Уильям Дэниел Филлипс: Американ физигі, Нобель жүлдесінің лауреаты

Кіріспе

Американдық физика Нобель сыйлығының лауреаты (1948 жылы туған) Уильям Дэниел Филлипс (5 қараша 1948 жылы туған) – американдық физик. 1997 жылы Стивен Чу мен Клод Коэн-Таннуджимен бірге Физика саласындағы Нобель сыйлығын бөлісті.

Өмірбаян

Филипс Уильям Корнелиус Филипс пен Мэри Кэтрин Савиноның отбасында дүниеге келген. Ол анасының жағынан итальяндық, әкесінің жағынан уэльстік тебілді. Оның ата-анасы 1959 жылы Камп Хиллге (Харрисбургке жақын, Пенсильвания штаты) көшіп келді, онда ол орта мектепті бітіріп, 1966 жылы сыныбының үздік түлегі атанды. 1970 жылы Джуниата колледжін summa cum laude деген жоғары наградамен бітірді. Содан кейін ол Массачусетс технология институтында физика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1978 жылы Ұлттық Стандарттар бюросына (қазіргі NIST) қызметке орналасты. 1996 жылы Франклин институтының Альберт А. Микельсон медалін иеленді. Филипс докторлық диссертациясын H2O молекуласындағы протонның магниттік моментіне арнады. Кейін Бозе-Эйнштейн конденсаттарымен айналысты. 1997 жылы Клод Коэн-Таннуджи және Стивен Чумен бірге физика саласындағы Нобель сыйлығын алды, олар газдай атомдардың қозғалысын баяулатуға арналған лазерлік салқындату әдісіне қосқан үлесі үшін, оларды жақсы зерттеу мақсатында Ұлттық Стандарттар және Технология институтында, әсіресе Земан баяулағышын ойлап тапқаны үшін марапатталды. Филипс сонымен қатар Мэриленд университетінің Компьютерлік, математикалық және табиғи ғылымдар колледжінің физика профессоры болып табылады. Филипс 2008 жылдың мамыр айында президент Джордж Бушқа жолданған хатқа қол қойған, физика саласындағы Нобель сыйлығын алған 20 американдық ғалымның бірі. Ол 2008 жылғы қаржы жылындағы «Жалпы заң» жобасында негізгі ғылыми зерттеулерге келтірілген зиянды жоюға шақырып, Энергетика министрлігінің Ғылым басқармасына, Ұлттық ғылым қорына және Ұлттық Стандарттар және Технология институтына қосымша қаржы жәрдемі беруді сұрады. Ол президент Обамадан таза энергияны зерттеу, технологияны дамыту және демонстрациялау үшін жылына 15 миллиард доллар көлемінде тұрақты қолдау көрсетуге шақырған хатқа қол қойған 35 Нобель сыйлығының лауреатының бірі болды. Ол дін мен ғылым арасындағы диалогқа белсенді қатысқан үш танымал ғалымның бірі. Басқа екі ғалым және мефодистер – химик Чарльз Коулсон және 1981 жылы Нобель сыйлығын алған Артур Леонард Шаулоу. 2010 жылдың қазан айында Филипс АҚШ Ғылым және Инженерлік фестивалінде лауреатпен түскі ас ішіп, орта және жоғары сынып оқушыларымен бейресми әңгімелесті. Филипс сонымен қатар АҚШ Ғылым және Инженерлік фестивалінің кеңесші кеңесінің мүшесі.

Phillips was born to William Cornelius Phillips of Juniata, Pennsylvania, and Mary Catherine Savino of Ripacandida, Italy. He is of Italian descent on his mother's side and of Welsh descent on his father's side. His parents moved to Camp Hill (near Harrisburg, Pennsylvania) in 1959, where he attended high school and graduated valedictorian of his class in 1966. He graduated from Juniata College in 1970 summa cum laude. After that he received his physics doctorate from the Massachusetts Institute of Technology. In 1978 he joined National Bureau of Standards (currently NIST). In 1996, he received the Albert A. Michelson Medal from The Franklin Institute. Phillips' doctoral thesis concerned the magnetic moment of the proton in H2O. He later did some work with Bose–Einstein condensates. In 1997 he won the Nobel Prize in Physics together with Claude Cohen Tannoudji and Steven Chu for his contributions to laser cooling, a technique to slow the movement of gaseous atoms in order to better study them, at the National Institute of Standards and Technology, and especially for his invention of the Zeeman slower. Phillips is also a professor of physics, which is part of the University of Maryland College of Computer, Mathematical, and Natural Sciences at University of Maryland, College Park. Phillips is one of the 20 American recipients of the Nobel Prize in Physics to sign a letter addressed to President George W. Bush in May 2008, urging him to "reverse the damage done to basic science research in the Fiscal Year 2008 Omnibus Appropriations Bill" by requesting additional emergency funding for the Department of Energy’s Office of Science, the National Science Foundation, and the National Institute of Standards and Technology. He was one of the 35 Nobel laureates who signed a letter urging President Obama to provide a stable $15 billion per year support for clean energy research, technology and demonstration. He is one of three well known scientists and Methodist laity who have involved themselves in the religion and science dialogue. The other two scientists and fellow Methodists are chemist Charles Coulson and 1981 Nobel laureate Arthur Leonard Schawlow. In October 2010, Phillips participated in the USA Science and Engineering Festival's lunch with a laureate program where middle and high school students got to engage in an informal conversation with a Nobel Prize winning scientist over a brown bag lunch. Phillips is also a member of the USA Science and Engineering Festival's advisory board.

Жеке өмір

Филипс МТИ-ге барар алдында Джейн Ван Уайненге үйленді. Некелерінің басында екеуі де үнемі шіркеуге бармайтын. Бірақ 1979 жылы олар Мэриленд штатының Гейтсерсбург қаласындағы Фэрхейвен біріккен методистік шіркеуіне қосылды, себебі олардың оның көп түрлілігін бағалады. Ол Халықаралық ғылым және дін қоғамының құрылтайшы мүшесі. Ол және оның әйелі екі қыз тәрбиелеп отыр: 1979 жылы туған Кейтлин Филлипс, ол Rebound Designs компаниясын құрды, және 1981 жылы туған Кристин Филлипс, ол ғылымды насихаттау саласында жұмыс істейді. Мэриленд университетінің химия және биохимия факультетінде өткен "Оптикалық торлардағы когерентті атомдар" тақырыбындағы семинарда Филлипс: "Рубидий – Бозе-Эйнштейн конденсаттарына Құдайдың берген сыйы" деді.