Кіріспе
1944 жылғы 6 маусымда Солтүстік Франциядағы амфибиялық десант аймақтарының бірі үшін берілген кодтық атау. [[Нормандияға түсу]] операциясының бір бөлігі болған Джуно және/немесе Джуно жағажайы, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1944 жылғы 6 маусымда Германия басып алған Францияға одақтас әскерлердің шабуылындағы бес жағажайдың бірі болды. Жағажай Курсельден, британдық Голд жағажайының шығысындағы ауылдан, Сент-Обин-сюр-Мерге дейін, ал британдық Сворд жағажайының батысында орналасқан. Джуноны басып алу міндеті Бірінші Канада армиясына жүктелді, теңіз көлігі, миналарды жою және Корольдік Канада теңіз күштері мен Британдық Корольдік теңіз күштері, сондай-ақ бос Франция, Норвегия және басқа одақтас теңіз күштерінің бөлімдерімен қамтамасыз етілді. D күні 3-Канадалық жаяу әскер дивизиясының мақсаттары – Каен-Байе жолын кесіп өту, Каеннің батысындағы Карпике әуежайын басып алу және екі жақтағы екі британдық жағажайдың арасында байланыс орнату болды. Жағажайды неміс 716-шы жаяу әскер дивизиясының екі батальоны қорғады, ал Каен маңында 21-ші танк дивизиясының бөлімдері резервте тұрды. Шабуыл жоспары бойынша 3-Канадалық дивизияның екі бригадасы Майк және Нан деп аталатын екі жағажай секторына қонуға тиіс болды, Курсель, Берньер және Сент-Обинге баса назар аудару керек еді. Алдын ала теңіз және әуе шабуылы жағалаудағы қорғанысты әлсіретіп, жағалаудағы нығайтылған бекіністерді жояды деп күтілді. Жағалауда 2-Канадалық бронетанқ бригадасының десанттық танктері мен Ұлыбританияның 79-шы бронетанқ дивизиясының арнайы бронетехникасы қолдау көрсетуге тиіс болды. Құтқарушылардың түсу аймақтары қамтамасыз етілгеннен кейін, 9-шы Канадалық жаяу әскер бригадасы резервтік батальондарды түсіріп, ішкі аймаққа орналастыруға, Корольдік теңіз жаяу әскерлері Свордтағы британдық 3-ші жаяу әскер дивизиясымен байланыс орнатуға, ал 7-ші Канадалық жаяу әскер бригадасы Голдтағы британдық 50-ші жаяу әскер дивизиясымен байланыс орнатуға тиіс болды. 3-Канадалық дивизияның D күні мақсаттары Карпике әуежайын басып алу және түнгі уақытта Каен-Байе теміржол желісіне жету болды. Десант күштері неміс 716-шы дивизиясынан күшті қарсылыққа тап болды; алдын ала бомбалау күтілгендей тиімді болмады, ал нашар ауа райы бірінші толқынның түсуін 07:35-ке дейін кешіктірді. Бірнеше шабуыл жасаған бөлімдер, атап айтқанда Royal Winnipeg Rifles және The Queen's Own Rifles of Canada, бірінші толқынның алғашқы минуттарында ауыр шығынға ұшырады. Сан жағынан басымдық, артиллериядан үйлесімді оттық қолдау және бронетанқ эскадрильялары десанттан кейін екі сағат ішінде жағалаудағы қорғаныстың көп бөлігін тазартты. 7-ші және 8-ші бригадалардың резервтері сағат 08:30-да (Royal Marines-пен бірге) орналаса бастады, ал 9-шы бригада өзінің орналасуын 11:40-да бастады. Жағажайлардағы адамдар мен техниканың көптігі 9-шы бригаданың түсуі мен оңтүстікке шабуыл басталуы арасында ұзақ кешігулерге әкелді. 7-ші бригада оңтүстікке жылжуға және Крулиде британдық 50-ші дивизиясымен байланыс орнатуға дейін бастапқыда күшті қарсылыққа тап болды. 8-ші бригада Тайльвильде 716-шы дивизияның батальонынан күшті қарсылыққа тап болды, ал 9-шы бригада кешкісін Карпикеге қарай бағытталды. Сент-Обиндегі қарсылық Корольдік теңіз жаяу әскерлеріне Свордтағы британдық 3-ші дивизиясымен байланыс орнатуға кедергі келтірді. Ағылшын-Канада майданындағы барлық операциялар 21:00-де тоқтатылуға бұйрық берілген кезде, Канаданың Корольдік өз мылтықтары D күні мақсатына жетті және 3-ші Канадалық жаяу әскер дивизиясы D күні кез келген басқа десант күшіне қарағанда ішкі аймаққа тереңірек енуге қол жеткізді.
one of the [[Normandy landings
Juno and or Juno Beach was one of five beaches of the Allied invasion of German occupied France in the Normandy landings on 6 June 1944 during the Second World War. The beach spanned from Courseulles, a village just east of the British beach Gold, to Saint Aubin sur Mer, and just west of the British beach Sword. Taking Juno was the responsibility of the First Canadian Army, with sea transport, mine sweeping, and a naval bombardment force provided by the Royal Canadian Navy and the British Royal Navy as well as elements from the Free French, Norwegian, and other Allied navies. The objectives of the 3rd Canadian Infantry Division on D Day were to cut the Caen Bayeux road, seize the Carpiquet airport west of Caen, and form a link between the two British beaches on either flank. The beach was defended by two battalions of the German 716th Infantry Division, with elements of the 21st Panzer Division held in reserve near Caen. The invasion plan called for two brigades of the 3rd Canadian Division to land on two beach sectors—Mike and Nan—focusing on Courseulles, Bernières and Saint Aubin. It was hoped that the preliminary naval and air bombardments would soften up the beach defences and destroy coastal strong points. Close support on the beaches was to be provided by amphibious tanks of the 2nd Canadian Armoured Brigade and specialized armoured vehicles of the 79th Armoured Division of the United Kingdom. Once the landing zones were secured, the plan called for the 9th Canadian Infantry Brigade to land reserve battalions and deploy inland, the Royal Marine commandos to establish contact with the British 3rd Infantry Division on Sword and the 7th Canadian Infantry Brigade to link up with the British 50th Infantry Division on Gold. The 3rd Canadian Division's D Day objectives were to capture Carpiquet Airfield and reach the Caen–Bayeux railway line by nightfall. The landings encountered heavy resistance from the German 716th Division; the preliminary bombardment proved less effective than had been hoped, and rough weather forced the first wave to be delayed until 07:35. Several assault companies—notably those of the Royal Winnipeg Rifles and The Queen's Own Rifles of Canada—took heavy casualties in the opening minutes of the first wave. Strength of numbers, coordinated fire support from artillery, and armoured squadrons cleared most of the coastal defences within two hours of landing. The reserves of the 7th and 8th brigades began deploying at 08:30 (along with the Royal Marines), while the 9th Brigade began its deployment at 11:40. The subsequent push inland towards Carpiquet and the Caen–Bayeux railway line achieved mixed results. The sheer numbers of men and vehicles on the beaches created lengthy delays between the landing of the 9th Brigade and the beginning of substantive attacks to the south. The 7th Brigade encountered heavy initial opposition before pushing south and making contact with the British 50th Division at Creully. The 8th Brigade encountered heavy resistance from a battalion of the 716th at Tailleville, while the 9th Brigade deployed towards Carpiquet early in the evening. Resistance in Saint Aubin prevented the Royal Marines from establishing contact with the British 3rd Division on Sword. By the time all operations on the Anglo Canadian front were ordered to halt at 21:00, The Queen's Own Rifles of Canada had reached its D Day objective and the 3rd Canadian Infantry Division had succeeded in pushing farther inland than any other landing force on D Day.
Нормандияға шабуыл
1942 жылы Батыс одақтастары Батыс Еуропада екінші майдан (Батыс майдан) ашуға келісті. Ұлыбритания мен АҚШ-тың толыққанды шабуыл жасауға мүмкіндіктері болмағандықтан, Батыс Еуропадағы Германияның күші әлсіреген немесе КСРО жағдайы ушыққан жағдайда, «Следгемер» операциясы деп аталатын шабуыл жоспарлары жасалды. 1942 жылдың тамызында британдық-канадтық күштері француздық Дипп портына «Юбилей операциясы» деген сәтсіз десант түсірді; десанттың мақсаты – канал арқылы шабуыл жасау мүмкіндігін тексеру болды. Шабуыл нашар жоспарланғандықтан апатқа ұшырады; 4963 сарбаз қаза тапты, жараланды немесе тұтқынға алынды. 1943 жылдың мамырында Солтүстік Африкада фельдмаршал Эрвин Роммельге қарсы англо-американдық жеңістен кейін британдық, американдық және канадтық әскерлер 1943 жылдың шілдесінде Сицилияға шабуыл жасады, содан кейін қыркүйек айында Италияға шабуылдады. Желтоқсан айына қарай одақтастардың ілгерілеуі Германияның қарсыласуының қаттылығы мен Италия түбегінің қиын географиясының салдарынан баяулады. Амфибиялық шабуылдар мен құрлықтағы шайқастарда құнды тәжірибе алғаннан кейін одақтас жоспарлаушылар Солтүстік Францияға шабуыл жасау жоспарларына қайта оралды, енді бұл жоспар 1944 жылға шегерілді. Генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр (Одақтас экспедициялық күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы) мен Фредерик Морганның басшылығымен Францияға шабуыл жасау жоспарлары «Оверлорд» операциясы ретінде біріктірілді. 1944 жылдың 1 мамырына белгіленген бастапқы мерзіммен жаяу әскер шабуылы бес дивизияның бірлескен шабуылы ретінде жоспарланды. Кейін шабуыл 6 маусым 1944 жылғы дүйсенбіге ауыстырылды, ал Нормандия қону орындары ретінде таңдалды, операциялар аймағы Котентин түбегінен Каенге дейін созылды. Бастапқыда Нормандия жағалауында сол кездегі әліпбилердің бірінен алынған кодтық атаулары бар он жеті сектор болды, Омаханың батысындағы «Эйблден» бастап, шабуыл аймағының шығыс жағындағы «Роджерге» дейін. Жоспарланған шабуылға Котентин түбегіндегі «Юта» қосылғанда тағы сегіз сектор қосылды. Секторлар жасыл, қызыл және ақ түстермен белгіленген жағажайларға бөлінді. «Оверлорд» операциясы британдық Екінші армияны Орн өзені мен Порт-ан-Бессин аралығында шабуыл жасауға, Каенді басып алуға және Каумон-л-Эвентеден Каеннің оңтүстік-шығысына дейін майдан сызығын құруға шақырды, сондай-ақ АҚШ-тың Бірінші армиясының сол жақ қанатын қорғауға және әуежайларды басып алуға міндеттелді. Каенді және оның айналасын басып алу Екінші армияға оңтүстікке қарай Фалез қаласын басып алу үшін қолайлы тұрақ беру аймағын ұсынар еді, одан кейін Аргентан, Тукс өзені және содан кейін Сен өзеніне қарай солға бұрылу үшін айналыс ретінде пайдалануға болар еді. Логистикалық қиындықтар мен нашар ауа райына байланысты кешігулерден кейін «Оверлордтың» D күні, ең ірі амфибиялық операция 24 сағатқа кейінге шегерілді, ол 1944 жылдың 6 маусымына белгіленді. Эйзенхауэр мен 21-ші армия тобының командирі Монтгомери алғашқы күні Каенді басып алуға және 90 күн ішінде Парижде азат етуге ниеттенді.
Юнона
Нептун операциясы, Оверлордтың қону кезеңі, 80 км (50 миль) жағалауға жайылған бес дивизиялық фронтты талап етті; D күні таң атпастан бұрын үш әуе шабуылдық дивизия (екі американдық, бір британдық, сондай-ақ бір канадалық батальон) да қонуға тиіс болды. Эйзенхауэр мен генерал Бернард Монтгомери D күнінің түнгі уақытына қарай Нормандия жағажайында сегіз жаяу әскер дивизиясы мен он төрт танк полкіне қол жеткізе аламыз деп үміттенді. Қону аймағы бес аймаққа бөлінді, американдықтар Юта (батыс жағындағы) және Омахаға, ал британдықтар Голд және Свордқа шабуыл жасады. Ла Ривьер батысында және Сен-Обен шығысындағы 10 км (6 миль) жағалау учаскесіне 3-ші Канадалық жаяу әскер дивизиясы (3-ші CID), генерал-майор Род Келлердің басқаруымен бекітілді. Жюноға Курсюль және Берньер ауылдары кірді. "Жюно" атауы Уинстон Черчилль бастапқы кодтық атау – "Жели" – лайықсыз деп есептегендіктен пайда болды. Британдық және Достас күштерінің жағалауларын басып алу үшін берілген кодтық атаулар балық түрлерімен байланысты болды: алтын балық, семсер балық және медуза, олар тиісінше Голд, Сворд және Жели деп қысқартылды. Черчилль "көптеген адамдар қаза болуы мүмкін жағажайға "Жели" деген ат қоюға қарсы болды". Ол атауды "Жюно" деп өзгертуді талап етті.
Германия қорғанысы
Неміс әскері Ресей, Солтүстік Африка және Италиядағы науқандарда күшін және моральдық жағдайын қатты төмендеткенімен, ол әлі де күшті жауынгерлік күш болып қала берді. Осыған қарамастан, 1943 жылдың соңында Франция жағалауындағы неміс дивизияларының көпшілігі жаңадан шақырылған сарбаздардан немесе Шығыс майданнан демалып, қайта құруға келген тәжірибелі әскерлерден құралды; барлығы Францияда, негізінен жағалауда 856 000-ға жуық сарбаз орналасты. Германия армиясының тағы 60 000 Хилфсвильги (ерікті көмекшілер), сондай-ақ КСРО және Польша азаматтары француз жағалауында қызмет етті. Фельдмаршалдар Эрвин Роммель мен Герд фон Рундштедт басшылығымен Атлантика қабырғасының қорғанысы – француз жағалауындағы жағалау артиллериялық позициялары, пулеметтік бекіністер, мина далалары және жағажайларға қойылған кедергілер күшейтілді; 1944 жылдың алғашқы алты айында немістер болаттан және бетоннан жасалған құрылымдарды орнатты. Роммель сонымен қатар жағалауды 4 миллион танкіге қарсы және жеке құрамға қарсы минамен, сондай-ақ 500 000 жағажай кедергілерімен қоршады. «Джуно» учаскесінде Атлантика қабырғасының қорғанысы көптеген басқа десанттық учаскелерге қарағанда күштірек болды. Әрбір позицияда пулеметтер, танкіге қарсы және жеке құрамға қарсы артиллерия, бункерлер орналастырылып, оларды минометпен жабдықталған бірнеше взводтар күзетті. Осы бекіністерді мина далаларымен қоршады, ал Курсуль портында қосымша қорғаныс шаралары қолданылды. Нормандияның Кальвадос жағалауын 716-шы стационарлық және 352-ші жаяу әскер дивизиялары қорғады, ал Канада десанттық аймағын 716-шы дивизияның бөлімдері қорғады. Бұл дивизиялардың құрамында негізінен 18 жасқа дейінгі немесе 35 жастан асқан сарбаздар болды, олардың жалпы саны 7 771 жауынгерлік әскерді құрады және алты батальонға бөлінді (одақтас дивизияларының 9 немесе 12 батальонына қарағанда). 352-ші дивизия бірінші санаттағы дивизия деп есептелсе, 716-шы дивизия «орташа стационарлық дивизиядан жақсырақ» саналды. Бұл дивизияларда көлік құралдары мен танктер өте аз болды және олар жаяу әскер мен далалық полктерге тәуелді болуға мәжбүр болды. «Джуно» учаскесінде 736-шы гренадер полкі төрт жаяу әскер ротасын орналастырды, 7-ші рота болашақта «Майк секторы» деп аталатын учаскені бақылады, 6-шы рота Курсульде, 5-ші рота Берньерде, ал 9-шы рота Нан секторында және Сен-Обенде орналасты. Екінші қатарда төрт жаяу әскер ротасы мен бір танкілік рота орналасты. 21-ші танкілік дивизия Каеннің оңтүстік-шығысына орналастырылды, ал поляк және орыс сарбаздарының екі батальоны «Джуноның» қабырғаларында, «Sword» және «Gold» учаскелеріне жақын орналастырылды.
