Кіріспе

Graye sur Mer – Францияның Нормандия аймағындағы Кальвадос департаментіндегі коммуна. Ол Курсуль-сюр-Мерден батысқа қарай 1 км, ал Баеден шығысқа қарай 18 км қашықтықта орналасқан. Коммуна атын, Вильгельм Жеңімпаздың қол астындағы рыцарь, Аншетил де Грейге тиесілі, жақын жердегі ежелгі жер иелігінен алған болуы мүмкін.

D-күн: таңертең

D күні, қорғаныс үшін бекітілмеген, Грей-сюр-Мер, неміс Stützpunkt (StP) шайқастарының көлеңкесінде, Курсэль-сюр-Мерде, және тағы бір күнге 441-ші Ost Bataillon / 716-шы жаяу әскер дивизиясының «әсері» астында болды. 7-ші канадтық жаяу әскер (шабуыл) бригадасы (тобы) D күні Майк және Нан Грин жағалауларына түсіп, Грей-сюр-Мерді азат етті, сол күні келген канадтықтар наразы болған Әскери-теңіз бомбалау бағдарламасынан үлкен пайда көріп, күнінің басында. 1944 жылдың 6 маусымында ерте босатылған Грей-сюр-Мер, D күні бірнеше маңызды тактикалық қақтығыстардың нысаны болды, күні аяқталғанша. Қала тұрғындары таңғы сағат 6:30-да (Париж уақыты бойынша) бірінші рет дәм татып көрді, сол кезде батысында Вер-сюр-Мерде теңіз бомбалауы басталды, содан кейін оңтүстік-шығысында таңғы сағат 6:52-де (Париж уақыты бойынша) басталды. Нормандияға десант екенін білмей, соғыс шуы ауылға таңғы сағат 8:45-те (Париж уақыты бойынша) жақындады, француз эсминеці La Combattante (FNFL) Хэмо Во және Хэмо де ла Валетке оқ атуды бастады. Грей-сюр-Мерде алғашқы әрекетке түскен канадтықтар – «C» ротасы, Канадтық шотланд полкі, Бреше-ле-Биссондағы неміс қарсылық бекінісін «жойды» және Вакс сарайын «басып алды». Ауылды «D» ротасы, Royal Winnipeg Rifles таңғы сағат 10-нан кейін «азат етті» (Париж уақыты, «Шағын қара шайтандар» қаланы тазартып, дереу Банвильге бет бұрды). D күні Нептун операциясы: Теңіз бомбалауы нақты кесте бойынша жоспарланды, теңіз артиллериясы құрлықтағы нысаналарды жоюға мүмкіндік беру үшін, десант жағалауларына қауіп төндіретін. Нептун операциясы Францияны азат етуге бастама болды, ол Оверлорд операциясының десанттық кезеңі болды. Нептун жоспарында әскерлерді түсіру және жаудың артиллериялық батареяларын бейтараптандыру одақтас теңіз және әуе күштерінің тікелей жауапкершілігінде болды. Грей-сюр-Мер тұрғындары үйлерінен алыс емес жерде оқ жарылысынан оянды, оның екі компонентін ажырату мүмкін емес еді. Корольдік теңіз күштері жүзеге асырған «Қарсы батареялық отты қолдау» бағдарламасы: (BBF) Бомбалау күштері «E» Джуно жағалауы (x2 нысана) және (BBF) Бомбалау күштері «G» Голд жағалауы (x2 нысана) бірінші қарсы батареялық оқты ашты. Бомбалау түрі Уақыты: BST кемесі / күші Нысана туралы мәліметтер Ескертулер Қарсы батарея / Отты қолдау аймағы «E» 05h27m HMS Belfast (C35) / BBF «E» Ver Sur Mer: WN32 батареясы 6./Batn II./1716 AR. / 4x 100 мм leFH 14/19 (t) Ұлыбритания Голд / Грей-сюр-Мер батысында Қарсы батарея / Отты қолдау аймағы «G» 05h30m HMS Orion (85) / Күш «K» La Rivière: Mont Fleury WN 33 Kompanie 7. / ІІ батальон. / Gren. Regt 736. Ұлыбритания Голд / Грей-сюр-Мер батысында Қарсы батарея / Отты қолдау аймағы «E» 05h52m HMS Diadem (84) / BBF «E» Beny sur Mer (Батыс) WN 28a батареясы 7. (Resi) /1716 AR. / x4 100 мм le. F. H14/19(t) RAF (тактикалық) бомбалаушылары: 08h15 Қарсы батарея / Отты қолдау аймағы «X» 06h19m HMS Kempenfelt (R03) / Force J2 Ko 3 (Flak). /Pz. Jg. Abt.716 Алты 7.5 см D. C. A. Mle 1938(f) AA Flak Gun RAF (тактикалық) бомбалаушылары: 07h55 Жағажайды суға батыру өрт бағдарламасы тура жағажайға, дұрыс уақытта от жіберуді қамтамасыз ету үшін қатаң регламент бойынша құрылды. 7-ші канадтық жаяу әскер бригадасының үш жағалауы үшін J шабуыл тобының J1 жұмыс тобы LSH HMS Lawford (капитан шабуыл тобы J1 отты қолдау аймағы «Y») бақылауында болды. HMS Venus (Хант класының эсминец эскорты) резервте болды және екі флот класы эсминецтері жоспарланғандай, 7 CIB десантын қолдауға от жібермеді. 7 CIB командирі «Сеулльс өзенінің екі жағындағы жағалау қорғанысына бомбалау салдарынан күтілген қорқынышты қираулар болған жоқ. Теңізден көрінетін жалғыз зақым – біздің өздігінен жүретін артиллериямыздың LCA-дан атқан оғынан болды». Бомбалау түрі H сағаты: 07:45 BST Кеме / Күш Кеме класы Нысана туралы мәліметтер Жоспарланған нысаналар Жағалау қорғанысы: Өрт H 40 - H La Combattante (FNFL) / Отты қолдау аймағы «Y» Хант класының эсминец эскорты Майк Грин / Майк Ред бойынша H +12-ге дейін қалды: Бекіністерге / Флангтарға жақын қолдау. Жоспарланған нысаналар Жағалау қорғанысы: Өрт H 40 - H HMS Stevenstone / Отты қолдау аймағы «Y» Хант класының эсминец эскорты NAN Green-де H+ жақын жерде бекіністерге / Флангтарға қарсы өрт. Флангідегі нысаналар: Жоспарланған нысаналар H 40 - H HMS Venus / Отты қолдау аймағы «Y» Флот класының эсминеці: Төрт 4.7 дюймдік зеңбірек Барлық 7 CIB десант секторы FOB Шақыру бойынша Жақын қолдау: Бекіністер / Флангтар. Флангтағы нысаналар: Жоспарланған нысаналар H 40 - H HMS Faulkner / Отты қолдау аймағы «Y» Флот класының эсминеці: Төрт 4.7 дюймдік зеңбірек 7 CIB-ді қолдауға от атқан жоқ, 40 минуттан кейін Ұлыбритания Love-ге от атқызуға бұйрық берілді. Флангтағы нысаналар: Жоспарланған нысаналар H 40 - H HMS Fury / Отты қолдау аймағы «Y» Флот класының эсминеці: Төрт 4.7 дюймдік зеңбірек 7 CIB-ді қолдауға от атқан жоқ, 40 минуттан кейін Ұлыбритания Love-ге от атқызуға бұйрық берілді. Өрттің жабуы: DD Танкілер (іске қосу) H 40 - H LCG(L) 831 & LCF (2) Фланг / Отты қолдау аймағы «Y» Десанттық зеңбірек кемесі / x2 4.7 дюймдік (120 мм) зеңбіректер Майк Ред / Майк Гриннен жағажай зеңбіректеріне шабуыл жасау, H 30 минуттан бастап жағажай қорғанысына шабуыл жасау. Өрттің жабуы: DD Танкілер (іске қосу) H 40 - H LCG(L) 1062 & LCG(L) 1007 / Отты қолдау аймағы «Y» Десанттық зеңбірек кемесі / x2 4.7 дюймдік (120 мм) зеңбіректер NAN Green-нен жағажай зеңбіректеріне шабуыл жасау, H 30 минуттан бастап жағажай қорғанысына шабуыл жасау.

