Кіріспе
Польшаның 11-ші премьер-министрі Марек Мариан Белка (; 1952 жылдың 9 қаңтарында Лодзь қаласында туған) – поляк экономика профессоры және саясаткер. Ол Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) Еуропалық департаментінің бұрынғы директоры және Польша Ұлттық банкінің (Narodowy Bank Polski) бұрынғы басшысы. 2019 жылдың шілдесінен бастап Еуропалық парламент мүшесі болып қызмет етеді. 1978–1979 және 1985–1986 жылдары Колумбия университетінде және Чикаго университетінде, ал 1990 жылы Лондон экономика мектебінде ғылыми тағылымдамадан өтті. 1986 жылдан бастап Польша ғылым академиясының Экономика институтымен байланыста болды. Ол 100-ден астам ғылыми мақала жариялады, олар негізінен дамушы елдердегі ақша теориясы және инфляцияға қарсы саясатқа арналған. Ол қолданбалы экономика және заманауи экономикалық ой-пікірлер саласында маманданған. Сонымен қатар, ол Польша ғылым академиясының Экономикалық ғылымдар комитетінің мүшесі. Ол ел ішінде және шетелде бірқатар маңызды мемлекеттік қызметтер атқарды. 1990 жылы Қаржы министрлігінде кеңесші және консультант болды, содан кейін Меншік трансформациялау министрлігінде және Орталық жоспарлау кеңсесінде жұмыс істеді. 1994–1996 жылдары Министрлер Кеңесі жанындағы Әлеуметтік-экономикалық стратегия кеңесінің төрағасының орынбасары, содан кейін Польша Республикасы Президенті Александр Квасьневскийдің экономикалық кеңесшісі болды. 1996 жылы Дүниежүзілік банкте консультант болып жұмыс істеді. Ол екі рет Польша Республикасының Премьер-министрінің орынбасары және Қаржы министрі болды: 1997 жылы Влодзимеж Цимошевичтің үкіметінде және 2001–2002 жылдары Лешек Миллердің үкіметінде. 2004–2005 жылдары Премьер-министр және Еуропалық интеграция комитетінің төрағасы болды. 2005 жылы өз үкіметінде Спорт министрі қызметін атқарды. 2006 жылдан бастап БҰҰ Еуропа экономикалық комиссиясының (БҰҰЕЭК) атқарушы хатшысы, ал 2008 жылдың қарашасынан бастап Халықаралық валюта қорының Еуропалық департаментінің директоры болды. Бұрын ол Ирактағы халықаралық үйлестіру жөніндегі коалициялық кеңестің (2003) басшысы және Ирактағы Уақытша коалициялық биліктің экономикалық саясат директоры болып жұмыс істеді, онда ол валюта реформасы, жаңа банк жүйесін құру және экономиканы бақылау мәселелеріне жауапты болды (2003–2004). Ол Польша Ұлттық банкінің президенті болып тағайындалды. 2010 жылдың 11 маусымында қызметке кірісіп, 2016 жылдың 21 маусымында өкілеттігін аяқтады. 2011 жылдың қаңтар айында ол үш жылдық мерзімге (2014 жылы тағы үш жылға ұзартылды) Еуропалық жүйелік тәуекел кеңесінің Басқару комитетіне сайланды. Белка 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Еуропалық парламент депутаты болып сайланды және S&D тобының вице-президенті болып тағайындалды.
Marek Marian Belka (; born 9 January 1952 in Lódź) is a Polish professor of economics and politician who has served as Prime Minister of Poland and Finance Minister of Poland in two governments. He is a former Director of the International Monetary Fund's (IMF) European Department and former Head of Narodowy Bank Polski (National Bank of Poland). He has served as a Member of the European Parliament (MEP) since July 2019. In 1978–1979 and 1985–1986 he did scientific internships at Columbia University and University of Chicago, and in 1990 London School of Economics. From 1986, he was associated with Institute of Economics of the Polish Academy of Sciences. He published over 100 scientific papers devoted mainly to money theory and anti inflation policy in developing countries. He specializes in applied economics and contemporary economic thought. He is also a member of the Committee of Economic Sciences of the Polish Academy of Sciences. He held a number of important public functions in the country and abroad. In 1990 he became an advisor and consultant at Ministry of Finance, followed by the Ministry of Ownership Transformations and the Central Planning Office. In the years 1994–1996 he was the vice chairman of the Council of Socio Economic Strategy at the Council of Ministers, and then economic advisor to the President of the Republic of Poland Aleksander Kwaśniewski. In 1996 he became a consultant at World Bank. He was twice the Deputy Prime Minister of the Republic of Poland and the Minister of Finance: in 1997 in the Cabinet of Włodzimierz Cimoszewicz and in 2001–2002 in the Cabinet of Leszek Miller. In 2004–2005 he served as Prime Minister and the chairman of the Committee for European Integration. In 2005 he held the office of the Minister of Sport in his own government
From 2006 he served as the executive secretary of the UN Economic Commission for Europe (UNECE), and from November 2008 the director of the European Department International Monetary Fund. Previously, he was also the head of the coalition Council for International Coordination in Iraq (2003), and then the director of economic policy in the Provisional Coalition Authority in Iraq, where he answered, among others for currency reform, creation of a new banking system and supervision of the economy (2003 2004). He was appointed president of the National Bank of Poland. He took office on 11 June 2010 and ended his term on 21 June 2016. In January 2011, he was elected for a three year term (extended for another three years in 2014) to Steering Committee European Systemic Risk Board. Belka ran for and was elected an MEP at the 2019 European Parliament election. He has been appointed the vice president of the S&D Group.
