Кіріспе
Жеке куәліктерді немесе басқа да заттарды ілгіштей ұстауға арналған мойынға аспап.
Лайнард – түрлі мақсаттарға қолданылатын, әртүрлі ұзындықтағы арқан, жолақ немесе белбеу. Оның көмегімен заттарды бекітуге, байлауға, алып шығуға, қосуға және өшіруге болады. Лайнард кемеде заттарды бекіту немесе түсіру үшін де қолданылады.
Шығу тегі
Ланьярдтар туралы алғашқы деректер 15 ғасырдағы Францияға қатысты: "lanière" – құрал-жабдықтағы таспа немесе бау. Босундық сыбызғы, марлиншпиль және кішкентай пышақтар әдетте алмаз түйінмен байланған жіптен жасалған ланиардқа ие болған. Ол құлап кетпеуге көмектесіп, кішкентай сапты ұзарта түскен. Француз әскерінде ланиардтар пистолет, қылыш немесе сигнал беруге арналған сыбызғыны формаға жартылай тұрақты түрде бекіту үшін қолданылған. Ланьярдтар жаяу әскердегі атты әскерлер мен теңіздегі офицерлер қолданған. Пистолет ланиардын пайдаланушы оңай алып тастап, қайта орната алады, бірақ оны қолдану үшін суырып алғанда немесе тасымалдау үшін қынына салғанда пистолетке бекітіліп тұрады. Әскери қызметте әртүрлі түс комбинациялары мен өрмелерден жасалған ланиардтар форманың иесінің біліктілігін немесе полкке жататындығын көрсету үшін иыққа тағылады. Атты полктерде ланиард сол жақта тағылған, бұл атты әскерге сол жақ қалтасынан сыбызғыны тартып, бөлімшесімен байланыс орнатуға мүмкіндік берген. Ұлыбритания Корольдік артиллериясының мүшелері жарылғыш снарядтардың оқшаулау құрылғыларын реттеуге арналған кілтті ұстап тұрған ланиард киеді.
Стильдер мен материалдар
Қолданылатын стиль, дизайн немесе материал ланиардтың қолданылу мақсатына қарай өзгереді. Ланиардтарды жасауға полиэстер, нейлон, атлас, жібек, полиэтилентерефталат (ПЭТ), өрілген былғары немесе өрілген паракорд қолданылады.
Электроникаға арналған аксессуарлар
Ланиардтар жоғалту немесе түсіп қалуын болдырмау үшін камералар, MP3 ойнатқыштар және USB флеш-дискілер сияқты кішкентай электрондық құрылғылармен кеңінен қолданылады. Ланиардты қабылдауға арналған электрондық құрылғылардың корпусының бұрышына немесе жиегіне кішкентай тесік салынған болады немесе құрылғының негізгі бөлігіне бекітіледі; осыған сәйкес ланиардтың ұшында әдетте жіптің ілмегі болады, ол қарапайым түйінмен, көбінесе "сиыр тірегі" түйінімен сол тесікке бекітіледі. Кейбір құлаққаптар аудиосигналды ланиардқа біріктіреді, яғни ол құлаққап сымдарының қызметін де атқарады. Wii Remote-тың білезік бағы, құрылғыны пайдалану кезіндегі қарқынды қозғалыстарда ойыншының қолына бекітіп тұратын ланиардтың бір түрі болып табылады.
