бар; өсіндіден төмен түсетін пронатор терестің бір басына бастау беретін қырқа. Көбінесе, саусақтарды иіру бұлшықтарының ұзын басы короноид өсіндісінің төменгі бөлігінен бұлшық талшықтарының дөңгелек шоғыры арқылы басталады. Жартылай ай тәрізді ойыс – олекранон және короноид өсіндісімен құралған үлкен ойыс, ол шынтақ сүйегінің трохлеясымен буынға қатысады. Бұл ойыстың екі жағының ортасында бір ойыс бар, ол оны біршама тарылтады және олекранон мен короноид өсіндісінің қосылған жерін көрсетеді. Ойыс жоғарыдан төменге қарай ойыс, олекранонның жоғарғы жағынан короноид өсіндісінің ұшына дейін созылатын тегіс қырқа арқылы медиалдық және латеральдық бөлікке бөлінеді. Медиалдық бөлігі үлкен және көлденеңінен сәл ойыс; латеральдық бөлігі жоғарыда ойыс, төменде сәл ойыс. Радиалдық ойық – короноид өсіндісінің латеральдық жағындағы тар, сопақ, буындық ойыс; ол радиус басының айналасындағы буындық бетін қабылдайды. Ол алдыңғы жағынан артқа қарай ойыс, ал оның көрінетін шеттері сақина тәрізді байламшаны бекітуге арналған.

Кеудеге жақын

Құйрық сүйектің басы буындық бетке ие, оның бір бөлігі овал немесе жартылай ай тәрізді, төмен қарай бағытталған және оны білек буынынан бөлетін үшбұрышты буындық дискінің жоғарғы бетімен буынға түседі; қалған бөлігі, жанына қарай бағытталған, тар, дөңгелек және радиус сүйектің құйрықша ойығына орналасады. Білекке жақын, екі шығыршығы бар: жанындағысы ірі, дөңгелек пішіндес, буындық шығыр, құйрық сүйектің басы деп аталады; ортаңғысы тар, көбірек ілгері шығып, буындық емес, стилоидтық процесс. Бас буындық бетке ие, оның бір бөлігі овал немесе жартылай ай тәрізді, төмен қарай бағытталған және оны білек буынынан бөлетін үшбұрышты буындық дискінің жоғарғы бетімен буынға түседі; қалған бөлігі, жанына қарай бағытталған, тар, дөңгелек және радиус сүйектің құйрықша ойығына қабылданады. Стилоидтық процесс сүйектің ортаңғы және артқы бөлігінен шығып тұрады; ол басқа қарағанда сәл төмен түседі, ал оның дөңгелек ұшы білек буынының ортаңғы жақтағы байланысына бекітіледі. Бас стилоидтық процесстен үшбұрышты буындық дискінің төбесіне арналған ойықпен, ал арт жағынан білек карпиульнарис бұлшық етінің шекесі үшін шалқақ ойықпен бөлінеді.

Микроанатомия

Шыбық сүйек - ұзын сүйек. Шыбық сүйектің ұзын, тар медуллярлық қуысы берік қабық тіні қабырғасымен қоршалған, ол сүйек аралық жиек және дорсальды бет бойымен ең қалың. Шеттерінде тығыз қабат жұқарады. Тығыз қабат олекранонның артқы жағына параллель ламеллалары бар, тығыз губкалы сүйектің пластинасы ретінде жалғасады. Осы пластинаның ішкі бетінен және оның астындағы тығыз қабаттан трабекулалар олекранон мен короноидқа қарай иіліп, басқа трабекулаларды кесіп өтеді, короноидтан төменгі саяның жоғарғы бөлігінен медуллярлық қуысқа қарай артқа қарай өтеді. Короноидтық өсіндінің астында тығыз сүйектің кішкентай аймағы бар, одан трабекулалар жоғары қарай иіліп, жарты ай ойықтың бетіне көлденең бағытта бітеді, ол тығыз сүйек қабатымен жабылған. Төменгі ұшындағы трабекулалардың бағыты көбінесе бойлық.

Даму

Шыбық сүйек үш орталықтан қалыптасады: денесіне, білезік ұшына және шынтақ ұшына, олекранның жоғарғы жағына жақын. Сүйектесу ұрықтың өмірінің сегізінші аптасы шамасында шыбық сүйектің ортасынан басталады және тез арада сүйектің көп бөлігіне таралады. Туған кезде ұштары шеміршектей болады. Шамамен төртінші жылы басында орталық пайда болады, ол жылдам ұзын сүйек стилоидтық өсіндісіне дейін жетеді. Он жасқа келгенде олекранның ұшына жақын орталық пайда болады, осы өсіндінің басты бөлігі денеден жоғары қарай созылып қалыптасады. Жоғарғы эпифиз денемен шамамен он алтыншы жылы, ал төменгісі жиырмасыншы жылы бірігеді.