Кіріспе

Татуировка – бұл теріге бояу, бояулар және/немесе пигменттерді енгізу арқылы жасалатын дене өзгерту түрі. Татуировка шеберлері әртүрлі татуировка процестері мен техникаларын қолдана отырып, осы суреттерді жасайды, соның ішінде қолмен жасалған дәстүрлі татуировкалар мен заманауи татуировка машиналарын пайдаланады. Татуировканың тарихы неолит дәуіріне дейін жетеді, оны әлемнің көптеген мәдениеттері қолданған, ал татуировкалардың символикасы мен әсері әртүрлі елдерде және мәдениеттерде әртүрлі болып келеді. Татуировкалар сәндік (ешқандай нақты мағынасы жоқ), символдық (иесі үшін нақты мағынасы бар), бейнелі (нақты адамды немесе затты бейнелейтін) немесе мәтіндік (жазба тілдеріндегі сөздер немесе пиктограммалар) болуы мүмкін. Көптеген татуировкалар өмірге қадам басу рәсімі, мәртебе және лауазым белгісі, діни және рухани сенімнің нышаны, батылдықтың әшекейі, құнарлылықтың белгісі, махаббатқа берілген уәде, амулеттер мен талисман, қорғаныс құралы және жаза ретінде, мысалы, шеттетілгендердің, құлдардың және сотталғандардың белгілері ретінде табылған. Көлемді әшекейлік татуировкалар татуировкалы әйелдер сияқты суретшілердің жұмысының бір бөлігі де болуы мүмкін. Татуировка өнері кемінде б.з.д. 3330 жылы өмір сүрген алғашқы татуировкаланған адам – Этциден бері бар болғанымен, қоғамның татуировкаларды қабылдауы тарих бойында үлкен өзгерістерге ұшырады. 20-шы ғасырда әлемнің көп бөлігінде татуировка өнері шектеулі "қатаң" өмір салтымен, атап айтқанда теңізшілер мен түрмедегілермен байланысты болды. Бүгінде адамдар татуировка жасауды көркемдік, косметикалық, естелік, діни және рухани себептермен немесе белгілі бір топқа жататынын немесе сол топпен өзін байланыстыратынын көрсету үшін таңдайды, соның ішінде қылмыстық топтар (қылмыстық татуировкаларға қараңыз) немесе белгілі бір этникалық топ немесе заңды өмір салтын ұстанатын субмәдениет. Татуировка адамның туысына (әдетте ата-анасына немесе баласына) немесе жақын еместігіне деген сезімін көрсетуі мүмкін. Татуировканы функционалдық мақсаттар үшін де қолдануға болады, мысалы, жеке тұлғаны анықтау, тұрақты макияж және медициналық мақсаттар үшін.

Терминология

Татуировка немесе 18 ғасырдағы «таттow» сөзі Самоа тілінен алынған, ол «жарып салу» дегенді білдіреді, ал Proto Oceanic *sau₃ – ұшқыш түлкінің қанат сүйегіне қатысты, ол татуировка жасау процесінде құрал ретінде қолданылған. Оксфорд ағылшын сөздігі татуировканың этимологиясын былай түсіндіреді: «18 ғасырда – tattaow, tattow. Полинезия тілдерінен (самоа, таити, тонга және т.б.) tatau. Маркес тілінде tatu». Полинезия сөзі импортталғанға дейін, Батыста татуировка жасауды бояу, жарақаттау немесе теріге бояу жағу деп сипаттаған. Дене өзгерту терминінің этимологиясын әскери барабанның дыбысы немесе орындалуының шығу тегімен шатастыруға болмайды. Бұл жағдайда, ағылшын тіліндегі «tattoo» сөзі голланд тіліндегі «taptoe» сөзінен алынған. Авторлық құқықпен қорғалған, көптеп өндіріліп, татуировка шеберлеріне жіберілетін татуировка эскиздері «флэш» деп аталады. «Флэш» парақтары көптеген тату-студияларда клиенттерге шабыданды беру және дайын татуировка суреттерін ұсыну мақсатында көрнекті орында көрсетіледі. Жапон тіліндегі «irezumi» сөзі «сия жағу» дегенді білдіреді және тебори – дәстүрлі жапон қолмен жасалатын әдіс, батыс стиліндегі машина немесе сияны енгізу арқылы жасалатын кез келген әдіс болуы мүмкін. Жапон татуировкалары үшін ең көп қолданылатын сөз – «horimono». Жапондықтар «батыс татуировкасын» жапондық емес татуировка стильдерін білдіретін қарыз сөз ретінде қолданады. Британдық антрополог Линг Рот 1900 жылы теріге белгі салудың төрт әдісін сипаттап, оларды «tatu», «moko», «cicatrix» және «keloid» деп атауды ұсынды. Біріншісі – теріні тегіс қалдыратын тебу, осыған ұқсас әдіс Тынық мұхиты аралдарында да қолданылады. Екіншісі – теріде ойықтар қалдыру үшін кесумен үйлестірілген татуировка, мысалы, Жаңа Зеландияда. Үшіншісі – пышақ немесе кескішпен жасалатын сызықтар, осыған ұқсас әдіс Батыс Африканың кейбір аймақтарында кездеседі. Төртінші және соңғысы – бұрынғы жараны қайта ашу және жаралану арқылы жаңа жарақат жасау, содан кейін қайтадан жарақаттау арқылы көтеріңкі жара пайда ету, мұндай әдіс Тасмания, Австралия, Меланезия және Орталық Африка сияқты аймақтарда кездеседі.