D-күн: түскі сағат шамасында

Widerstandnesten WN 33a Hameau de Vaux (Breche Le Buisson) солтүстік 49°20'30.88" / батыс 00°29'41.37" орналасқан және 1944 жылдың маусымында нысана алу мақсатында: LZ1 vT MR Grid 9449862 (Ref. GSGS 4250 1:50K: Круллидің 7E/5 парағы). (WN) Breche Le Bisson-дегі қарсылық ұясы KVU Gr. Meuvaines (325 Inf Div) және KVU Gr. Seulles (716 Inf Div) тобының "дивизиялық" сектор шекарасындағы тактикалық олқылықты толтыруға тырысатын шағын "взвод көлеміндегі" позиция болды. Ол WN31 Couseulles sur Mer (CA Juno секторы) мен WN33 Ver sur Mer (UK Gold секторы) арасындағы ашық құмды далада оқшауланған. 8,8 см Pak 43/41 (қолдарында қару болмаған) үшін Heer R677 типіндегі каземат, Heer H612 типіндегі "ашық" каземат (дала артиллериясы / танкке қарсы пушка) құрылыста болды, ол 75 мм FK 16 nA пушкасын және MG Shartenständ ауыр пулеметін (құрылыста болды) құрлыққа жасалатын шабуылды тоқтату үшін орналастыруға арналған. WN 33a-ны Kompanie 1./ Ost Bataillon 441 жасақтады, олардың компаниялық позициясы бірнеше шағын далалық бекіністермен Hameau de Vaux (le Buission) жерінің артында орналасқан. "C" ротасының, Канадалық шотланд полкінің, WN 33a-ны басып алу міндеті болды және олар оған жету үшін көп еңбек етті. "C" ротасы (ОК майоры Д. Г. Крофтон) 07h50-де MIKE Green-ге қонды, пулемет пен миномет атысына ұшырады, тез арада 75-100 ярд жағалауды, құмдықтарға дейін басып өтті. MIKE – жағалау шөгінділерінің аймағы, онда құмдықтар 100-ден 200 ярдқа дейін тереңдікке дейін жиналған. Майк Гринде, құмдықтардың артындағы ішкі аймақ ылғалды және су басуға бейім болды. Жерді кептіруге көмектесу үшін бірнеше дренаждық арналар қазылды. Тактикалық мина өрісінен өтіп, көп ұрыссыз, WN 33a оңай жеңілді, олардың нысаны бұрынғы теңіз бомбалауынан кейін жойылды. Канадалық десанттар алдындағыдай, шабуыл тобы J1 жағажайлық бомбалау оты 75 мм пушканы бейтараптандырды. Олардың бірінші алған нысаны – "C" ротасы "Château de Vaux" (Aérium de Graye) нысанына көшіп, онда Kompanie 1./ Ost Batl 441 штабы орналасқан. Канадалық шотланд полкінің (7 CIB Reserve) компаниялары жағаға келіп, миномет атысының астында, жағажайдың шығулары әлі аяқталмаған, жағажайдан тыс жерлерде шашыраңқы қарсылықпен күресуге мәжбүр болды. Олардың басты қарсыласы 441-ші шығыс батальонының "ерікті" сарбаздары болды. 441-ші шығыс батальоны. (Украиналық) Штабы: Вер-сюр-Мердің оңтүстік-батысында: Марс-Фонтайн (KVU Gr Meuvaines қорғаныс секторы). Басты штабы Graye sur Mer батысында орналасқан, 441-ші шығыс батальоны. (Украиналық) өздерінің екі ротасын Сеуллден батысқа қарай Мон Флери мен Ла Ривьерге бағыттады, ал екі ротасы Сеуллден батысқа қарай, олар Курсуль-сюр-Мерге бағытталды. Канадалықтар осы екі ротаны D күні теңізден және өз жағалауларынан тыс жерде шабуылға алды. 441-ші шығыс батальоны (15.01.1943 жылы құрылған) 19.01.1944 жылы Нормандияға Heerestruppen (AOK 7 Reserve) ретінде ауыстырылды. 