Кіріспе

Île d'Yeu (il djø) немесе L'Île d'Yeu, Францияның батыс жағалауындағы Вандеден жақын орналасқан арал және коммуна. Аралдың екі порты – солтүстіктегі Порт-Жуанвиль және оңтүстіктегі Порт-де-ла-Мюль – оңтүстік гранитті жағалаудың тасты шығанағында орналасқан және тиісінше тунец пен лобстер аулаумен әйгілі. Әкімшілік жағынан, Л'Иль-д'Ию коммунасы Францияның Ванде департаменті мен Пейс-де-ла-Луар аймағының құрамына кіреді.

Тарих

Неолиттік дәуірдегі туған жердегі тастардағы белгілер және мегалиттік дольмендер мен менгирлердің ерекше шоғырлануы аралдың ертедегі қасиеттілігін көрсетеді. Бангордан (Даун графтығы) келген ирланд монахтары өздерінің Иль-д’Йеудегі монастырын Илерге арнады; Пуатудан келген Сен-Аманд онда алғашқы оқуын өтті, бірақ тоғызыншы ғасырда викингтер шабуыл жасап, оны қиратты. Он бірінші ғасырда Тур қаласының жанындағы Мармутье монастырының және Пуатьедегі Сен-Сиприан монастырының монахтары жаңа монастыр салып, оны Сен-Стефанға арнады. Белвиль лордтары аймақтағы теңіз саудасын қарақшылардан қорғау үшін ағаш бекініс салды, бірақ ол кейін бұзылып, Жанна де Белвиль тас қамал салды, ал оның күйеуі Оливье IV де Клиссон оны жақсартты. Жағалауға көпірмен жалғасқан аралдағы қамал туралы алғаш рет 1356 жылы айтылған. Он тоғызыншы ғасырдан бері Иль-д’Йеу көптеген суретшілерді қызықтырды. Француз теңіз флотының ресми суретшісі Жан Риго (1912–1999) және Морис Бойтель (1919–2007) да онда үйлері болды. Жан Дюфи (1888–1964) 1926 мен 1930 жылдар аралығындағы жазғы демалыс кезінде Иль-д’Йеудің жиырмаға жуық суретін жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыста Верденнің батыры атанған, кейін Францияның Виши режимінің басшысы болған Филипп Петан Иль-д’Йеуда мемлекетке опасыздық жасағаны үшін өмір бойына түрмеге кесілді. Ол 1951 жылы Порт-Жойнвильдегі жеке үйінде қайтыс болды және жергілікті зиратқа (Cimetière communal de Port Joinville) жерленді. Француз ақыны Марк Адольф Геган, хайкудің алғашқы жақтасы, 1959 жылы қайтыс болғанға дейін аралда өмір сүрді. Аралдың теңіз балдырлары француз теңіз биологы Франсуаза Ардренің зерттеулерінің нысаны болды. Жазда аралда демалыс алған балалар жазушысы Людвиг Бемельманс 1939 жылы жарық көрген алғашқы «Мадлен» кітабына шабыттандыру үшін велосипед апатынан кейін ауруханада жатқан кездегі оқиғаны пайдаланды. 2020 жылдың көктемінде «Harmon’Yeu» деп аталатын екі жылдық пилоттық бағдарлама басталды, ол Кер-Писсо ауданындағы және оның айналасындағы 23 үйді Engie компаниясының бағдарламалық жасақтамасымен автоматтандырылған микрожеліге қосты. Бес үйдің үстіне 23,7 кВт қуаты бар 64 күн панелі, ал бір үйге 15 кВт/сағ сыйымдылығы бар аккумулятор орнатылды. Алты үй күн энергиясының артық бөлігін ыстық су жылытқыштарында сақтайды. Динамикалық жүйе күн панельдерінен және аккумуляторда сақталған энергияны 23 үйдің жүйесіне бөліп береді. Ақылды желі бағдарламалық жасақтамасы энергияны жеткізуді және сұранысты бес минут сайын динамикалық түрде жаңартып отырады, энергияны аккумулятордан немесе панельдерден алуды және оны ыстық су жылытқыштарында қашан сақтауды шешеді. Бұл пилоттық бағдарлама Франциядағы осындай алғашқы жоба болды.

Көлік

Аралға Фромэнтиннен немесе Сен-Жиль-Круа-де-Виден пароммен жетуге болады. Nantes әуежайынан коммерциялық рейстермен Île d'Yeu әуежайында әуе тасымалы да қолжетімді.

Климат

Иль-д'Иеудің мұхиттық климаты (Köppen: Cfb) бар, жыл бойы қоңыл температуралы ауа райымен және қыста жаздағыдан едәуір көп жауын-шашын жауады.