Түрлері

Американдық дерматология академиясы бес түрлі татуировканы ажыратады: жарақаттар салдарынан пайда болатын татуировкалар, мысалы, жол апаттарынан түскен асфальт немесе қарындаш графиті; әуесқойлар жасаған татуировкалар; кәсіби татуировкалар, дәстүрлі әдістермен де, қазіргі заманғы татуировка машиналарын қолданып та жасалады; косметикалық татуировкалар, олар "тұрақты макияж" деп те аталады; және медициналық татуировкалар.

Травматикалық татуировкалар

Травматикалық татуировка – жазабаның нәтижесінде немесе жарақат алғанда, жарақатқа асфальт, ұнтақ дәрі сияқты заттардың үйкеліп сіңуінен пайда болады. Егер бұл көміртекті заттар болса, дерматологтар осы ізді татуировка емес, көміртектің ізі деп атайды. Көмір шахталарында жұмыс істейтіндерге жараларына көмір шаңы түсуінен ерекше іздер пайда болуы мүмкін. Оларды жою өте қиын, себебі олар терінің бірнеше қабатына сіңеді, ал іздің орнына байланысты жарақат немесе түстің өзгеруіне шамасы жоқ дерлік. Амальгама татуировкасы – тіс толтыру орнатылғанда немесе алынғанда амальгама бөлшектерінің ауыздың жұмсақ тіндеріне, әдетте, қызыл иекке енуінен пайда болады. Мұндай кездейсоқ татуировкалардың тағы бір мысалы – қалам немесе ручкамен қасақана немесе кездейсоқ түрде жарақаттану, нәтижесінде тері астында графит немесе сия қалады.

Тұлғаны анықтау үшін таңбалауға мәжбүрлеу

Нацистердің жеке басын анықтау жүйесінің бір бөлігі ретінде, Холокост кезінде концлагерь тұтқындарына күштеп идентификациялық нөмірлер татуировкалау практикасы кеңінен белгілі, бұл 1941 жылдың күзінен басталды. СС Аушвиц концлагерінде осы практиканы енгізді, мақсаты – концлагерьде тіркелген тұтқындардың денелерін анықтау. Тіркеу кезінде күзетшілер тұтқындардың қолына сериялық нөмірдің цифрларының контурларын тесіп қоятын. Нацистердің концлагерлерінің ішінде тек Аушвицте ғана тұтқындарға татуировкалар салынды. Татуировка тұтқындардың лагерь нөмірін білдіретін, кейде арнайы белгі қосылатын: кейбір яһудилерге үшбұрыш, ал рома халқына «Z» әрпі (неміс тілінде «циганды» білдіретін Zigeuner сөзінен) салынатын. 1944 жылдың мамырында еврей еркектеріне белгілі бір сандар тізбесін көрсету үшін «А» немесе «Б» әріптері берілді. Жоу дәуірінде қытай билігі кейбір қылмыстар үшін жаза ретінде немесе тұтқындар мен құлдарды белгілеу үшін бетке татуировка салуды қолданған. Рим империясы кезінде гладиаторлар мен құлдарға татуировкалар жасалатын: экспортталатын құлдарға «салық төленді» деген сөздер татуировкаланатын, ал қашқан құлдардың маңдайына «қашпақ» («FUG») деген жазу татуировкалау кең таралған. Киелі кітапта бұл практикаға тыйым салынғандықтан, император Константин I шамамен 330 жылы бетке татуировка салуға тыйым салды, ал Никеяның екінші соборы 787 жылы барлық дене белгілерін жазық дінге тән әрекет деп танып, тыйым салды.

Қылмыстық тергеуде

Бұл белгілер бір адам туралы мол ақпарат беруі мүмкін. Қылмыскерлерді немесе құрбандарды анықтауға көмектесу үшін қарапайым көзбен қарау, сондай-ақ, жоғары деңгейдегі цифрлық тану технологиялары қолданылады.

Өлімнен кейін сәйкестендіру

Кейде сот-медициналық патологоанатомдар күйген, шіріген немесе қираған денелерді анықтау үшін татуировкаларды пайдаланады. Татуировка пигменті терінің терең қабаттарында қоршалған күйде жатқандықтан, тіпті тері күйген жағдайда да татуировкаларды жою қиын.