Канадалық препараттар
Канадалық D күніне арналған жаттығулар 1943 жылдың шілдесінде басталды, ол кезде Канада үкіметінің әскери өкілі генерал-лейтенант Эндрю МакНоттон I Канада корпусының командирі Гарри Крерарға 3-ші Канадалық жаяу әскер дивизиясы Францияға шабуылда рөл атқара алатынын хабарлады. Бастапқы дайындық қиын болды және LCA немесе LCT-мен жаттығуға мүмкіндік беретін десанттық кемелердің болмауынан усложнялся. Шотландиядағы далалық жаттығулар 1943 жылдың тамыз және қыркүйек айларында басталды, нәтижесінде бронетехникалық және артиллериялық полктер үшін жағажайға шабуыл жасау үшін ерекше техника мен жабдықтар құрылды. Ең маңыздысы – "Дюплекс Драйв" (DD) танктері. Сондай-ақ, артиллерияға десант кемесінде бола тұрып жағажайды бомбалауға мүмкіндік беретін механизмдер әзірленді. 1944 жылдың қысы бойы бірліктер Юно полкінің құрамында озық шабуыл тактикасын бірлесіп жетілдірді. Операция тарихтағы ең ірі десант флотымен – барлығы 7,016 кемемен қолдау көрсетілді. Канада Корольдік теңіз күштері армадаға 121 кеме, оның ішінде эсминецтер, фрегаттар, корветтер, десанттық кемелер, мина тазартушылар және торпедалық катерлер берді. Төрт канадалық тайпалық кластың эсминецтері Корольдік теңіз күштерінің 10-шы эсминец флотилиясының құрамына кірді, олар Нормандия маңындағы Англия арнасын неміс теңіз күштерінен таза ұстау үшін басқа RN бөлімшелерімен бірікті. J теңіз күштері 1944 жылдың ақпанында 3-ші Канадалық жаяу әскер дивизиясымен бірге шабуылға қарқынды дайындық жүргізді, ал 4 мамырда Фабиус жаттығуында шабуылдың толық көлемде симуляциясы жасалды. D күні J күштері, командирлері, десант аймағындағы неміс қорғаныс позицияларын ауыр калибрлі крейсерлік қарулардан бастап десанттық кемелерге орнатылған өздігінен жүретін артиллериямен бомбалауға тиіс болды. Канада армиясының тарихшысы С. П. Стейсидің сөзіне сүйенсек, десант аймағына жеңіл бомбалау "H сағатына дейін 30 минут бұрын басталып, 15 минутқа созылады; содан кейін дивизиялық шабуылдың қанаттарында ауыр бомбалау басталып, H сағатына дейін жалғасады". Қосымша қорғанысты D күніне дейін және күнінің өзінде Корольдік және Канада Корольдік әуе күштерінің эскадрильялары қамтамасыз етеді. Сәтті және күтпеген шабуыл үшін Англия арнасы мен Нормандияда толық әуе басымдылығы қажет болды. D күніне дейінгі айларда RAF Екінші тактикалық әуе күштері әуежайларға, жағалау гарнизондарына, радарларға, теміржол желілеріне және көлік жолдарына шабуыл жасады, жағалау қорғанысын әлсірету және неміс Люфтваффесіне Нормандиядағы әуе басымдылығына күшті қарсылық көрсетуге мүмкіндік бермеу үшін. 6 маусымда таңға дейін RAF тактикалық әуе күштерінде 2,434 истребитель және истребитель-бомбалаушы ұшағы, оларды қолдау үшін шамамен 700 жеңіл және орташа бомбалаушы ұшағы болды. Juno операциялық жоспары екі негізгі секторға бөлінді: Майк (батыс) және Нан (шығыс). Майк секторына 7-ші Канадалық жаяу әскер бригадасы шабуыл жасайды, оған Корольдік Виннипег мылтық әскері, Канадалық шотланд полкі және 1-ші гусарлар қолдау көрсетті. 7-ші бригада Курсельді басып алып, ішкі аймаққа қарай жылжуды жоспарлады. Нан секторына 7-ші бригаданың Регина атқыштар полкі, сондай-ақ 8-ші Канадалық жаяу әскер бригадасының Солтүстік жағалау полкі және Канаданың Королеваның жеке атқыштары шабуыл жасайды, ал Форт Гарри атты танктері бронетехникалық қолдау көрсетті; Британдық 79-шы бронетехникалық дивизиясының арнайы бронетехникалық корольдік инженерлерінің (AVRE) взводы әр жағажай секторына қонды. 8-ші бригада Берньерді және Сент-Обеннің батыс шетін басып алып, содан кейін Нормандияның ішкі аймағына жылжуы керек еді. Операциялық жоспарда сондай-ақ 9-шы Канадалық жаяу әскер бригадасы мен Шербрук фюзелиерлері алғашқы шабуылдан кейін 4-6 сағат ішінде Джуноға күштер ретінде жөнелтілуі де қарастырылды. D күнінің түнде 3-ші Канадалық жаяу әскер дивизиясы Каеннің батысындағы биік жерді, Баео-Каен теміржол желісін және Курсель, Берньер, Сент-Обен және Бени-сюр-Мер теңіз жағалауындағы қалаларды басып алуға тиіс болды.
Бастапқы бомбалау
Нормандияның жағалау қорғанысына әуе шабуылдары 5 маусымда сағат 23:30-да басталды, RAF бомбалаушы командасының бөлімшелері негізгі жағалау қорғанысын нысанаға алды. Шабуыл 05:15 дейін жалғасты, 1,136 рет бомба тасталды; бұл бомбалаушы командасының тоннажы бойынша соғыстың сол кезеңіне дейін ең үлкен шабуыл болды. Атлантикалық қабырғаға жасалған алғашқы шабуылдар тиімсіз болды, нашар ауа райы мен көрінудің төмендеуі бункерлер мен мұнараларды дәл соққыға алуды қиындатты. Бомбалау Омаха, Голд және Джунодағы қорғанысты дерлік өзгеріссіз қалдырды, бірақ Каналдағы одақтас десант кемелеріне зақым келтірмеді (көптеген жоспарлаушылардың қорқынышындай). Осы шабуыл кезінде Канад Корольдік Әуе күштері (RCAF) 230 бомбалаушы ұшақ жіберді, олар Джунодағы нысаналарды бомбалады, бірақ залал шектеулі болды. Америкалықтар батысқа қарай Омаха мен Ютаға қарсы бомбалауды бастаған кезде, англо-канадтық әскери-теңіз күштері қарсы батареяға атыс бастады, неміс жағалау батареялары мен бункерлерін жоюға тырысты. Британдықтар крейсерлерді "J" күштеріне ауыр қолдау ретінде қосты. Белфаст Атлантикалық қабырғаны 6 маусымда сағат 05:30-да, ал Диадемді 05:52-де бомбалауды бастады. Теңіздегі атыс әуеден жасалған бомбалаудан тиімдірек болды; Лонгустағы батарея отқа жауап берген жалғыз батарея болды және жеңіл крейсер оны тез жойды. Шындығында, Джунодағы көптеген қару батареялары D күні толық емес еді және "J" күшіне отты дәл қайтару үшін жеткілікті қорғаныс немесе байланыс құралдары болмады. Бени-сюр-Мер батареясын Диадем атыс бастағаннан кейін көп ұзамай бейтараптандырды. 06:10-да "J" күшінің 11 эсминецi жағаға қарай жылжып, бомбалауды бастады, жеңіл қару-жарақ орналасқан жерлерге зақым келтіріп, неміс 716-шы жасағының жағажайдан қозғалып, жылжуына кедергі келтіруді көздеді. Оларды RAF және USAAF орташа бомбардировщиктері мен истребитель-бомбардировщиктерінің қосымша рейдтері толықтырды, олар бес қону аймағына қосымша 2,796 тонна оқ-дәрі тастады. Орташа бомбардировщиктер дәл болмаса да, Hawker Typhoon истребитель-бомбардировщиктері жағалау қорғанысына шабуыл жасауда тиімдірек болды. Бомбалау жұмыстары жалғасып, "Юнона" эсминецтері жағажайға қарай жылжып, қалың қашықтықтан бомбалауды бастады. "J" күшінің эсминецтерінен басқа, екі канадалық, сегіз британдық, бір француздық, бомбалауды оққа толы қайта өңделген LCT-лер де қамтамасыз етті. Кішкентай, жеңіл қаруланған десант кемелері жағажайға жақындап, 6 фунттық қаруларын неміс қорғаныс позицияларына қарсы қолдана алды. Қосымша оттық күшті 1,000-нан астам жарылғыш зымыранмен жабдықталған сегіз десант кемесі және әрқайсысы төрт M7 Priest өздігінен жүретін артиллериялық құралды тасымалдайтын 24 LCT қамтамасыз етті. Бұл далалық полктер теңізде жүргенде, "Майк" және "Нан" секторларындағы төрт негізгі "қарсылық ұясына" қарсы жарылғыш және түтін снарядтарын қатты концентрациялап атуы керек еді. Алдыңғы шабуыл толқынында болған бақылау және атыс бақылау офицерлері шабуыл кезінде осы нейтрализациялау оттарына қажетті түзетулер енгізуі керек еді. Бомбалау "Джуноға" шабуыл жасайтын компаниялар орналасу алдында тоқтатылуы тиіс еді, бірақ қатты теңіздің салдарынан қону он минутқа кешіктірілді, Майк секторында 07:45 және Нан секторында 07:55. Бұл жағажайдың жағажайдағы кедергілер мен миналарға жақын орналасқан жеріне сәйкес келді. Далалық артиллерияны тасымалдайтын LCT-лер тым ерте қонудан аулақ болу үшін бағытты өзгертуге мәжбүр болды; DD танкілерін тасымалдайтын LCT-лер алға жылжуды тоқтатуға мәжбүр болды. Теңіз DD танкілерін іске қосу үшін тым қатал болды, сондықтан оларға жағалаудан бірнеше жүз метр қашықтықта орналасқан LCT-ден орналасу бұйырылды.
