Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Île d'Yeu (il djø) немесе L'Île d'Yeu, Францияның батыс жағалауындағы Вандеден жақын орналасқан арал және коммуна. Аралдың екі порты – солтүстіктегі Порт-Жуанвиль және оңтүстіктегі Порт-де-ла-Мюль – оңтүстік гранитті жағалаудың тасты шығанағында орналасқан және тиісінше тунец пен лобстер аулаумен әйгілі. Әкімшілік жағынан, Л'Иль-д'Ию коммунасы Францияның Ванде департаменті мен Пейс-де-ла-Луар аймағының құрамына кіреді.
Île d'Yeu (il djø) or L'Île d'Yeu, is an island and commune just off the Vendée coast of western France. The island's two harbors, Port Joinville in the north and Port de la Meule to the south, in a rocky inlet of the southern granite coast, are famous for tuna and lobster fishing, respectively. Administratively, the commune of L'Île d'Yeu is part of the Vendée department and the Pays de la Loire region of France.
Тарих
Неолиттік дәуірдегі туған жердегі тастардағы белгілер және мегалиттік дольмендер мен менгирлердің ерекше шоғырлануы аралдың ертедегі қасиеттілігін көрсетеді. Бангордан (Даун графтығы) келген ирланд монахтары өздерінің Иль-д’Йеудегі монастырын Илерге арнады; Пуатудан келген Сен-Аманд онда алғашқы оқуын өтті, бірақ тоғызыншы ғасырда викингтер шабуыл жасап, оны қиратты. Он бірінші ғасырда Тур қаласының жанындағы Мармутье монастырының және Пуатьедегі Сен-Сиприан монастырының монахтары жаңа монастыр салып, оны Сен-Стефанға арнады. Белвиль лордтары аймақтағы теңіз саудасын қарақшылардан қорғау үшін ағаш бекініс салды, бірақ ол кейін бұзылып, Жанна де Белвиль тас қамал салды, ал оның күйеуі Оливье IV де Клиссон оны жақсартты. Жағалауға көпірмен жалғасқан аралдағы қамал туралы алғаш рет 1356 жылы айтылған. Он тоғызыншы ғасырдан бері Иль-д’Йеу көптеген суретшілерді қызықтырды. Француз теңіз флотының ресми суретшісі Жан Риго (1912–1999) және Морис Бойтель (1919–2007) да онда үйлері болды. Жан Дюфи (1888–1964) 1926 мен 1930 жылдар аралығындағы жазғы демалыс кезінде Иль-д’Йеудің жиырмаға жуық суретін жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыста Верденнің батыры атанған, кейін Францияның Виши режимінің басшысы болған Филипп Петан Иль-д’Йеуда мемлекетке опасыздық жасағаны үшін өмір бойына түрмеге кесілді. Ол 1951 жылы Порт-Жойнвильдегі жеке үйінде қайтыс болды және жергілікті зиратқа (Cimetière communal de Port Joinville) жерленді. Француз ақыны Марк Адольф Геган, хайкудің алғашқы жақтасы, 1959 жылы қайтыс болғанға дейін аралда өмір сүрді. Аралдың теңіз балдырлары француз теңіз биологы Франсуаза Ардренің зерттеулерінің нысаны болды. Жазда аралда демалыс алған балалар жазушысы Людвиг Бемельманс 1939 жылы жарық көрген алғашқы «Мадлен» кітабына шабыттандыру үшін велосипед апатынан кейін ауруханада жатқан кездегі оқиғаны пайдаланды. 2020 жылдың көктемінде «Harmon’Yeu» деп аталатын екі жылдық пилоттық бағдарлама басталды, ол Кер-Писсо ауданындағы және оның айналасындағы 23 үйді Engie компаниясының бағдарламалық жасақтамасымен автоматтандырылған микрожеліге қосты. Бес үйдің үстіне 23,7 кВт қуаты бар 64 күн панелі, ал бір үйге 15 кВт/сағ сыйымдылығы бар аккумулятор орнатылды. Алты үй күн энергиясының артық бөлігін ыстық су жылытқыштарында сақтайды. Динамикалық жүйе күн панельдерінен және аккумуляторда сақталған энергияны 23 үйдің жүйесіне бөліп береді. Ақылды желі бағдарламалық жасақтамасы энергияны жеткізуді және сұранысты бес минут сайын динамикалық түрде жаңартып отырады, энергияны аккумулятордан немесе панельдерден алуды және оны ыстық су жылытқыштарында қашан сақтауды шешеді. Бұл пилоттық бағдарлама Франциядағы осындай алғашқы жоба болды.