Жануарларды анықтау

Кейде үй жануарлары, көрме жануарлары, таза қанды жылқылар және мал жануарларды тану белгілерімен татуировкаланады. Құлаққа салынған татуировка – етті малдың идентификациялану әдісі. Иыққа немесе құлаққа «шапақ белгісімен» татуировка салу – коммерциялық шошқа шаруашылығында қолданылатын стандартты идентификациялау тәсілі. Брендеу де осыған ұқсас себептермен қолданылады және көбінесе анестезиясыз жасалады, бірақ татуировкадан өзгеше, себебі осы процесте бояу немесе сыя енгізілмейді, орнына теріде тұрақты жарақат қалдырылып белгі жасалады. Жануарлардың үй иесіндегі мысықтар мен иттерге кейде олардың иелерін анықтау үшін сериялық нөмір (әдетте құлақ ішінде немесе артқы жамбаста) татуировкаланады. Дегенмен, микрочиптерді пайдалану күннен-күнге танымал болып келеді және 2016 жылдан бері Ұлыбританиядағы барлық 8,5 миллион үй иесіндегі иттер үшін міндетті талап болып табылады.

Косметикалық

Тұрақты макияж – бұл қас, ерін (көзалаң және/немесе ерінге қызыл түс салу), көз (тұрақты көз сызығы) және тіпті шешімдерді анықтау үшін татуировкаларды пайдалану. Қас пен ұсақ шешімдерді табиғи түстермен келтірсе, ерін мен көз сызығы үшін әртүрлі пигменттер қолданылады, бұл дәстүрлі макияжға ұқсас көрініс береді. АҚШ және Ұлыбританияда кеңейіп келе жатқан тренд – мастэктомиядан кейінгі хирургиялық тыртықтардың үстіне көркем татуировкалар салу. "Көптеген әйелдер мастэктомиядан кейін қайта жаңартудан бас тартып, оның орнына татуировка жасауды таңдайды. Мастэктомия татуировкасы немесе ареола татуировкасы – қатерлі ісікпен ауыратын науқастар үшін тағы бір мүмкіндікке айналады және қатерлі ісіктен кейін денесін қайта бақылаудың шынайы жеке жолы болады". Дегенмен, қайта жаңартылған кеудеге сосқа татуировкалары жасауға деген сұраныс жоғары деңгейде қалып отыр.

Медициналық

Медициналық татуировкалар сәулелік терапияны қайталап қолдану үшін құралдардың дұрыс орналасуын қамтамасыз етуге, сондай-ақ кейбір жағдайларда кеуде қалпына келтіру кезінде ареола үшін қолданылады. Татуировка сонымен қатар оны тасушы туралы медициналық ақпаратты (мысалы, қан тобы, ауру жағдайы және т.б.) жеткізу үшін де пайдаланылады. Альцгеймер ауруымен ауыратын науқастарға олардың есімдерімен татуировка жасалуы мүмкін, егер олар жоғалып кетсе, оларды анықтау оңайырақ болады. Витилиго – тері пигментациясының бұзылуын жасыру үшін татуировкалар тері түсіне сәйкес жасалады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияда Waffen SS мүшелері жеке тұлғаның қан тобын анықтау үшін SS қан тобы татуировкасын (Blutgruppentätowierung) таңды. Соғыстан кейін бұл татуировка Waffen SS құрамына кіргендігінің айқын, тіпті толыққанды дәлелі ретінде қарастырылып, тұтқындау мен соттауға алып келді. Осының салдарынан бірқатар бұрынғы Waffen SS мүшелері татуировканы жою үшін қолдарына қарумен атқан, осылайша татуировканы алып тастап, сіреспеден қалған іздерге ұқсас жаралар қалдырды, бұл алып тастауды аз байқалатындай етті. Татуировкалар, мүмкін, ежелгі медицинада да науқасты емдеудің бір бөлігі ретінде қолданылған. 1898 жылы медицина докторы Дэниел Фуке ежелгі Египеттегі «медициналық татуировкалау» практикасы туралы мақала жазды, онда ол Дейр-эль-Бахариде табылған әйел мумияларындағы татуировка белгілерін сипаттады. Ол денедегі татуировкалар мен басқа да жаралардың емдік немесе терапиялық мақсатта қолданылған болуы мүмкін деп болжады: «Бұл жараларды, кейбіреулері ақ, ал енді біреулері көк түсті, қарап шығу олардың әшекей емес, жамбас аймағының созылмалы перитонитке арналған белгілі бір ем екеніне күмән қалдырмайды». Мұз адам Эццидің барлығы 61 татуировкасы болған, олар ауырсынды жеңілдету үшін қолданылатын акупунктураның бір түрі болуы мүмкін. Эццидің сүйектерін радиологиялық зерттеулер көрсеткендей, көптеген татуировкаланған жерлерге сәйкес «жасқа байланысты немесе күш түсуден туындаған дегенерация» болған, соның ішінде остеохондроз және бел омыртқасындағы жеңіл спондилез, сондай-ақ тізеде және әсіресе тобық буынында тозу. Егер осылай болса, бұл акупунктураның Қытайда бұрынғы белгілі ең ерте пайдалануынан (б.з.д. 100 ж.) кем дегенде 2000 жыл бұрын болған.

