Кіріспе

Нормандиядағы американдық әуе десантындағы жауынгерлік шабуыл (Екінші дүниежүзілік соғыс)

"Чикаго" миссиясы – 1944 жылғы 6 маусымның таң атынан бұрын жасалған, планерлермен жүзеге асырылған жауынгерлік шабуыл. Бұл шабуылды Екінші дүниежүзілік соғыстың Нормандия десантында 101-ші әуе десанттық дивизиясының бөлімдері жасады. Ол "Нептун" операциясының бір бөлігі болды, бұл операция "Оверлорд" кодын алған, Нормандияға одақтастардың шабуылдық бөлігі. Бастапқыда 101-ші әуе десанттық дивизиясының негізгі шабуылы ретінде жоспарланған, планерлік операция негізгі парашюттік шабуыл – "Албани" миссиясынан кейін бірінші күшейту миссиясына айналды. Дивизияның жауапкершілік аймағы Юта жағажайына жақын болғандықтан, планерлермен күшейтудің көлемі шектеулі болды, дивизияның көптеген қолдау бөлімдері теңіз арқылы тасымалданды.

Шолу

101-ші әуе десанттық дивизияның міндеттері Юта жағасының артындағы төрт жолды бақылауға алу, Сент-Мартен-де-Варревильдегі неміс жағалау артиллериялық батареясын жою, Каретанға қарсы Ла Баркеттедегі Дуве өзенінің шлюзін, Бревандқа қарсы Ла Портедегі Дуве өзені арқылы өтетін екі жаяу көпірін басып алу, Сант-Ком-дю-Монттағы Дуве өзені үстіндегі тас жол көпірлерін жою және Дуве өзені аңғарын қорғау болды. Осы барыста бөлімдер неміс байланысын бұзуға, неміс күштерінің қозғалысын қиындату үшін кедергілер қоюға, жағажай және Валонь арасында қорғаныс шебін құруға, Лес-Форжға дейінгі десант алаңдарын тазалауға және 82-ші әуе десанттық дивизиямен байланыс орнатуға тиіс болды.

Аэроұшақпен шабуыл

52 ұшақтың біріншісі сағат 01:19-да ұшып кетті. Айдың жарығы сүйрегіштерді "төрттік эшелон оңға" құрастырып, он үш рет ұшыруға мүмкіндік берді. Ұшырудан кейін көп ұзамай, командалық радиосы бар планер сүйрегіштен ажырап, жерге қонды. Радио сол күні кешке "Keokuk" миссиясы аясында құтқарылып, тасымалданды, бірақ бұл оқиға 101-ші әуедегі дивизияның "Utah" жағалауынан келген 4-ші жаяу әскер дивизиясымен байланыс орнағанға дейін басқа шабуыл күштерімен радиобайланысын жоғалтуына себеп болды. Бағыты бойынша ауа райы екі сағат бұрын парашюттерді түсіруге кедергі келтірген тығыз бұлт және жердегі тұман сейілген еді. Түйіндемелі және жабық формацияда болмағандықтан, сүйрегіштер мен планерлер бұлттарды формацияны бұзбай өткізіп кетті. Алайда, колонналарға қарсы оқ атылды, соның салдарынан бір C-47 және оның планері қону аймағының батысындағы Дуве өзенінің жанындағы Pont l'Abbé маңында құлады. Жеті көлік және бірнеше планер зақымдалды. 434-ші TCG командирі жол көрсетушілер орнатқан "Eureka" транспондерлік радар маяғы арқылы LZ E-ге бағытталды (қонғанда BUPS AN/UPN 1 маяктары зақымдалып, істен шыққан еді). Ол LZ-дің дұрыс бөлігіне орналастырылмағанмен, келген C-47 ұшқыштары жасыл Holophane маркерлік шамдарымен жасалған "T" пішінін байқады. 03:54-те, алты минут ертерек, қалған 50 ұшқыштың 49-ы өздерінің планерлерін 450 фут (137 м) биіктіктен белгіленген нүктеде жіберді. 50-ші ұшқыш формациядан шығып, Карантанның оңтүстігіне планерін жіберді. Босатылғаннан кейін 270 градусқа солға бұрылу кезінде Waco планерлерінің көпшілігі маркерлік шамдарды көре алмады. Ай батып, шашыраңқы бұлттармен жабылғандықтан, маркерлерге сүйенбесе, планер ұшқыштары қону аймағын тани алмайтын болды. Тек алтауы ғана қону аймағына, ал тағы 15-і жарты миль радиустағы егістіктерге қонды. Он адамнан тұратын топ Les Forges маңындағы егістікке қонды. Қалған 18-нің барлығы, біреуін қоспағанда, үш шақырым радиустағы шығысқа қарайғы егістіктерге қонды. Көпшілігі күтпеген ағаштарды аралап өту үшін асығыс қонғандықтан, кішкентай егістіктерде апатқа ұшырады. Неміс оғы қараңғыда тиімсіз болды, және көптеген планерлер ағашқа немесе арыққа соқтығысса да, жүктердің көпшілігі зақымсыз жеткізілді. Бір планерде генерал Пратт және оның орынбасары қаза тапты (осы оқиғаның кейінгі жағдайлары "Saving Private Ryan" фильмінде көркемделіп көрсетілген). Барлығы 5 адам қаза тауып, 17-сі жарақат алды, ал 7-сі жоғалып кетті. Таң атқанда дивизия штабы күшейткіштерге жабдықтарын құлаған планерлерден алып тастауға және оларды Hiesville-ге бағыттауға үлкен топты жіберді (өте аздағы планерлер соншалықты қирап кеткендіктен, жабдықты дереу алып тастау мүмкін болмады). Жабдықты жинау және құрастыру ұзаққа созылды, бірақ түскі уақытта топ 3 джип, 6 зениттік пушка, 115 планерлік әскер және 35 неміс тұтқынымен оралды. Әуедегі қонулар тарихында "Chicago" миссиясы "күтілгеннен де жақсы нәтижелерге жетті" деп қорытындыланды.