352-ші жаяу әскер дивизиясына қосылып, Байо аймағына жіберілді (19.03.1944 ж.), содан кейін Мёвен аймағына, 716-шы жаяу әскер дивизиясына қосылды (29.05.1944 ж.). "Грей-сюр-Мер" аймағына "кешігіп" келген 441-ші шығыс батальоны 716-шы жаяу әскер дивизиясының "полк шекарасында" орналасты, оның төрт ротасы екі түрлі "батальон KVU Gruppe Қорғаныс секторларында" күресуге бөлінді. MIKE Green-нен канадалық шотланд полкі оңтүстікке қарай жылжып, WN31 Courseulles sur Mer (Westen) үшін күресті айналып өтіп, Сеуллден батысқа қарай, тез арада Kompanie 1./ Ost Batl 441 арқылы өтті. Жағажайдың артындағы сусыз ылғалды жерлерден тыс жерде орналасқан ол HMS Venus (RN) және La Combattante (FNFL) -ден Beach Drenching Fire ала отырып, өз позициясын тастап кетті. La Combattante, командир Андре Пату, Хант (III типті) эскорт-жойғыш, 30.12.1942 жылы пайдалануға берілді (FNFL ретінде), 23.02.1945 жылы Хамбер сағасында LMB минасына батып кетті. NAN Green-нен, WN29 Courseulles sur Mer (Osten) үшін екінші шайқастан кейін, WN30 Courseulles sur Mer (Süden) үшін шайқастан тыс, Regina Rifles Regiment 2-ші ротамен кездесті. / Ost Batl 441., Les Rotys-те Courseulles sur Mer-ден оңтүстікке қарай орналасқан (солтүстікке қарай 49.313° / батысқа қарай 0.455°). Олардың жақындауын тоқтатқан ол көп кешіктіруді тудырмады, HMS Стивенстоун (RN) және HMS Венера (RN) жағажайларын жауып тұрған оттан әлсіреп, "жоғалған элементтер" 8-ші компанияға қосылуға бұйрық берді. II 736., Сент-Урсин құламасында, Ла-Томблетте. Реджиналық атқыштар полкінің (NAN Green), Корольдік Виннипег атқыштары (MIKE Red) және Канадалық шотландтардың (MIKE Green) екінші толқыны әр түрлі шайқастарды өздерінің жағалауларынан тыс жерде өткізді, 88 мм (Flak 16 әуе шабуылына қарсы пушка, атыс жылдамдығы минутына 15 снаряд) күні бойы қауіпті қауіп болып қала береді деп күтті. Олардың жолына төрт танкке қарсы қару-жарақ позицияларының ұйымдастырылған желісі қойылған болатын, бұл жоспарланған кідіртуді дамытпады. J1 шабуыл тобы жағажайларды суға батыру бағдарламасына зиян келтірді, сондықтан канадалықтар тез арада жағажайдың мақсатты сызығынан (YEW) шықты, күтілгеннен кем шығынға ұшырады. 