Тарих

Ежелгі мумияланған адам денелерінде сақталған татуировкалар, татуировка жасаудың мыңдаған жылдар бойы бүкіл әлемде таралғанын көрсетеді. 2015 жылы екі ең көне татуировкаланған мумияның жасын ғылыми тұрғыдан қайта қарау нәтижесінде Эцци сол кездегі ең ежелгі мысал ретінде анықталды. Денесінде 61 татуировка бар, ол Альп тауларындағы мұздың ішінде табылған және б.з.д. 3250 жылға дейін мерзімделген. 2018 жылы әлемдегі ең көне суретті татуировкалар Египеттен табылған екі мумияда анықталды, олар б.з.д. 3351 және 3017 жылдар аралығында жасалған. Ежелгі татуировка ең көп тарағандығы австронезиялық халықтардың арасында байқалды. Бұл Тайвань мен Оңтүстік Қытайдың жағалауында, кем дегенде б.з.д. 1500 жылы, Үнді-Тынық мұхиты аралдарына австронезиялықтардың кеңеюінен бұрын протоавстронезиялықтардың дамытқан алғашқы технологияларының бірі болды. Ол бастапқыда бас аулаумен байланысты болуы мүмкін. Татуировка дәстүрлері, соның ішінде бетке жасалатын татуировкалар, тайвандық аборигендер, Оңтүстік-Шығыс Азия аралдарының тұрғындары, Микронезия, Полинезия және Мадагаскар тұрғындары сияқты барлық австронезиялық топтарында кездеседі. Австронезиялықтар ерекше тесу әдісін қолданды, оған кішкентай балға және цитрус жемісінің тікендерінен, балық сүйектерінен, сүйектен және ұлу шелгілерінен жасалған тесу құралы қолданылды. Ежелгі татуировка дәстүрлері папуастар мен меланезиялықтардың арасында да құжатталған, олардың ерекше обсидианнан жасалған тері тесу құралдарын пайдаланғандығы белгілі. Осы құралдармен байланысты археологиялық орындардың кейбіреулері Папуа-Жаңа Гвинея мен Меланезияға австронезиялықтардың қоныс аударуымен байланысты. Алайда, басқа орындар австронезиялық кеңеюден бұрынғы кезеңге жатады, шамамен б.з.д. 1650-2000 жылдарға дейін мерзімделген, бұл аймақта бұрыннан бар татуировка дәстүрі болғандығын көрсетеді. Нигерияның йоруба, фулани және хауса халықтары; Колумбтан бұрынғы Американың жергілікті американдықтары; және Темір ғасырындағы Ұлыбританияның пикттері.