Құтқарушылар: 7-бригада (Майк, Нэн Грин)
7-ші канадалық жаяу әскер бригадасы Майк секторына 07:35-те қонуға жоспарланған болса да, толқыны бар теңіз және кемелердің нашар үйлестірілуі осы уақытты он минутқа ықшамдады. Royal Winnipeg Rifles екі шабуыл ротасы, Canadian Scottish Regiment бір шабуыл ротасы және 1st Hussars бір эскадрильясы "Майк Редке" және "Майк Гринге" қонды, ал Regina Rifle Regiment, 1st Hussars екінші эскадрильясының қолдауымен "Нан Грин" секторына қонды. Бірінші Виннипегтер 07:49-да қонды, қалған шабуыл жасақтары жеті минут ішінде орналасты. "Б" компаниясының кемелерін тасымалдайтын LCA-лар жағалаудан шамамен 700 метр қашықтықта шабуылға түсті. Десант тікелей отқа түсіп, осы компания жағаға түскен кезде ауыр шығынға ұшырады. Бұл аймақтағы нығайтылған бекініс үш казематтан және он екі пулемет ұясынан тұрды. Бұл жаяу әскерге оны тікелей шабуылмен тазалаудың қиын міндетін қалдырды. "Б" ротасы бронетранспорттық қолдаусыз одан әрі ілгерілеуге мүмкін болмады. Hussars эскадрильясы "А" жағалаудан ұшып шықты, бірақ Виннипегтер жағаға жеткеннен кейін толықтай орналасуына алты минут кетті. Одан батысқа қарай "D" ротасы қорғаныс отына аз тап болды, себебі ол нығайтылған бекіністен тыс болды. Компания жағажайды оңай тазалап, тікенді сымды жеңіл шығынмен кесті. 6-шы далалық инженерлік ротасының "А" взводы "D" ротасының алдындағы миналық далаларды тазалауға қайта бағытталды, себебі танктер әлі қонбаған еді. Оң жақта Canadian Scottish Regiment ротасы "C" қарсылықсыз қонды және олардың мақсаты – 75 мм-лік зеңбірек орны теңіз артиллериясымен жойылған екенін анықтады. Майк секторының шығысында Regina Rifles "Нан Гринге" Курсельдегі неміс күштерін бағындыру мақсатымен қонды. "А" ротасы 08:09-да қонғанын хабарлады және бірден қатты қарсылыққа тап болды; "Б" ротасы 08:15-те қонғанын хабарлады. Hussars танкілері жаяу әскерден жиырма минут бұрын орналасқанын хабарлады, "B" эскадрильясы штабы олардың 07:58-де қонғанын хабарлады. Оларға 88 мм және 75 мм зеңбіректермен және 1 метр қалыңдығы бар бетон қабырғалары бар ауыр зеңбірек орнын жою міндеті жүктелді. Артиллериялық оқшаңдау орны жойылмады және ауыр пулеметтер компанияға көптеген шығын келтірді; бір LCA пандус түсірілгеннен кейін бірнеше секунд ішінде алты сарбаз қаза тапты. Бір взвод жағажайдың тікенді сымын кесіп, Курсельде жасырынды, содан кейін Regina Rifles ротасы "А" ротасына қарсы пулеметтерді жойлады. DD танкілері Regina Rifles секторына Виннипегтер секторына қарағанда көбірек және уақтылы келді. Курсельдегі 75 мм-лік зеңбірек орны 1st Hussars эскадрильясы "B" отымен жойылды; 88 мм-лік зеңбірек те осылай үнсіздікке тоналды. Олардан шығысқа қарай "B" ротасы шектеулі қарсылыққа тап болды, Курсельге еніп, көп ұзамай "ауылдағы белгіленген блоктарды тазалады". Бастапқы шабуыл роталары жағаға шығып, өз мақсаттары үшін күрескеннен кейін, резервтік роталар мен батальон (Canadian Scottish Regiment) Джуноға орналасуды бастады. Winnipeg Rifles роталары "А" және "C" 08:05-те қонды және Банвиль және Сент-Круа-сюр-Мер ауылдарына қарай жылжуды бастады. "А" ротасы ауыр пулемет атысына тап болды және позицияны тазалау үшін 1st Hussars қолдауын сұрауға мәжбүр болды. "Нан Гринде" Regina Rifles роталары "C" және "D" Курсельге шабуыл жасауға дайындалды. "C" ротасы 08:35-те қонды және ауылға қиындықсыз кірді. "D" ротасы жағажайдағы кедергілерге бекітілген танкіге қарсы миналарға бірнеше LCA соқтығысқаннан кейін кешікті, жағажайға тек 49 "D" ротасы сарбазы жетті. Canadian Scottish Regiment 08:30-да жағажайға келді, ал жетекші роталар ауыр миномет атысына түсті; полк жағажайдан шығып, ішкі жерге жылжуға бір сағат уақыт кетті.
Құтқарушылар: 8-бригада (Нан-Бай, Қызыл)
Бастапқыда 7-ші бригаданың шығысында 07:45-те қонуға жоспарланған 8-ші канадтық жаяу әскер бригадасының екі шабуыл батальоны, қатты теңіздің салдарынан 10 минутқа кейінге шегерілді. Канаданың Корольдік өзінің мылтықтары (QOR) 08:12-де Нан-Уайтқа қонды және Нан секторындағы кез келген бөлімнің ең табанды қарсылығына тап болды: Берньердің сыртында бірнеше пулемет ұясы бар 88 мм-лік зениттік пулемет орнатылған. Бірінші LCA жағаға тигенде, алғашқы 11 сарбазының 10-ы қаза тапты немесе жараланды. "B" ротасы қарсылық ошағының тікелей алдында, жоспарланған қону аймағынан шығысқа қарай 200 метрде жағаға шығып, ауыр миномет және пулемет отына түсті. QOR-ға DD танкілерінің оттық қолдауы көрсетілуі тиіс еді, бірақ қатты теңіздің салдарынан "суға жүзудің орнына, олар [DD танкілері] кемелерін жағаға жақын қалдырып, жаяу әскердің шабуыл жасақтарының артынан қонды". "B" ротасының бірнеше сарбазы басты нысананы айналып өтіп, гранаталар мен жеке қарулармен оның артиллериялық есепшілерін өлтірді. "B" ротасының бір LCA-сының рулі істен шығып, сол взвод "B" ротасының қалған бөлігінен солға қарай алыс жерге қонды, бұл оларға нысананы айналып өтіп, қару-жарақ орналасқан жерді жоюға мүмкіндік берді. Қарсылықты басып тастағаннан кейін, QOR жағажайда 65 адамнан жарақаттанғаннан кейін Берньерге қарай ілгеріледі. Батысқа қарай "A" ротасы аз қарсылыққа тап болды, бірақ LCA-ның жағаға нашар үйлестірілген кіруімен шектелді. "A" ротасы теңіз қабырғасына жылдам жетіп, тікенді сымды бұзуға үлкерді, бірақ Берньерде миномет және снайпер отына тап болды. Бұл "Джуно" секторында бронетехникалық қолдаудың тиімсіз болғанын көрсеткен жалғыз жағдай болды, өйткені Форт Гарри атты "B" эскадрильясы жағажайдан тым алыс болғандықтан, күшті қолдау көрсете алмады. Солтүстік жағалау полкінің "A" және "B" роталарының алдыңғы бөлімдері 08:10-да Нан Редке кеудесіне дейін суға батып қонды. Оларға Сент-Обинды басып алу және ауылдағы қорғанысты тазарту міндеті жүктелді. "B" ротасы Сент-Обин нысаны "алдын ала теңіз бомбалауынан зардап шекпегенін" анықтады. Екі шабуыл ротасы Сент-Обиннен атылған оққа қарсы тұрып, ашық жағажайда жүгіріп өтті. "A" ротасы ең көп шығынға ұшырады, жағажайдағы миналардан көптеген сарбаздар қаза тапты. "B" ротасы нысанда күшті қарсылыққа тап болды, бірақ теңіз қабырғасын және тікенді сымды бұзуға үлкерді. 50 мм-лік танкіге қарсы пулемет әлі де атып жатқан еді, ал қалың бетонды бекіністер оны жаяу әскердің отынан қорғады. 08:10-да Форт Гарри атты және 80-ші шабуыл эскадрильясының AVRE танктері Нан Редке қонды және "B" ротасына қару-жарақ орналасқан жерді тазартуға көмектесе бастады. 