14. (PaK) Kompanie / Grenadier Regiment 726. Hameau de Vaux (le Buisson) жеріндегі орналасқан жері көздерде (француздық коникалық Lambert LZ1 vT MR Grid бойынша) көрсетілмеген. Kdr Grenadier Regiment 726-ның басқаруымен KVU Gr. Meuvaines секторларында сақталды (352-ші жаяу әскер дивизиясына үш батальонды берген), көздерде көрсетілгендей, ол Bataillon Stab II./726-ның алдында, WN33a-ның оңтүстігіндегі Hameau de Vaux жерінде орналасқан. Ағаш құрылымдық бекіністерде, жерді пайдалану арқылы салынған бекіністерде, J1 шабуыл тобы жағажайды суға батыру оты үш "кішкентай" танкке қарсы пушканы бейтараптандырды. Zug 14 (PaK) Ko./726 le Buisson жерінде екі 7.5 см PaK пушкасын орналастырды, 441-ші шығыс батальонының 1-ші ротасының сол қанатының артында. Егер ол жойылмаған болса, "C" ротасы, Канадалық шотланд полкіне шабуыл жасаған болар еді. Zug 14 (PaK) Ko./726 Aérium de Graye жерінде бір 7.5 см PaK пушкасын орналастырды, 441-ші шығыс батальонының 1-ші ротасының оң қанатының артында. Егер ол жойылмаған болса, "C" ротасы, Канадалық шотланд полкіне шабуыл жасаған болар еді. Panzerjäger Abteilung 716./ Kompanie 2. 25 желтоқсан 1943 ж. құрылған, әрқайсысында үш 7.5 см ATk пушкасы бар екі взводтан және екі 8.8 см ATk пушкасы бар бір взводтан тұрды. Оның үш взводы дивизия командирінің барлық қолданыстағы жылдамсыз қарулар құрылысқа салынуы керек, жағажайды және теңізді жабуы керек және оларды тікелей бақылауға алуы керек еді, сондықтан олар ең алдыңғы желіде немесе оған өте жақын орналастырылуы керек еді, мысалы, екінші дивизиялық танкке қарсы компаниясы. (Generalleutnant Richter GOC 716 ID, Баяндама: Нормандиядағы 716 жаяу әскер дивизиясының шайқасы). Ол атап өткендей, "Қосымшалар "C" және "D"-ден көрініп тұрғандай, бұл танкке қарсы компания (2/716) канадалық шабуыл секторындағы жағалауға жақын шағын бөліктерге орналастырылған. Оның орналасқан жері көздерде көрсетілмеген (француздық коникалық Lambert LZ1 vT MR Grid бойынша). "Көрінеді, ол жойылды (жағажайды суға батыру отынан)". Züg Kompanie 2. /Pz. Jg Abt 716., Graye sur Mer батысында, Hameau de la Valette жерінде орналасқан, үш 7.5 см Pak 40 пушкасын ашық алаңда орналастырды. Егер ол жойылмаған болса, "D" ротасы, Канадалық шотланд полкіне шабуыл жасаған болар еді. Züg Kompanie 2. /Pz. Jg Abt 716., Graye sur Mer шығысында, Courseulles sur Mer оңтүстік-шығысында, Les Champs des Fers жерінде (солтүстікке қарай 49.320° / батысқа қарай 0.434°) ашық алаңда үш 7.5 см Pak 40 пушкасын орналастырды. Егер ол жойылмаған болса, "D" ротасы, Реджина атқыштар полкіне шабуыл жасаған болар еді. Züg Kompanie 2. /Pz. Jg Abt 716., Graye sur Mer шығысынан алыс, Bernières sur Mer оңтүстік-батысында: Les Perruques жерінде, ашық алаңда екі 8.8 см Pak 43/41[50] пушкасын орналастырды. Бәлкім, жойылмаған, Bernières-тен шығып жатқан Le Régiment de la Chaudière полкіне шабуыл жасаған болар еді, сондай-ақ 19-шы канадалық (Армиялық) Далалық полкі (үш SP 105 мм пушкасын жойлады).