Қытай

Тарим алқабындағы (Батыс Қытайдың Синьцзян) зираттарда, соның ішінде Кауригул, Янхай, Шенгжиндиан, Загунлук және Кизилчока жерлерінде Батыс Азия / Индоевропа физикалық белгілері мен мәдени материалдары бар бірнеше татуировкаланған мумиялар табылды. Бұл б.з.д. 2100 және 550 жылдар аралығындағы уақытқа жатады. 1566 жылы француз теңізшілері қазіргі Лабрадорда инуит әйелін және оның баласын ұрлап алып, қазіргі Бельгиядағы Антверпен қаласына әкелді. Анасы татуировкаланған, ал баласының таңбасы жоқ. Антверпенде екеуі жергілікті мейрамханада кем дегенде 1567 жылға дейін көрсетілді, бұл оқиғаға шақыру қағаздары қалада таратылды. 1577 жылы ағылшын капері Мартин Фробишер екі инуитті тұтқынға алып, оларды Англияға алып келді. Инуиттердің бірі - Баффин аралынан келген татуировкалы әйел, оны ағылшын картографы Джон Уайт суреттеп шығарған. 1691 жылы Уильям Дэмпир Лондонға Минданао аралынан (Филиппин) татуировкасы бар филиппиндік Жейли немесе Джиоло есімді адамды алып келді. Дэмпир Жейлиді адам зоопаркында көрсетіп, одан пайда табу үшін, оны "принц" деп жалған жариялады, көп көрермендерді тарту үшін. Көрме кезінде Желли әлі де анасын жоқтап жүрді, оны да Дэмпир құлдыққа түсірді және Еуропаға жер аударылған кезде теңізде қайтыс болды. Дэмпир Желлимен дос болғанын, бірақ ақша табу ниетімен оны пайдалануды жалғастырғанын, ал Желли үш айдан кейін қайтыс болғанын мәлімдеді. Кейін Желлидің өлі денесі терісін алып тастады, терісі жоқ денесі тасталып кетті, ал татуировкаланған терісі сатылып, Оксфордта көрсетілді. Қазіргі таңдағы татуировканың кең таралуы 18 ғасырдың аяғында капитан Джеймс Куктың Тынық мұхитының оңтүстігіне жасаған үш сапарынан бастау алған деген пікір кең тараған. Әрине, Куктың саяхаттары мен ондағы мәтіндер мен суреттердің таралуы татуировка туралы көбірек хабардарлық әкелді (және жоғарыда айтылғандай, "tattow" сөзін батыс тілдеріне енгізді). 1768 жылы Куктың алғашқы сапарында оның ғылыми қызметкері және экспедиция ботаниктері сэр Джозеф Бэнкс, сондай-ақ суретші Сидней Паркинсон және басқа да көптеген экипаж мүшелері Англияға татуировкаларға қатты қызығушылық танытып оралды. Бэнкс олар туралы кеңінен жазды, ал Паркинсон Таитиде татуировка жасады деп есептеледі. Банкс ағылшын аристократиясының жоғары мәртебелі мүшесі болды, ол экспедицияны он мың фунтпен қаржыландырып, Кукпен өзінің позициясын иеленді, бұл сол кездегі өте үлкен сома еді. Кук өзімен бірге татуировкаланған Раиатеандық Омайды алып келді, оны король Георгийге және ағылшын сотына ұсынды. Кейінгі сапарларда басқа да экипаж мүшелері, офицерлерден бастап, америкалық Джон Ледьярд сияқты қарапайым теңізшілерге дейін, татуировка жасалды. Ұлыбританиядағы алғашқы кәсіби татуировщик - Сазерленд Макдональд, ол 1894 жылдан бастап Лондондағы салоннан жұмыс істеді. Ұлыбританияда татуировка жасау әлі де теңізшілермен және төменгі немесе тіпті қылмыстық топпен байланысты, бірақ 1870 жылдары жоғары топтардың кейбір мүшелері арасында сәнді болды, ал оның жоғары сатыдағы түрі қымбат және кейде ауыр процесс болуы мүмкін. Британияда бұл үрдістің орындылығына байланысты біршама сыныптық бөлінулер біраз уақыт бойы жалғасты. Босния мен Герцеговинадағы католик әйелдерге татуировка жасау Осман империясы кезінде кеңінен таралды және 20 ғасырдың ортасына дейін жалғасты. Католиктер арасында 6 - 16 жас аралығындағы қыздардың қолдарына, қолдарына, кеудесіне және маңдайына тәубе салу дәстүрі кең тараған. Бұл Османдық түріктердің ұрлауына және исламға шейіт болуына жол бермеу үшін жасалды. Этнографтар оның шығу тегі балқанға славян көшіп келуінен және христиан дінінің таралуынан бұрын пайда болған деп санайды, бұл туралы дәлелдер тарихқа дейінгі иллириялық тайпаларға дейін барып жатады. Американың түпкілікті тұрғындарымен кездескен еуропалық зерттеушілер мен саудагерлер бұл татуировкаларды байқап, олар туралы жазды, ал бірнеше еуропалықтар америкалықтармен татуировка жасатты. Солтүстік Америкадағы татуировканың тарихын қараңыз. Америка революциясы кезінде американдық теңізшілер арасында татуировкалар кең тараған болатын (теңізші татуировкаларын қараңыз). Татуировкалар қорғаныс қағаздарында, Британ Корольдік теңіз флотына кіруді болдырмау үшін берілген жеке куәлікте көрсетілген. АҚШ-та алғашқы кәсіби тату-шопты 1870-ші жылдардың басында неміс иммигранты Мартин Хильдебрандт құрды. Ол азаматтық соғыста одақ жауынгері болып қызмет еткен және көптеген басқа сарбаздарға татуировка жасаған. Бұл үрдіс Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін жалғасты. Электрлік татуировка машинасының ойдағыдай жұмыс істеуі байлар арасында татуировканың танымалдығын төмендетті. Машина татуировка жасау процедурасын әлдеқайда оңай және арзан етті, осылайша бұрынғы мәртебелік белгіні жойды, себебі енді олар барлық әлеуметтік-экономикалық топтарға қолжетімді болды. Татуировканың мәртебелік белгісі байлықты көрсететін нәрседен көбінесе бүлікшілер мен қылмыскерлерде кездесетін белгіге айналды. Бұл өзгеріске қарамастан, татуировкалар әскери қызметкерлер арасында танымал болып қала берді, бұл дәстүр бүгінге дейін сақталған. 1975 жылы АҚШ-та бар болғаны 40 татуировка шебері болды; 1980 жылы кенеттен сұранысқа жауап ретінде 5000-нан астам өзін татуировка шебері деп жариялаған адамдар пайда болды. Татуировкаланған халықты және қоғамның татуировкаға деген көзқарасын зерттеуге көптеген зерттеулер жасалды. 2006 жылдың маусымында Американдық дерматология академиясының журналы 2004 жылғы телефондық сауалнаманың нәтижелерін жариялады: ол американдықтардың 18-29 жасында 36%, 30-40 жасында 24% және 41-51 жасында 15% татуировкаға ие екенін анықтады. 2006 жылдың қыркүйегінде Pew Research Center телефондық сауалнама жүргізді, нәтижесінде американдықтардың 18-25 жасында 36%, 26-40 жасында 40% және 41-64 жасында 10% татуировкаға ие екені анықталды. Олар X және Y буын өзіндік көрінісі арқылы өзін-өзі көрсететінін және татуировкалар өзін-өзі көрсететін танымал формасы екенін мәлімдеді. 2008 жылдың қаңтарында Harris Interactive жүргізген онлайн сауалнама АҚШ-тағы барлық ересектердің 14%-ының татуировкасы бар екенін көрсетті, бұл 2003 жылғы 16%-дан сәл төмендеді. Жастағы топтар арасында 18-24 жастағылардың 9%, 25-29 жастағылардың 32%, 30-39 жастағылардың 25% және 40-49 жастағылардың 12%-ы татуировкаға ие, сондай-ақ 50-64 жастағылардың 8%-ы да татуировкаға ие. Әйелдерге қарағанда еркектерде татуировка болу ықтималдығы сәл жоғары. 1970-ші жылдардан бері татуировкалар Батыс сәнінің ажырамас бөлігіне айналды, ол еркектер мен әйелдердің екеуі үшін де, барлық экономикалық топтар мен жас топтары үшін кең таралған. Көптеген жас американдықтар үшін татуировка бұрынғы буынға қарағанда мүлдем басқа мағынаға ие. Татуировка "радикалды түрлендірілді" және бұрынғы қанағаттандырылмаған формадан қабылданған өзіндік көрініс формасына айналды. 2006 жылдың 1 қарашасынан бастап Оклахома татуировка жасауға тыйым салған соңғы штат болды, ол 1963 жылдан бері тыйым салынған.