50 мм-лік пулемет эскадрильяның төрт танкін жойды, ал Солтүстік жағалаудың пулемет взводы нысананы айналып өтті. Нысананың оң жақ бөлігі танкіге қарсы пулеметтер мен инженерлердің күшімен жойылды, ал орталық танкіге қарсы пулемет AVRE-ден атылған 230 мм-лік Petard бомбаларымен үнсіздікке жіберілді. Солтүстік жағалау нысананы басып алған кезде, қорғаушылардың шамамен жартысы қаза тапты; 48 неміс сарбазы тұтқынға алынды. 8-ші бригаданың резервтік батальоны, Ле Режимент де ла Шодьер, 08:30-да жағажайларға орналаса бастады, сонымен қатар Солтүстік жағалау мен QOR резервтік роталары да бірге орналасты. Жағажайдағы миналардың салдарынан LCA-ның жартысынан астамы зақымдалды; QOR "C" ротасы LCA-лары миналардан зақымдалғандықтан теңізге түсуге мәжбүр болды. "C" ротасы "Форт Гарри" атты "B" эскадрильясымен байланысып, "A" ротасына көмектесу үшін, олардың орнына барып, шаршаған сарбаздарға көмектесті. Солтүстік жағалаудың C және D роталары Сент-Обиннің сыртында қонды, "C" ротасы "A" ротасының орнын басып, Сент-Обинге ілгеріледі, ал "D" ротасы ауылды басып алды. Chaudière "A" ротасын тасымалдаған LCA-ның барлығы, біреуі ғана, жағаға тиместен бұрын құлап, жағаға жүзу кезінде жабдықтарының көп бөлігін жоғалтты. Chaudières тез арада Берньер мен Сент-Обиннің сыртында жиналды, QOR және Солтүстік жағалау сарбаздарымен байланысты. Резервке сонымен қатар No 48 (Royal Marine) Commando кірді, олар алғашқы келушілерден 45 минут өткен соң қонуға жоспарланған. Командостар Сент-Обиннің шығыс шетінен өтіп, Юноның шығыс шетіндегі Лангрун-сюр-Мерді басып алуы керек еді. Олардың қарсы тұрған нысаны тазартылмаған, және 400 адамнан тұратын бөлімнің 120 сарбазы қонудан кейін бірнеше секунд ішінде зардап шекті.
Көмекшілерді орналастыру
Джуноның қауіпсіздігі қамтамасыз етілген соң, Келлер 9-шы канадалық жаяу әскер бригадасының резервтерін және Шербрук фюзилерлерінің танктерін орналастыруға кірісті. "Джуно" учаскесіндегі батальондардан түскен хабарлар қарама-қайшы болды; канадалық әскери тарихшы Терри Копп Солтүстік жағалаудың "жоспар бойынша ілгерілегенін", ал "Шодьерлердің" "баяу дамып жатқанын" айтты. Екі өздігінен жүретін артиллерия полкі – 14-ші және 19-шы далалық полк, Корольдік канадалық артиллериясы – сағат 09:25 және 09:10-да орналасып, 11:00-ге дейін бірнеше ондаған зеңбірекпен оқ атып жатты. Нан-Редтегі миналардың кедергісі мен қарсылық күшті болғандықтан, 9-шы бригаданың барлығы Берньер және Нан-Уайт секторларына түсуге мәжбүр болды. 9-шы бригаданың LCI-лері 11:40-та жағаға қонғанда, Нан-Уайт жағалауындағы тығырық соншалықты күшті болды ki, көптеген жаяу әскер бөлімдері десанттық кемелерден түсе алмады. 9-шы бригаданың резерві Оттаваның Камерон Хайлендерлері, Солтүстік Нова-Шотландия Хайлендерлері, Стормонт, Дундас және Гленгари Хайлендерлері, сондай-ақ Канаданың Хайленд жеңіл жаяу әскерінен құралды. Гленгари таулықтары неміс позицияларынан минометтен атқыланғанын хабарлады, себебі "құрғақта маневр жасауға орын болмағандықтан, 9-шы бригаданың барлығы неміс артиллериясының оңай нысанасына айналды". 9-шы бригада жағадан жылдам өтіп, Берньердегі "Шодьерлерге", Queen's Own Rifles және Fort Garry Horse-қа қосылды, алдағы шабуылға дайын күш күтіп отырды. Жағажайдағы неміс қорғанысын басып алғаннан кейін, жағаға түскен күштердің келесі міндеті – Джуноны кедергілерден, қирандылардан және жарылмаған миналардан тазалау, содан кейін Берньерде 3-ші канадалық жаяу әскер дивизиясының штабын құру болды. Көлік бақылау бөлімдері түске дейін жағаға келді, әскери полиция Берньер және Курсель бағытында көліктерді жинауға кірісті. 619-шы тәуелсіз далалық компанияның саперлері де Карпике қарай оңтүстікке жылжуға мүмкіндік беру үшін жағажайды қоршаған миналық далаларды тазартуға кірісті. Келлер түстен кейін Берньерде дивизия штабын құрды.
Бастапқы шабуылдар
14:35 Келер 8-ші және 9-шы жаяу әскер бригадаларының, сондай-ақ жаңадан құрылған 2-ші бронетанкті бригаданың (Форт Гарри Конь, Шербрук Фузилерлері, 1-ші гусарлар) командирлерімен кездесті. Бірінші мақсат сызығы (кодтық атауы – Ю) жағажайда бекітілгеннен кейін, Келер 7-ші және 8-ші бригадаларға броньды қолдаумен екінші мақсат сызығына (Эльм) қарай алға басуды бұйырды, содан кейін 9-шы бригада 7-ші және 8-ші бригадалардың үстінен секіріп өтіп, үшінші мақсат сызығына (Ок) жетеді. Оларға қарсы 736-шы гренадер полкінің үш батальоны мен 726-шы полкінің үш батальоны тұрды. «Виннипег» ротасының «B» бөлімі Курсульде снайперлер мен пулеметтерден әлі де қатты қарсылыққа тап болды, ал Солтүстік жағалау полкінің шығыс роталары Сент-Обин үшін шайқасты. «А» және «С» роталары жағадан шығып, неміс бекіністерінің артындағы тікенді сым тораптарын кесіп, Вокс пен Грей-сюр-Мерден өтіп, Сент-Круа мен Банвиллге қарай жылжи бастады. «С» ротасы Банвиллге – 726-шы полкінің II батальонының штабына қарай жылды, бірақ қалаға жақын жерде үш пулемет орнында тоқтатылды. «Виннипег» ротасының «А» бөлімі Канадалық шотланд полкінің «С» ротасына және 1-ші гусарлардың «С» эскадрильясының тобына қосылып, 8-ші батальонның 726-шы полкінің қолбасшылығымен Сент-Круада жиналған үлкен неміс қарсы шабуылынан хабарсыз Сент-Круаға қарай жылды. «С» ротасы Канадалық шотланд полкінің батысына орналасып, 8-ші батальонның бөлімдерін байқап, қарсы шабуылды толығымен басталуына дейін тоқтатты. «D» бөлімі «Виннипег» ротасы Банвиллге қарсы шабуылға қосылып, Камерон Хайлендтер мен 12-ші және 13-ші далалық артиллерия полктерінен жабу атып тұрды; Банвилл 13:10-да басып алынды деп жарияланды, бірақ қарсылықтың шағын ошақтары түнгі уақытқа дейін сақталып, кейін шегінді. «D» бөлімі Канадалық шотландтықтар «Виннипег» роталарынан әрі қарай Сеулс өзеніндегі екі көпірді басып алуға көшті. «B» бөлімі оларға қосылып, Сент-Круа мен Банвилл арасындағы алшақтықты басып өтіп, «С» ротасына қосылды. 