Белгі немесе идентификациялау белгісінің иесі
Ланьярдтар көбінесе қауіпсіздік талап етілетін орындарда, мысалы, кәсіпорындарда, корпорацияларда, ауруханаларда, түрмелерде, конгрестерде, сауда көрмелерінде және ойын-сауық индустриясында қолданылатын артық билеттер үшін таңбаларды, билеттерді немесе жеке куәліктерді көрсету үшін қолданылады. Мұндай ланиардтар көбінесе тоқылған немесе өрілген матадан жасалады немесе ұшына қысқыш бекітілген екі бөлікке бөлінеді. Ланьярдқа кем дегенде бір жағы мөлдір болатын пластик қалта немесе таңба ұстағышы бекітіледі, онда адамның аты-жөні немесе жеке куәлігі орналасады. Көбінесе, визиткалар, қаламдар немесе кішкентай құралдар сияқты шағын заттарды таңбаның артына қойып, оңай қол жеткізуге болады. Ланьярдтар кілт сақинасы ретінде де қолданылуы мүмкін, әсіресе кілттерді жоғалту ықтималы жоғары жағдайларда, мысалы, спорт залдарында, бассейнде және жуынатын бөлмелерде. Мұндай жағдайларда ланиардтар шараның, кәсіпорнының немесе ұйымның атымен және/немесе логотипімен безендірілуі мүмкін. Ланьярдтарды безендіру үшін түрлі әдістер қолданылады, олардың ішінде: экрандық баспа, жакард тоқымасы, жылумен ауыстыру және офсеттік баспа.
Қауіпсіздік белбеуі
Ланиардтар қауіпті жабдықтарда, мысалы, ірі өнеркәсіптік кескіш немесе тілімдегіш машиналарда, реактивтік шаңғылар немесе пойыз сияқты көлік құралдарында, сондай-ақ жаттығуға арналған жүгіру таспаларында жиі қолданылады. Оператор кенеттен қабілетсізденсе, оның құлауы білезігіне бекітілген ланиардты тартып, машинаны немесе көлікті дереу тоқтату үшін қосқышты тартады. Кейбір құқық қорғау қызметкерлері мен әскерилер миссия кезінде қаруларын құлап кетпеуі үшін арнайы ланиардтарды пайдаланады. Көптеген жеке куәліктерге арналған ланиардтарда "ажыратылатын" құлып механизмі орнатылған. Ажыратылатын ланиардтар тартылғанда немесе қысым түсірілгенде босап, тұншығу немесе мойынға ілмесу қаупін азайтады. Ажыратылатын ланиардтар көбінесе ауруханаларда, медициналық клиникаларда, мектептерде, зейнеткерлер үйлерінде, балалар бағдарламаларында немесе қызметкерлердің жабдықтарды басқаруын талап ететін фабрикаларда қолданылады.
Желідегілер үшін таспалар
Желішілердің бау-ленталары желілік жұмысшылар және басқа жұмысшылардың құлауын болдырмау үшін қолданылады, бірақ тауға шығушылар да осыған ұқсас бауларды демалыс мақсатында пайдаланады. Осы типтегі бау-лентаның құрамында металл сақинаға немесе карабинерге бекітілген, ауыр міндетті нейлон лентадан тұратын бөлігі болады, ол бекіту нүктесінің айналасын қысып тұрады. Лентаның ұзындығы белгілі немесе реттелетін болуы мүмкін, және ол киюшіні қандай да бір нысанға немесе тіреуге сүйеніп тұру үшін бекітіледі.
Бірыңғай керек-жарақтар
Кейбір ланиардтар әлі күнге дейін униформада аiguillette немесе fourragère сияқты әшекей ретінде тағылады. Олардың арасында Нидерланды әскери Вильям орденінің "Оранж ланиарды" және Германия қарулы күштерінің мергендік белгісі бар. Ақ лента 19-шы ғасырдың соңынан бері Ұлыбритания Корольдік артиллериясының (RA) униформасының бөлігі болып табылады. Бастапқыда оқ-дәріге арналған кілтті ұстауға арналған қарапайым шнур болған, бірақ өрілген және ақ түске боялған ланиард артиллеристтің танылған белгісіне айналды. Бұл ерекшелік Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RA бөлімшелеріне қосылған қосалқы аумақтық қызметтегі әйелдерге де таратылды. Дурхэм жеңіл жаяу әскерінен тараған кейбір батальондар 1903 жылдан бастап қара жасыл түсті болған полкпен байланыстарын көрсету үшін жасыл ленталар тақты. Royal Naval Rating No 1 униформасын киген кезде ақ лента тағады, ланиардтың бастапқы мақсаты зеңбірекке арналған оқ-дәріні тасымалдау болған.