Ерте өмір және білім
Белка 1972 жылы Лодзь университетінің әлеуметтік-экономикалық факультетін бітірді, кейін Колумбия университетінде, Чикаго университетінде және Лондон экономика мектебінде стипендия бойынша оқыды. Ол Лодзь университетінен шетелдік сауда экономикасы бойынша магистр және экономика ғылымдарының докторы (PhD) дәрежелерін алды; оның диссертациясы АҚШ-тың инфляцияға қарсы саясатына арналған. 1994 жылы профессор атанды.
Ерте мансап
1990 жылдан 1996 жылға дейін Белька Польша Республикасының Қаржы министрлігі мен Дүниежүзілік банк үшін кеңесші ретінде жұмыс істеді. Ол 1997 жылы және 2001 жылдан 2002 жылға дейін Премьер-министрдің орынбасары және Қаржы министрі қызметтерін атқарды; ал осы кезеңде Польша Республикасы Президентінің экономикалық кеңесшісі болды. Сонымен қатар, ол 1997 жылдан 2001 жылға дейін Албанияның үш премьер-министрі – Фатос Нано, Пандели Майко және Илир Мета – кеңесшісі болды. Кейін Белька 2002 жылдан 2003 жылға дейін JP Morgan компаниясының Орталық және Шығыс Еуропа бойынша кеңесшісі қызметін атқарды. 2003 жылы ол Ирактың уақытша коалициялық әкімшілігінде экономикалық саясатқа жауапты болды.
Ұлттық саясаттағы мансап
Белка Польша студенттер қауымдастығы мен Польша социалистік жастар одағында белсенді болды. 1973 жылдан 1990 жылға дейін Польша Біріккен Жұмысшылар партиясының мүшесі болды. 1980 жылдары ол Лодзь университетіндегі Польша Біріккен Жұмысшылар партиясының бірінші хатшысы болды. Белканы Польша президенті Александр Квасьневский 2004 жылғы 29 мамырда премьер-министр етіп тағайындады және келесі жылдың 8 тамызында қызметке кірісті. Ол 14 тамызда қажетті парламенттік қолдауды ала алмады, бірақ 11 қыркүйекте қайтадан тағайындалды. 24 қазанда ол, ақыры Польша Парламентінің Төменгі палатасы – Сеймде 235 дауысқа қарсы 215 дауыспен сенімсіздік дауысын жеңіп, жеткілікті қолдауға ие болды. Белка 2005 жылдың мамырында жаңа либералды «демократтар.pl» партиясына қосылды, бірақ 2005 жылғы сайлауда Лодзьде мандат ала алмады. Сондай-ақ 2005 жылы ол Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымының (ЭЫДҰ) Бас хатшысы лауазымына үміткер болды, бірақ Хосе Анхель Гуррияға жеңілді.
Халықаралық ұйымдардағы мансап
2006 жылдан 2008 жылға дейін Белка БҰҰ Еуропа экономикалық комиссиясының (ЕЭК) атқарушы хатшысы болды. 2007 жылы Польша Белканы Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) басқарушы директоры лауазымына ұсынды, бірақ Еуропалық Одақ (ЕО) бұрынғы француз министрі Доминик Стросс-Канның кандидатурасын ілгерілетуге шешім қабылдады. 2008 жылдың 15 шілдесінде Стросс-Кан Белканы ХВҚ-ның Еуропалық департаментінің директоры етіп тағайындады, және Белка 2008 жылдың 1 қарашасында осы лауазымға кірісті. Осы қызметінде ол Еуропадағы әлемдік экономикалық дағдарысқа қарсы қордың жауабын жетекшілік етті.
Польша Ұлттық Банкінің президенті, 2010-2016
2010 жылдың 27 мамырында Белканы Польша Ұлттық Банкінің келесі президенті ретінде президент міндетін атқарушы Бронислав Коморовский ұсынды. 2010 жылдың 10 маусымында оны Польша Парламенті (253 дауыспен мақұлдады, 184 қарсы) Польша Ұлттық Банкінің басшысы болып бекітті. 2014 жылдың маусым айында поляк журналы Wprost Польшаның жоғары лауазымды шенеуніктерін қатыстырған құпия жазбалардың көшірмелерін жариялады, олардың ішінде Белка ішкі істер министрі Бартломей Сиенкевичпен 2015 жылғы сайлау туралы сөйлескен сөздері де болды. Белка өзінің айтқандары үшін отставкаға кететінін жоққа шығарды. Осы құпия жазбалар астана Варшавадағы бір немесе бірнеше мейрамханада жасалған деп саналады және олардың 2013 жылдың жазына дейін созылғаны болжамдалады. 2016 жылы БАҚ Белканың Еуропалық қайта құру және даму банкінің (ЕҚДБ) басшысы лауазымын қарастырып жатқаны туралы хабарлады. Сондай-ақ ол 2017-2018 жылдар аралығында G20 қаржы министрлері мен орталық банктердің басшылары құрған жаһандық қаржылық басқару жөніндегі беделді тұлғалар тобының мүшесі болды.
Еуропалық парламент мүшесі, 2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Белка Лодзь сайлау округінен Еуропарламент депутаты болып сайланды. Парламентте ол экономика және валюталық мәселелер комитетінде қызмет етеді. 2020 жылы ол салық мәселелері жөніндегі кіші комитетке де қосылды. Комитеттердегі жұмысынан бөлек, Белка АҚШ-пен қарым-қатынастар жөніндегі делегация мүшесі болып табылады. Ол URBAN Intergroup мүшесі де есімді.
Тану
Белка 2006 жылы Хериот-Ватт университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Белка Халықаралық Рауль Валленберг қорының құрметті мүшесі. 2013 жылдың қазан айында ол Польша экономикасының даңқ залына енгізілді.
Жеке өмір
Белка үйленген және екі баласы бар. Олар Лодзь қаласында тұрады.