Австралия

Жазу Австралияның аборигендері арасында кеңінен таралған, бірақ қазір тек Арнем жерінің кейбір аймақтарында ғана кездеседі. Әрбір "мұқият салынған жарақат – ауырсыну, төзімділік, өзіндік ерекшелік, мәртебе, сұлулық, батылдық, қайғы немесе күйзеліс туралы әңгіме айтады." "Баррамойокжарлуккугарр walang bolhminy қазір болитж." Олар оны жараға жағады, содан кейін ол әшекейлік жазу ретінде пайда болады. (Боб Буррувал, Рембаррнга, Арнем жері) Бұл тәжірибе британдық билік органдары тарапынан да армиядан дезертирлеушілерді және Австралияда әскери сотталған әскери қызметшілерді белгілеу үшін қолданылған. 19 ғасырда Австралияда татуировкалар көбінесе жеке шешімдердің нәтижесі болды, бірақ британдық билік сотталғандарды тасымалдауға жіберу үшін татуировкаларды, шабыт белгілерін және басқа да дене белгілерін тіркеуді бастады. Австралиядағы сотталғандар кезеңінде татуировка жасау көбінесе коммерциялық сипатқа ие болған жоқ. Мысалы, Джеймс Росс 1833 жылғы "Хобарт альманахинде" кемедегі сотталғандардың өздеріне ұнтақпен татуировка жасауға көп уақыт жұмсайтынын айтады. 20 ғасырдың басында Австралияда татуировка студиялары пайда болды, бірақ олар көп емес еді. Мысалы, Фред Харристің Сиднейдегі татуировка студиясы 1916-1943 жылдар аралығында Сиднейдегі жалғыз студия деп есептелді. Татуировка дизайны көбінесе сол кездегі мәдениетті көрсететін, ал 1923 жылы Харристің шағын салонында татуировка жасаған әйелдердің саны артты. Тағы бір танымал тренд – әйелдердің аяқтарына татуировка жасап, оның дизайнын шұлық арқылы көруге болатын. 1937 жылға қарай Харрис Сиднейдегі ең танымал татуировка шеберлерінің біріне айналды және дүкенінде жылына шамамен 2000 татуировка жасады. Теңізшілер оның жұмысы үшін негізгі модельдерді құрады, бірақ 1938 жылы ең танымал татуировкалардың арасында американдық флоттың теңізшілері үшін Австралия тулары мен кенгурулар болды. Қазіргі Австралияда танымал татуировка дизайны – Оңтүстік крест мотиві немесе оның вариациялары. Австралияда бірнеше ірі татуировка конвенциялары өткізіледі, олардың кейбіреулері Оңтүстік жарты шардағы ең ірілері саналады және Океанияның ең жақсы шеберлері қатысады.