Neolithic markings in the native stone and an unusual concentration of megalithic dolmens and menhirs attest to the island's early sanctity. Irish monks from Bangor, County Down, dedicated their monastery on the Île d'Yeu to Hilaire; Saint Amand from Poitou received early training there, but it was destroyed by Viking raiders in the ninth century. During the tenth century, monks from Marmoutier near Tours and monks of Saint Cyprien at Poitiers built a new monastery and dedicated it to Saint Stephen. A wooden stockade was built by the lords of Belleville to protect their maritime commerce in the area from pirates but this was eventually demolished and a stone castle built by Jeanne de Belleville and improved by her husband Olivier IV de Clisson. The castle built on an islet linked to the coast by a bridge is first mentioned in 1356. Since the nineteenth century Île d'Yeu has attracted many artists. Jean Rigaud (1912–1999), official painter to the French Navy, had a house there, as did Maurice Boitel (1919–2007). Jean Dufy (1888–1964) made about twenty paintings of l'Ile d'Yeu during several summer stays between 1926 and 1930. Philippe Pétain, the proclaimed hero of Verdun during World War I who later became the leader of France's wartime collaborationist Vichy régime, was sentenced to life imprisonment for treason on Île d'Yeu. He died in a private home in Port Joinville in 1951, and is buried in the local cemetery (Cimetière communal de Port Joinville). The poet Marc Adolphe Guégan, an early French exponent of haiku, lived on the island until his death in 1959. The island's seaweeds have been the subject of studies by the French marine biologist Françoise Ardré. The children's author Ludwig Bemelmans, who summered on the island, took inspiration from a hospital stay after a bicycle crash for his first Madeline book, published in 1939. A two year pilot program, called Harmon'Yeu, was initiated in the spring of 2020 to interconnect 23 houses in the Ker Pissot neighborhood and surrounding areas with a microgrid that was automated as a smart grid with software from Engie. Sixty four solar panels with a peak capacity of 23.7 kW were installed on five houses and a battery with a storage capacity of 15 kWh was installed on one house. Six houses store excess solar energy in their hot water heaters. A dynamic system apportions the energy provided by the solar panels and stored in the battery and hot water heaters to the system of 23 houses. The smart grid software dynamically updates energy supply and demand in five minute intervals, deciding whether to pull energy from the battery or from the panels and when to store it in the hot water heaters. This pilot program was the first such project in France.
Көлік
Аралға Фромэнтиннен немесе Сен-Жиль-Круа-де-Виден пароммен жетуге болады. Nantes әуежайынан коммерциялық рейстермен Île d'Yeu әуежайында әуе тасымалы да қолжетімді.
The island is reached by ferry from Fromentine or Saint Gilles Croix de Vie. Air transportation is available at Île d'Yeu Aerodrome , with commercial service from Nantes Airport.
Климат
Иль-д'Иеудің мұхиттық климаты (Köppen: Cfb) бар, жыл бойы қоңыл температуралы ауа райымен және қыста жаздағыдан едәуір көп жауын-шашын жауады.
Île d'Yeu has an oceanic climate (Köppen: Cfb) with mild weather year round and significantly more precipitation in winter than in summer.