1-ші гусарлардың «С» эскадрильясы бронетехникамен қолдау көрсетті. Олардың шығысында Реджина атқыштар полкі оңтүстікке қарай Ревьерге қарай 736-шы гренадер полкінің 7-ші батальонының әскерлерімен кездесті. Олар қалаға 12:15-те екі ротамен келгенін және одан әрі ілгерілеуге дайындық ретінде өздерінің позицияларын нығайта бастағанын хабарлады. Нан секторында 8-ші бригаданың алға жылжуы 7-ші бригадаға қарағанда баяу басталды, өйткені Шаудиерлер жағажайларда алға жылжу кезінде жабдықтарының көп бөлігін жоғалтқан. Корольдік атқыштар полкінің «С» ротасы снайперлік атыспен Берньердің шетінде тұтқындалды және қала артындағы ашық далаларды кесіп өте алмады; олардың бронетехникалық қолдауы Бенни-сюр-Мерден келетін танкіге қарсы қатты атыспен тоқтатылды. Шаудиерлердің «A» және «B» роталары өрескел атысқа түсті; «B» ротасы Priest өзі жүретін артиллериялық құралына неміс 88 мм зеңбірегінен тиген соққыдан дерлік бір взводты жоғалтты. Шаудиер және QOR алға жылжуы баяу болды; барлығы айтылғандай, артиллерия мен ауыр қару-жарақтар Бенни-сюр-Мердегі қорғанысты тазарту үшін екі сағатқа жуық уақыт кетті, бұл QOR қалаға қарай алға жылжуына мүмкіндік берді. Бени-сюр-Мер 14:00-де тазаланды деп хабарланды, сол сәтте Шаудиерлер қалада Carpiquet-ке қарай оңтүстікке қарай алға жылжу үшін жинала бастады. QOR сол жаққа бұрылып, Беннидің батысындағы ауыр артиллериялық батареяларын шабуылға алды, ал «B» ротасына HMCS Algonquin-тің пулеметтері көмектесті, олар 105 мм зеңбіректерден тұратын бекіністі жойды. Олардың шығысында «С» және «D» Солтүстік жағалау роталары 736-шы гренадерлердің II батальонының штабы Таиллвиллге қарай алға жылды. Штаб-пәтердің солтүстігіне қараған миномет атысы шоғырланған және дәл болды, «С» ротасының алға жылжуын баяулатты. Оларды оңтүстікке қарай Форт Гарри Конь танкілері қолдады, олар ашық далада 100-ге жуық неміс қорғаушысын ұстады. Солтүстік жағалаулар мен олардың бронетехникалық қолдауы Таиллвиллге 14:00-де кірді, бұл кезде «С» эскадрильясының алты танкісі ауылды аралап, неміс қаруларын жойды. II батальонның қорғаушылары ауылда күрделі жер асты бекініс жүйесін құрды, бұл оларға Канадалық жаяу әскерді үнемі қоршауға мүмкіндік берді; Тейлвиллден қорғаушыларды тазартуға тағы жеті сағат кетті, бұл Солтүстік жағалаулар D күні оңтүстікке қарай неміс радарлық орындарын басып ала алмайтынына кепілдік берді. Солтүстік жағалау полкінің «B» ротасы және No. 48 командасы Корольдік теңіз жаяу әскерінің Сент-Обин мен Лагрун-сюр-Мерді қорғау үшін ұзақ күрес жүргізді. «B» ротасы қонудан екі сағат ішінде WN27 нығайтылған бекінісін толығымен бейтараптандырды, бұл Корольдік теңіз жаяу әскерінің A және B тобына шығысқа қарай жылдамдауға мүмкіндік берді. Бұл бөлімдер Юно мен Sword жағажайлары арасындағы 5 мильдік (8 км) алшақтықты көпірмен жалғау маңызды міндетін алды, бұл күнінің соңына қарай үздіксіз ағылшын-канадтық фронтты құруға мүмкіндік береді. Корольдік теңіз жаяу әскері Лагрунға және WN26 нығайтылған бекінісіне қарай жылжи бастады, ал олардың шығысында No. 41 командасы Корольдік теңіз жаяу әскері Sword-дан жылды. Нығайтылған бекініс 736-шы гренадерлердің «бір нығайтылған взводымен» қорғалды және бекітілген үйлер мен 50 мм танкіге қарсы зеңбіректерден тұрды. B тобының оны басып алуға жасаған алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталды, ал шабуыл Centaur танкілерінің қолдауымен қайта жаңартылды, бірақ қатты қарсылыққа тап болды. No. 48 командасы түнгі уақытта шабуылды тоқтатуға мәжбүр болды, өйткені Sword пен Juno арасындағы 21-ші танк дивизиясының қарсы шабуылға дайындалып жатқаны туралы хабарламалар келді. Лагрун мен Люк-сюр-Мердегі нығайтылған бекіністер 8 маусымда басып алынды.
Эльмге дейін жүру
Дивизияның Тайльвильден оңтүстікке қарай жылжуы тоқтады, бұл неміс радар станцияларына шабуыл жасауға кедергі келтірді. Корольдік мылтықтар және Chaudières ротасы "C" Ангуерни және Колумби-сюр-Таонға, сондай-ақ "Эльм" мақсатты сызығына қарай жылжуды жалғастыруды жөн көрді. Жағажайда әскерлер тығырыққа тірелді, сондықтан "C" ротасымен қатар "B" ротасын орналастыру мүмкін болмады, бұл QOR-дың шығысындағы жылжуына елеулі кедергі келтіретін еді. "C" ротасының Баслиге қарай жылжуына жақын жердегі шайқас одан әрі қиындық тудырды; шайқас соншалықты жақын арада болды, 14-ші далалық артиллерия өз әскерлеріне зиян келтіруден қауіптеніп, оттық қолдау көрсетпеді. "C" ротасы Баслиге жеткенде, Солтүстік Нова-Шотландиялық жотасы Бени-сюр-Мердің сыртында жиналды, Шаудиерді басып алып, Карпике және Каен-Баю тас жолына баруды көздеді. 16:45-те Солтүстік Новалар Бенниде жиналды, ал Шербрук фузилерлері өздерінің танктерін су өткізбейтін етуде, олар неміс минометтерінің оқ жауына түсті. Солтүстік Нованың үш ротасы және Шербрук эскадрильясы миномет позицияларына шабуыл жасады, нәтижесінде жаяу әскер арасында көптеген қаза болды, бірақ позициялар тазартылды. QOR 17:30-да "Эльм" мақсатты сызығындағы Ангерниге кірді және ауылға қарап тұрған төбелердегі неміс қорғанысын зерделеу үшін "D" ротасын жіберді. Chaudières 18:15-те Басли қорғаушылардан тазартылғанын хабарлады, бұл 9-шы бригаданың Карпике әуежайына қарай жылдамдауына мүмкіндік берді. 19:00-ге қарай Солтүстік Нова-Шотландиялық жотасы Карпикеге қарай жылдамдады және бір сағаттан кейін алғашқы қарсыластарына тап болды. 21-ші танк дивизиясының британдық 3-ші жаяу әскер дивизиясының қанаттарына шабуыл жасағаны туралы хабарламалар түскен соң, британдық екінші армиясының қолбасшысы генерал-лейтенант Майлз Демпси Sword, Juno және Gold күштеріне олардың аралық мақсаттарында қорғаныс позицияларын құруға бұйрық берді. Канадалық сектордың батыс жағында 7-ші бригаданың жылжуы Сент-Круа мен Банвильдегі қарсылықтың күшеюіне байланысты тоқтап қалды, бұл шабуылдың оң қанатын кешіктірді. Неміс қорғаушылары баяу шегінді және 14:00-де Брен Ган взводтары келгенге дейін қалалардан шығуға бармады. Сент-Круа мен Банвиль тазартылғаннан кейін, канадалық шотландтар Колумбиерге оңтүстікке қарай жылжыды, күні бұрын Сеулдегі көпірді басып алған взводтарды нығайтты және Креули-Каен жолына қарай бет бұрды. Канадалық шотландтар 16:30-да жолға жетті және "Эльм" мақсатты сызығынан өтіп, оңтүстікке қарай жылжуды жалғастырды. Батысында Royal Winnipegs "Эльм" сызығында тоқтады және Bren Gun тасымалдаушыларымен және артиллериясымен қорғаныс позицияларын құра бастады. Regina мылтықтары ауылды басып алу кезінде ауыр шығынға ұшырағандықтан Курсульден жылжуда баяу болды; 1-ші гусарлардың "B" эскадрильясы да ұқсас жағдайда болды, жағажайдан шыққан жауынгерлік күшінің жартысы ғана болды. 18:00-ге қарай Regina әскері жылдамдады, ал гусарлар жаяу әскер роталарының алдында барлау жүргізді. Regina әскері шотландтық канадалықтармен байланысқанда, Келлер штабынан позицияны ұстап, бекініс салуға бұйрық келді; екі батальон 21:00-де тоқтады. 1-ші гусарлардың "C" эскадрильясының үш танкысы (No. 2 взвод) оңтүстікке қарай жылжуды жалғастырды, Карпике әуежайына қарай қосалқы жолдармен өтті. Неміс штаб машинасы мен пулемет ұясынан басқа, үш Sherman танкы ешқандай қарсылыққа тап болмады, Каен-Баю теміржолына дейін жылдамдады және D күнінің соңғы мақсатына жеткен жалғыз бөлім болды. Бөлім командирі лейтенант Уильям Ф. МакКормик Карпике әуежайына шабуыл жасау үшін күш-қуат әкелу үшін жоғары бастықтарымен байланыс орнатуға тырысқанымен, үш танк ақырында канадалық желілеріне қайтып келді.
