Муцио Аттендоло Сфорца: Итальяндық кондотьердің өмірі мен әскери жолы

Кіріспе

Италиялық кондотьеро Муцио Аттендоло Сфорца (28 мамыр 1369 – 4 қаңтар 1424), итальян кондотьеросы. Сфорца әулетінің негізін қалаушы, ол Касалеккио шайқасында болоньялық-флоренциялық әскерге жетекшілік етті. Миланды 16 жыл бойы билеген Франческо Сфорцаның әкесі болды.

Өмірбаян

Джакомуццо 1369 жылы Котиньолада (Романья) ауылдық ақсүйектердің бай отбасында, Джованни Аттендолоның (1385/1386 жж.) және Элизаның ұлы болып дүниеге келді. Муцио – оның әкесінің әкесінің аты болған Джакомуццо лақап есімінің қысқаша түрі. Дәстүрге сәйкес, жас Джакомо егіс егіп жүргенде, Болдрино да Паникале бастаған жалдамалы әскерлерді іздеп жақыннан өтіп бара жатқан топты көреді. Ол әкесінің аттарының біреуін ұрлап, сол салдастардың соңынан еріп, осындай мансапты жалғастыруға тырысты. Кейіннен, бауырлары Босио, Франческо және Бартоло, сондай-ақ екі туысымен бірге Муцио Альберико да Барбианоның отрядына қосылды, ол оны «Сфорца» («Қуатты») деп атады. 1398 жылы ол Перуджа қызметінде болды, Миландық әскерлерге, Джан Галеаццо Висконтиге қарсы күресті. Муцио көп ұзамай оған адалдығын өзгертті, бұл сол кездегі жалдамалы басшыларға тән еді. Кейін Муцио Флоренция үшін Висконтиге қарсы соғысты, бірақ 1402 жылы Касалеккио шайқасында бұрынғы қолбасшысы Альберрико да Барбианодан жеңілді. 1409 жылы ол Феррараның Никколо III д’Эстесіне қызмет етті, оған Парманың Оттобоно Терцисі қауіп төндірді. Неаполь королі Ладислав оны өз патшалығының Гран Коннестабилі етіп тағайындады. Сфорцаның әскери қабілеттері Флоренция мен Папаға қарсы күресте аса қажет болды. Король қайтыс болғаннан кейін (1414 ж.), ол өмірінің соңына дейін Неаполь Корольдігінде, королева Джоанна II қызметінде болды. Алайда, ол Джоаннаның сүйіктісі Пандольфело Алопоның қызғанышына ұшырады, оны тұтқындап, түрмеге қамады. Бірақ Сфорца әскерлері араласып, Алопо оны босатты, ал Джоанна оған Беневенто және Манфредония феодаларын сыйлады. Осы оқиғадан кейін Сфорца Пандольфелоның қарындасы Катерина Алопоға үйленді. Бірнеше айдан кейін Сфорца Джеймс Бурбонмен туындаған даудан кейін қайтадан тұтқындалды. Ол 1416 жылы Джеймстің биліктен құлағаннан кейін ғана босатылды, ал Джоанна оған Констабиль атағын қайтарды. 1417 жылы Джоанна Сфорцаны, оның ұлы Франческомен бірге, Бракцио да Монтонеге қарсы папаға көмектесу үшін жіберді. Кейін ол қысқа уақытқа Неапольге оралды, бірақ мұнда оған Джоаннаның жаңа сүйіктісі Джованни (Серджиани) Караччоло қарсылық көрсетті. Келесі, шатасқан оқиғалар Анжудың Людовик III-сінің Арагонның Альфонсо V-сіне қарсы Неапольге келуіне әкелді, Сфорца Джоанна мен Серджианниге Аверсаға қашуға көмектесті. 1423 жылы Л’Аквила қаласы Бракцио да Монтонеге қарсы көтерілді, оны осы қалаға қолдау көрсету үшін жіберді. Сфорца Пескара өзенін кешіп өту кезінде өзінің бір жалдамалы адамын құтқаруға тырысып, суға батып, денесі ағысқа кетті.

Giacomuzzo was born in 1369 in Cotignola (Romagna) to a rich family of rural nobility, son of Giovanni Attendolo (d. 1385/1386) and Elisa. Muzio was the short form of the nickname of Giacomuzzo, which was the name of his paternal grandfather. According to tradition, young Giacomo was ploughing a field when mercenaries led by Boldrino da Panicale passed nearby in search of recruits. He then stole one of his father's horses and followed the soldiers to follow the same career. Later, together with his brothers Bosio, Francesco and Bartolo and two cousins, Muzio joined the company of Alberico da Barbiano, who nicknamed him "Sforza" ("Strong"). In 1398 he was at the service of Perugia against the Milanese troops of Gian Galeazzo Visconti, to whom Muzio soon switched his loyalty following the typical behaviour of mercenary chieftains of the time. Later Muzio fought for Florence against Visconti but in 1402, at the battle of Casalecchio, was defeated by his former master Alberico da Barbiano. By 1409, he was in the employ of Niccolò III d'Este of Ferrara, who was being menaced by Ottobono Terzi of Parma. King Ladislaus of Naples named him Gran Connestabile of his kingdom. Sforza's military qualities were mostly needed against Florence and the Pope. He remained for the rest of his life in the Kingdom of Naples, after the King's death (1414), at the service of queen Joan II. However, he attracted the jealousy of Joan's favourite, Pandolfello Alopo, who had him arrested and imprisoned. However, when Sforza's troops intervened, Alopo freed him and Joan gave him the fiefdoms of Benevento and Manfredonia. On this occasion, Sforza married Caterina Alopo, Pandolfello's sister. A few months later Sforza was again arrested after a quarrel with James of Bourbon. He was freed only in 1416, after James' fall from power, and Joan gave him back the title of Conestabile. In 1417 Sforza was sent by Joan to help the pope against Braccio da Montone, together with his son Francesco. Later he returned briefly to Naples, but here he was opposed by Giovanni (Sergianni) Caracciolo, Joan's new lover. In the following, confused, events that led to the arrival of Louis III of Anjou in Naples in opposition to Alfonso V of Aragon, Sforza helped Joan and Sergianni to flee to Aversa. In 1423, the city of L'Aquila rebelled against Braccio da Montone and he was sent to support it. In an attempt to save one of his pages during the fording of the Pescara River, Sforza drowned and his body was swept away by the waters.

Басқа

Италияның Регия Маринасы 1935 жылы "Муцио Аттендоло" крейсерін суға түсірді. Сондай-ақ "Кондотьери" класы крейсерлері туралы да қараңыз.