Кіріспе
АҚШ президентінің жеке әнұраны
"Hail to the Chief" – Джеймс Сандерсон шотландтық гэль тіліндегі әуеннен бейімдеген АҚШ президентінің жеке әнұраны. Ән орындалуы АҚШ президентінің көптеген қоғамдық шараларда пайда болуымен бірге жүреді; ол сондай-ақ инаугурация рәсімдерінде де ойналады. Маңызды ресми шараларда, әдетте, АҚШ Теңіз корпусының және басқа да әскери ансамбльдердің орындауында болады, сондықтан 1954 жылдан бері АҚШ Қорғаныс министрлігінің директивалары оған ресми мәртебе берудің негізгі құжаты болып табылады. Президентке ойналғанда, ән алдында төрт дауыстық әсемдеме (ruffles and flourishes) орындалады. Бұл ән бұрынғы президенттің мемлекеттік жерлеу рәсімінде, табыттан шығарылғаннан кейін де орындалады. 19 ғасырда пайда болғандықтан, ән өте көне болғандықтан, ол авторлық құқықтан босатылған.
Тарих
Сэр Уолтер Скотттың 1810 жылғы "Көл ханымы" поэмасынан алынған үзінділер, соның ішінде клан басшысы Родерик Дудың қайықпен келуін қарсы алу үшін орындалатын "Көмектегі ән" ("Бастыға сәлем"), 1812 жыл шамасында ән жазушы Джеймс Сандерсон (шамамен 1769 – 1841 ж.) жасаған; ол өзіндік білімімен ағылшын скрипкашысы болған және 1790 жылдары мен 19 ғасырдың басындағы жергілікті театрлық қойылымдар үшін көптеген әндер жазған, Лондонның Суррей театрының дирижері. 1815 жылы ән алғаш рет президентпен байланыстырылды, ол Джордж Вашингтон мен 1812 жылғы соғыстың аяқталуын құрметтеу үшін орындалды ("Басшыға гүл шоғы" деген атпен). Эндрю Джексон 1829 жылы оның лауазымына құрмет көрсету үшін әнді қолданған алғашқы президент болды, ал ол 1837 жылы Мартин Ван Бюреннің инаугурациясында ойнатылды. Президент Честер А. Артур бұл әнді ұнатпады және Джон Филип Сузадан "Президенттік поляна" деп аталатын жаңа әнді жазуды сұрады. Артур биліктен кеткеннен кейін, Теңізшілер оркестрі президенттің қоғамдық іс-шараларында "Бастыға сәлем" әнін қайтадан орындады. 1954 жылы Қорғаныс министрлігі оны президентке арналған ресми құрмет әні деп бекітті. 1969 жылы шыққан Вьетнам соғысына қарсы "Fortunate Son" әнінде американдық Creedence Clearwater Revival рок-тобы патриоттар мен шовинистерді айтқанда "Бастыға сәлем" деп атады. Президент болған кезінде Джимми Картер қысқа мерзімге әнді ойнауға тыйым салды. Алайда, бұл шешім американдық қоғамда кеңінен мақұлданбады, содан кейін Картер өз шешімін кері қайтарды. 1990 жылғы "Ассасинс" Бродвей мюзиклінде композитор Стивен Сондхайм "Бастыға сәлем" әнінің түрленулерін пайдаланды, әсіресе шоудың басында ол оны "дәстүрлі марш ырғағынан 3/4 уақытына, карнавал вальсіне" ауыстырды, оның "қатігез жақтарын" көрсету үшін.
Association with the president first occurred in 1815, when it was played to honor both George Washington and the end of the War of 1812 (under the name "Wreaths for the Chieftain"). Andrew Jackson was the first living President to have the song used to honor his position in 1829, and it was played at Martin Van Buren's inauguration in 1837. President Chester A. Arthur did not like the song and asked John Philip Sousa to compose a new song, which was entitled "Presidential Polonaise". After Arthur left office, the Marine Band resumed playing "Hail to the Chief" for public appearances by the president. In 1954, the Department of Defense made it the official tribute to the president. The 1969 hit anti Vietnam war single, "Fortunate Son", by the American rock group Creedence Clearwater Revival, specifically named "Hail to the Chief" when referring to patriots and jingoists. For a brief time during his presidency, Jimmy Carter banned the playing of the song. The decision proved to be extremely unpopular among the American public, however, and Carter later reversed himself. In his 1990 Broadway musical Assassins, composer Stephen Sondheim uses variations on "Hail To The Chief", most notably in the opening of the show where he switched it from its "traditional march beat into 3/4 time, a carnival waltz" to emphasise "its more sinister elements".