Түн басында орналасуы
D күні аяқталғанда 3-Канадалық жаяу әскер дивизиясы мақсатты желіде, D күнінің мақсаттарына толық жете алмай, нығайып орналасты. Батыста 7-бригада Крули және Фрейн-Камиллиде бекінді. 9-бригада Каен қаласынан 5 шақырым (3 миль) қашықтықта орналасқан еді, бұл D күні одақтас әскерлерінің ішіндегі ең ішкі жаққа ілгерілеген бөлімше болды. Канадалық сектордың шығыс жағында 8-бригада Ангуерни мен Колумбиде орналасып, кешкі сағаттарда бекініс қазу жұмыстарын бастады. 3-Канадалық жаяу әскер дивизиясы Достасқан экспедициялық күштерінің кез келген дивизиялық бөлімшесінен гөрі алға жылжыды, бірақ Лагрун және Сент-Обиндегі қаһарлы шайқастардың салдарынан Sword жағажайынан британдық 3-ші дивизиямен байланыса алмады. Неміс 716-шы жаяу әскер дивизиясы шашырап, ауыр шығынға ұшырады: дивизия командирі генерал-лейтенант Вильгельм Рихтер одан әрі қорғануға бір толық батальонды да жинау мүмкін емес екенін хабарлады. Неміс 21-ші танк дивизиясы британдық және канадалық 3-ші дивизиялардың арасына еніп, оларды жағажайлардан ығыстыра алмады. Оңтүстікке қарай Гитлер элиталық Panzer Lehr дивизиясын және 12-ші SS Panzer Division Hitlerjugend (Гитлер жастары) дивизияларын жіберді, олар екеуі де I SS Panzer Corps құрамында солтүстікке қарай жол тартты.
Талдау
Нормандиядағы бес сектордағы Нормандияға қону Нормандияда бекініс орнатуға мүмкіндік бергенімен, D күні көптеген мақсаттар орындалмады. 82-ші және 101-ші АҚШ әуеде десантталған дивизиялары көптеген шығынға ұшырады – олардың қону орындары құлау аймақтарының бәріне шашырап кетті, бірақ Ютаның батысында Санте-Мер-Эглиз қаласын басып алды. Котентин түбегінде американдық 4-ші жаяу әскер дивизиясы Ютаға бекіну кезінде аз шығынға ұшырады және D күнінің соңына дейін берік плацдарм құрды. Омахада сәттілік аз болды, себебі 352-ші жаяу әскер дивизиясының тұтас қорғанысы мен жоғары калибрлі әскерлері басқа жағажайларға қарағанда көп шығынға себеп болды; бір кезде шабуыл нашар жүріп, генерал-лейтенант Омар Брэдли V корпусын жағажайлардан кері тартуды қарастырды. Екінші шабуыл толқыны жағалау қорғанысын бұзып өтті, бірақ түнгі уақытқа дейін ғана ішкі аймаққа ілгерілей алды. Джуноның батысында британдық 50-ші (Нортумбрия) жаяу әскер дивизиясы аз қарсылыққа тап болды, ішкі аймаққа ілгерілеп, 413 адам шығынмен Джуномен (бірақ Омахамен емес) үздіксіз майдан құрды. Олардың шығысында британдық 3-ші жаяу әскер дивизиясы Свордта бекінді. Түстен кейін 21-ші танк дивизиясының қарсы шабуылы 3-ші жаяу әскер дивизиясының Каенді басып алуына және Джунодағы 3-ші канадтық жаяу әскер дивизиясымен байланыс орнатуына кедергі келтірді. Қарсы шабуыл британдықтарды теңізге ығыстыра алмады. 352-ші және 716-шы жаяу әскер дивизияларына көп шығын келтірілгеніне қарамастан, 7-ші армия қарсы шабуыл жоспарларын жылдам жасады. Шабуыл жағалауларына қарай жылжу туралы алғашқы бұйрықтар шатастырды, себебі қарсы шабуылға қажетті дивизиялар жағалауды қорғаушылардан басқа ведомствоға бағынды. «Панцер Лер», 12-ші SS танк дивизиясы және 2-ші SS танк дивизиясы сияқты танк дивизияларын Гитлердің рұқсатынсыз жағалауға жұмылдыруға болмады. «Панцер Лер» мен 12-ші SS-ті жұмылдыру туралы бұйрық 6 маусымның түстен кейін берілді. 7 маусымда 9-шы канадтық жаяу әскер бригадасы мен Шербрук фузилиярлері ілгерілегенде, олар 716-шы жаяу әскер және 21-ші танк дивизиясының әскерлерімен кездесті. 17:00-де алға жылжушы күшке Курт Майер басқаратын 12-ші SS қарсы шабуыл жасады. 9-шы бригада D күнінің бастапқы позицияларына кері шегінуге мәжбүр болды, ол өткен күні Джунодағы кез келген бөлімнен көп шығынға ұшырады. 7-ші бригада D күнінің соңғы мақсаттарына «Желе» желісі бойында жетті, ал 8-ші бригада шығыстағы неміс радар станцияларын жоюға тырысты, бұл 11 маусымға дейін созылды. 3-ші канадтық жаяу әскер дивизиясы 7 маусымда Свордтан британдықтармен байланыс орнатты, ал 13 маусымда американдық сектормен үздіксіз майдан құрды. Каен мен Шербургқа жасалған келесі шабуыл баяу болды, себебі неміс танк бөлімшелерінің көп бөлігі Каен мен Карантанға жақын жинақталған. Канадалықтар 5 шілдеде «Виндзор» операциясы кезінде Карпике әуежайын басып алды, ал ағылшын-канадтық күштері «Чарнвуд» (8-9 шілде) және «Атлантика» (18-20 шілде) операциялары аясында Каенді басып алды.
Алдын ала бомбалау
Әскери тарихшылар көбінесе «Джуно» операциясының алдын ала жүргізілген әуе және теңіз шабуылдарының күтілгендей тиімді болмағанына келіседі, бірақ олардың тиімсіздік дәрежесі туралы пікірлері әртүрлі. «Джуно» қорғанысына қарсы өткен әуе шабуылы, ауа райының нашар болуына байланысты, өте тиімсіз деп есептеледі. Джон Киган «қалың, төменгі бұлттар [бомбалаушылар командасының] күш-жігерін қиындатты» деп жазды. Полковник Стейси – Екінші дүниежүзілік соғыстағы Канада армиясының ресми тарихшысы – бомбалаудың нәтижелерін «бірқалыпты емес» деп сипаттайды, бірнеше жағалау батареялары зақымдалмаса да, зақымдалғандары (мысалы, Хоулгейт батареясы) дәл нысанаға түскенін атап өтеді. Честер Уилмот мүлдем басқаша пікір білдіреді, «[жағалаудағы артиллериялық нүктелер] дәл бомбаланды, бірақ Роммельдің талап етуімен салынған бетонды қабырғалардың мықты қорғауының арқасында аман қалды» дейді. Тарихшылардың теңіз шабуылына берген бағалары одан да қайшы: олар көбінесе «Джуно» операциясындағы неміс қорғанысын толыққанды бейтараптандыруға қол жеткізілмегенін мойындайды, бірақ оның себептерін анықтауда келіспейді. Стейси «жағалауға күшті от» шоғырланған және маңызды болғанымен, оның дәлдігі жеткіліксіз болғанын және жағалаудағы бекіністерді жоюға қабілетсіз болғанын айтады. Ол сондай-ақ, оттың материалдық емес, моральдық әсер еткенін, қорғаушыларды жер астында қалуға мәжбүр етіп, олардың рухын түсіргенін қостырады. Терри Копп осы талдауды қолдайды, «LCT-нің [кемелерде орнатылған артиллериядан] төмендеп келе жатқан палубаларынан сенімді дәлдікке қол жеткізу мүмкін емес» деп мәлімдейді. 13-ші жауынгерлік полкінің жағалауға бату атысы орташа есеппен нысандардан тысқары жерге түсті. Британдық тарихшы Макс Хейстингс десант уақытының он минутқа кешігуіне байланысты, бомбалау тоқтағаннан бастап, жаяу әскердің бірінші легі қонғанға дейін елеулі үзіліс болды, бұл 716-шы взводтарына өздерінің позицияларына қайта оралуға жеткілікті уақыт берді. Жағалаудағы қалалардағы нығайтылған бекіністерді бомбалау әртүрлі болды: Солтүстік жағалау полкі Сент-Обин маңындағы нығайтылған бекіністің «бомбалаудан зардап шекпегенін» хабарлады, ал Канадалық шотланд полкіне қарсы тұрған нығайтылған бекіністер олардың жағаға қонғанға дейін теңіз шабуылымен жойылды.