Латын Америкасы

Америка құрлығындағы Колумбқа дейінгі ең белгілі үш өркениеттің ішінде Орталық Америкадағы майялар мен ацтектер татуировка жасатқан, ал Оңтүстік Америкадағы инкалар олай істемеген. Дегенмен, инкалардан бұрын болған чиму тайпасының сиқыр мен емдеу мақсатында татуировка жасағандығына дәлелдер бар. Амазонканың әртүрлі тайпалары да мыңдаған жылдар бойы татуировка жасап келеді және бүгінге дейін де сонысын жалғастыруда, оның ішінде бетке жасалатын татуировкалар да бар. Атап айтқанда, Бразилияның солтүстігіндегі Сингу өзені мен Перу, Бразилия және Колумбия шекарасындағы Путумайо өзенінің бойында тұратын халықтар. Бразилияның Сан-Паулу қаласы әлемдегі ең көп татуировкаланған қалалардың бірі деп есептеледі.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияның маори халқы татуировка жасауды ежелден-ақ дамытқан. Олардың ішінде, тайпаның тегін, әлеуметтік жағдайын және мәртебесін көрсету үшін қолданылатын бетке салынған өрнектер – tā moko деп аталады. Маори үшін татуировка – қасиетті жекеліктің белгісі, сонымен қатар, ол арғы дүниеде адамның tapu-ы, яғни рухани жанының сақталуына арналған құрал ретінде де қарастырылған. Бір дәстүр бойынша, өлімінен кейін терісімен жабылған бас сүйегі – Toi moko немесе mokomokai сақталған. Маори мен еуропалықтардың арасындағы алғашқы қарым-қатынас кезеңінде осы бас сүйектер, әсіресе, қару-жараққа айырбасталған. Бүгінде олардың көп бөлігі ұлттық музей «Те Папа» жетекшілігімен Жаңа Зеландияға қайтарылуда.

Процесс

Татуировка – бұл пигментті терінің дермасына, яғни эпидермистің астындағы тері ұлпасының қабатына енгізу. Алғашқы инъекциядан кейін пигмент эпидермис және жоғарғы дерма арқылы біртегіс зақымдалған қабатқа таралады, олардың екеуінде де шетелдік материалдың болуы иммундық жүйенің фагоциттерін пигмент бөлшектерін жұтуға белсендіреді. Емделу барысында зақымдалған эпидермис қабыршақталып түсіп (беткі пигментті жояды), ал терінің тереңінен грануляциялық тінді қалыптастырады, ол кейіннен коллаген өсуі арқылы байланыстырып тінді қалыптастырады. Бұл жоғарғы дерманы жазады, онда пигмент макрофагтардың кезекті ұрпақтарында тұрып қалады, соңында дерма/эпидермис шекарасының астындағы қабатқа жинақталады. Оның онда болуы тұрақты, бірақ ұзақ мерзімде (ондаған жылдар) пигмент дермаға тереңірек көшеді, бұл ескі татуировкалардың бұзылуына себеп болады. Татуировка жасаудың тағы бір, ауыртпалықсыз әдісі – татуировка бояуынан жасалған микроинелермен жабылған жапсырмаларды пайдалану. Жапсырма уақытша татуировка қағазын жапқан сияқты теріге басылады. Микроинелер ерігеннен кейін, бірнеше минуттан соң боя теріге сіңіп кетеді.

Жабдық

Кейбір тайпалық мәдениеттер дәстүрлі түрде теріге суреттер кесіп, сосын пайда болған жараны сиямен, күлмен немесе басқа заттармен уқалап татуировка жасаған; кейбір мәдениеттер осы амалды қазір де жалғастыруда, бұл денеге сызат салу (скарификация) практикасына қосымша болуы мүмкін. Кейбір мәдениеттерде татуировканы қолмен, өткір таяқтармен немесе жануар сүйектерінен (инелер) жасалған құралдармен, саздан жасалған дискілермен немесе қазіргі заманда нағыз инелермен теріге сия ұрып жасайды. Қазіргі уақытта татуировка жасаудың ең көп таралған тәсілі – электр татуировка машинасы. Ол тербеліс жасау арқылы инелерді теріге енгізеді, инелер бір немесе бірнеше болуы мүмкін және олар металл таяқшаға дәнекерленген. Машина секундына 80-150 рет инелерді теріге кіргізіп, шығарып отырады. Инелер бір рет қолданылатын, жеке қаптамада сатылатын немесе әртістердің тапсырысына қарай жасалатын жиынтықтар түрінде болады. Қазіргі заманғы татуировка жасауда суретші алдымен татуировка дизайнын теріге көшіру үшін термоқағазды немесе гектограф сиясын/қағазын пайдаланады.

Іс-әрекетті реттеу және денсаулыққа қауіптілігін растау

Татуировка көптеген елдерде клиенттер мен оны жасайтын адамдарға, әсіресе жергілікті инфекциялар мен вирустар жұғуы қаупі болғандықтан реттеледі. Татуировка шеберінің көзіне немесе киіміне қан немесе басқа да сұйықтықтар шашырау мүмкіндігі болса, бір рет қолданылатын пластикалық алжапқыштар мен көзді қорғау құралдарын киюге болады. Қол гигиенасын сақтау, қауіптерді бағалау және қанмен ластанған барлық өткір заттар мен материалдарды тиісінше жою – аса маңызды мәселелер. Татуировка шебері қолдарын және татуировка жасайтын жерді міндетті түрде жууы керек. Жұмыс істеу кезінде үнемі қолғап кию керек, ал жараны бір рет қолданылатын ылғал сүлгімен жиі сүртіп отыру қажет. Барлық құралдарды әр пайдаланудан бұрын және кейін сертификатталған автоклавта стерильдеу керек. Клиенттерге қауіп-қатерлер мен асқынулар, сондай-ақ күтім туралы нұсқаулар жазылған баспа түріндегі келісім формасын ұсыну – жақсы тәжірибе.