Жалпы
D күнінің соңғы мақсаттарының ешқайсысын бағындыра алмағанына қарамастан, Джуноға жасалған шабуылды кейбір сарапшылар – Ютамен бірге – D күнінің ең стратегиялық тұрғыдан сәтті десанттарының бірі деп санайды. Тарихшылар осы жетістіктің себептерін әртүрліше түсіндіреді. Марк Цюльке былай деп жазады: «Канадтықтар АҚШ және Ұлыбритания дивизияларынан бұрын күнді аяқтады, тіпті олар жаман ауа райынан жарты сағат кешігіп қонды, ал тек Омахадағы американдықтар ғана құмға табан тігуде үлкен қиындықтарға тап болды». Честер Уилмот канадалықтардың қону аймақтарын тазалаудағы табысының себебін жағажайлардағы ДД танктерінің болуымен байланыстырады; ДД танктерінің Ұлыбритания жағажайларына жеткізілуі нашар ауа райы мен толқынды теңіздің салдарынан күрт қиынға түсті, ал ДД танктерінің болмауы Омахадағы ауыр шығындарға басты себепкер болды, себебі Омаха Джунодан гөрі күшті қарсылық көрсеткен жалғыз жағажай еді. Канадалық тарихшы Терри Копп 7-ші бригаданың түстен кейін тұрақты түрде ілгерілеуін Тайлвиллде кездескен Солтүстік жағалау полкінің қарсылығына қарағанда «кем қарсылыққа» байланысты дейді. 3-ші корпустың D күні сәтті аяқталғанына қарамастан, канадалық бөлімшелердің соңғы мақсаттарына жете алмауы, олардың жетістігіне қарағанда көбірек дау тудырды. Терри Копп кінәні Келлерге жабады, ол 7-ші бригаданың нашар жетістіктері туралы хабарламалар алғаннан кейін 9-шы бригаданың барлық резервін 8-ші бригаданың тар жағалауларына қондыруға бұйрық берді, ал 8-ші бригада теңіз жағалауындағы қалаларды тазалау үшін күресіп жатқан еді. Голланд тарихшысы Дан ван дер Ват «9-шы бригаданың жоспарланған шығуы көліктердің үлкен қанауынан тоқталды» деп жазды. Вилмот сонымен қатар қонудың логистикалық қиындықтарын айыптайды, «жалпы алғанда, қарсылықтан гөрі, жағажайларда және Берньердегі тығындар канадалықтардың D күнінің соңғы мақсатына жетуіне кедергі келтірді». Стейси басқаша пікір білдіреді, ол 3-ші корпустың D күнінің мақсаттарына жетуі мүмкін болғанын және оны орындамауының себебі «британдық және канадалық күштердің жауды алдау және шабуылда алғашқы жетістікке жетуде, жетістікті пайдаланудан гөрі жақсы болды. Бәлкім, олар тым оңай қанағаттанатын болды». Копп Стейсидің бағалауымен келіспейді, мұндай сақтықтың нашар жоспарлаудың нәтижесі емес, «британдықтар мен канадалықтар өздері оқығандай соғысты, белгіленген мақсаттарға бақылаудағы шекарада алға жылжу және қарсы шабуылдың алғашқы белгісінен қазып алу» екенін айтады. Ол сондай-ақ соңғы мақсаттарды бағындырудың стратегиялық тұрғыдан ақылды болатынына күмән келтіреді, «егер 9-шы бригада Карпикеге жетіп, артиллерияны қолдау үшін қазған болса, 26-шы танктерлік гренадерлердің командирі бұйрықтарды орындап, басқа дивизиялармен үйлестірілген қарсы шабуыл ұйымдастырылғанша күткен болар еді. Мұндай шабуыл одақтастардың плацдармына (7 маусымда) шұғыл түрде жасалған операцияға қарағанда әлдеқайда көп залал келтірген болар еді». Стейси канадалықтардың Оук желісіне дейін алға жылжуға сәтсіздікке ұшырауына екінші талдау ұсынады, бұл қылыштағы британдық 3-ші жаяу әскер дивизиясының тап болған қиындықтары Демпсидің бүкіл британдық Екінші армияның ілгерілеуін тоқтатуға себеп болды. Британдықтар 21-ші танк дивизиясының ауыр қарсы шабуылдарына тап болды, бұл британдық 9-шы бригаданың Джунода канадалықтармен байланыс орнатуына кедергі келтірді. Копп былай деп жазды: «Бұл шегінудің [21-ші танк дивизиясының] көрініп тұрғанға дейін Демпси көбірек бронетанкті қарсы шабуылдар күтілуі мүмкін деген қорытындыға келді. Сондықтан ол үш шабуыл дивизиясына екінші мақсатты жерге қазуды бұйырды. Бұл шешім 19 сағаттан кейін төменгі командирлерге жеткізілді», дәл сол кезде 9-шы Канадалық бригада оңтүстікке қарай Карпикеге қарай ілгерілеуге дайындалып жатқан еді. Вилмот британдық 3-ші жаяу әскер дивизиясының бригада командирлері Каенге қарай алға жылжуда тым абай болды және бұл ағылшын-канадтық алға жылжуды баяулатты, әсіресе Демпсидің Свордтан алған қарсы шабуыл туралы хабарламаларын ескере отырып.
Шығындар
"Джуно" шайқасындағы қаза болғандардың саны шамамен 2000 адамды құрады, оның ішінде 600-ы суға батып қайтыс болды. 3-Канадалық жаяу әскер дивизиясы 340 адамнан қаза тапты, 574 адам жараланды және 47 адам тұтқынға алынды. Корольдік қарулы күштер полкі 143 адамнан зардап шекті, бұл Royal Winnipegs полкінен (128 адам), North Shore полкінен (125 адам) және Regina Rifles полкінен (108 адам) көп. "Джуноға" шабуыл жасау кезінде қолданылған 306 десанттық кемеден 90-ы жоғалып немесе зақымдалды. D күніне қатысты жазбалардың жетіспеуіне байланысты, неміс 716-шы жаяу әскер дивизиясының шығындары белгісіз. Шабуылға дейін 7 771 адамнан тұратын төрт неміс батальонынан, Рихтердің мәліметінше, 80 пайызға жуық толықтығы бар бір ғана батальон қалды. 716-шы дивизияның екі резервтік батальонының кем дегенде біреуі қашқан деп хабарланды. Рихтер сондай-ақ, дивизияның 80 пайызына жуық артиллериясы D күні жойылған немесе тұтқындалған, ал Орн өзенінің батысында тек екі артиллериялық батареясы ғана қол жетімді болды деп мәлімдеді. 9 маусымға қарай дивизия 292 офицер мен сарбаздан тұратын шайқас тобына дейін азайды.
Еске алу
Бұл қондыру Курсуль-сюр-Мердегі Джуно Бич орталығындағы мұражай мен ескерткішпен, сондай-ақ Канада соғыс мұражайы мен басқа да канадалық әскери мұражайлардағы көрмелермен бүгін еске алынады. "Джуно" жағажайына қонған "Шерман" танктерінің бірі, М4А3 "Шерман Бомбасы" Германияға дейін жорық жасады және қазір Квебек штатының Шербрук қаласында сақтаулы. Берньер-сюр-Мерде жағажайға қараған үйдің иелері жыл сайын еске алу шараларын өткізеді. Бұл үй қазір "Канада үйі" деп аталады. "Джуно" жағажайына қонған 48-ші Корольдік теңіз жаяу әскерінің соңғы тірі қалған мүшесі - Денис Джордж Донован.