Тарихи бірлестіктер

Аустронезиялық қоғамдарда татуировканың әртүрлі қызметтері болған. Ерлер арасында олар бас аулаудың кең таралған практикасымен тығыз байланысты болды. Ифугао және Дайак сияқты бас аулаушы қоғамдарда татуировкалар жауынгерлердің шайқаста алған бас санының тізімі болды және ересек болу рәсімінің бір бөлігі еді. Сондықтан татуировкалардың саны, дизайны және орналасуы жауынгердің мәртебесі мен қабілетін көрсететін. Олар сондай-ақ зұлым рухтар мен аурулар сияқты түрлі қауіптерден қорғайтын сиқырлы қорған ретінде қарастырылды. Колониялық Филиппинге дейінгі Висайялықтар арасында тумао дворяндары мен тимава жауынгерлер сыныбы мангайо деп аталатын теңіз шабуылдарына қатысуы мен мінез-құлқының тұрақты жазбасы ретінде татуировкалар таққан. Аустронезиялық әйелдерде, мысалы, Таял және Маори әйелдерінің беттеріндегі татуировкалар, мәртебе, шеберлік және сұлулықтың белгісі болды. Татуировкалар Янцзы өзенінің дельтасындағы ежелгі Ву мәдениетінің бір бөлігі болды, бірақ Қытайдағы дәстүрлі Хан мәдениетінде оларға теріс мағына берілді. Чжоу қашқындары Ву Тайбо және оның інісі Чжуньюн Ву мемлекетін құру алдында қабылдану үшін шаштарын қырқып, татуировка жасаған, бірақ Чжоу және императорлық қытай мәдениеті қылмыскерлерді белгілеу үшін жаза ретінде татуировка жасауды шектеуге ұмтылды. Қылмыскерлермен байланысты татуировкалар туралы идея Қытайдан Жапонияға тарады. Рим империясында қылмыскерлер мен құлдарға татуировка жасау кең таралған. 19 ғасырда АҚШ пен Австралиядан босатылған сотталғандар, сондай-ақ британдық әскери дезертирлер татуировкалар арқылы танылды. Нацилік концлагерьдегі тұтқындарға сәйкес идентификациялық нөмірлер татуировкаланды. Бүгінде көптеген түрме тұтқындары түрмеде өткізген уақытын көрсету үшін өздеріне татуировка жасайды. 2012 жылдың 6 маусымынан бастап Осака қаласының барлық жаңа татуировкаларына тыйым салынды. Егер татуировка болса, оны тиісті киіммен жабу қажет. Бұл ереже Осаканың этикалық кодексіне қосылды және татуировкасы бар қызметкерлер оларды жоюға шақырылды. Бұл 2012 жылдың ақпан айында Осака қаласының бір шенеунігі мектеп оқушысын татуировкасын көрсетіп қорқытқаннан кейін, татуировканың якузамен, яғни жапондық ұйымдасқан қылмыспен байланысты екенін ескере отырып жасалды. Солтүстік Американың жергілікті халықтары өз тайпаларын бейнелеу үшін татуировкаларды қолданды. Босниядағы католик хорваттар Осман империясының Балқандағы билігі кезінде исламға өтуден қорғану үшін, әсіресе балалар мен әйелдерге діни христиандық татуировкаларын жасады.

Қазіргі заманғы қауымдастықтар

Татуировкалар эмпирикалық тұрғыдан бұзылушылықпен, жекелік бұзылушылықпен және қылмыстылықпен тығыз байланысты. Батыс қоғамында татуировканың қабылдануы артып келе жатқанмен, ол әлі де кейбір әлеуметтік топтар арасында ауыр қорлық сезімін туғызады. Татуировкалар ресейлік мафия мәдениетінің маңызды бөлігі саналады. Еуропа мен Солтүстік Америкадағы татуировкаларға қатысты қазіргі мәдени түсініктерге 19 және 20 ғасырлардағы ауытқушылықты әлеуметтік топтарға негізделген ұзақ уақыт бойы қалыптасқан стереотиптер әсер етті. Әсіресе Солтүстік Америкада татуировкалар стереотиптермен, халық ауыз әңгімелерімен және расизммен байланысты. Бүгінде АҚШ-та көптеген тұтқындар мен қылмыстық топтар өздерінің қылмыстық мінез-құлқы, түрмеге қамалу мерзімі және ұйымға қатыстылығы туралы фактілерді көрсету үшін ерекше татуировкаларды пайдаланады. Мысалы, бір тамшы көз жасы татуировкасы кісі өлтіруді немесе әрбір тамшы – достың қазасын білдіруі мүмкін. Сонымен қатар, АҚШ әскерінің өкілдері әскери бөлімдерді, шайқастарды, жойылғандарды және т.б. көрсету үшін татуировка жасаудың ұзақ тарихына ие, бұл ескі американдықтар арасында кең таралған. Жапонияда татуировкалар якудза қылмыстық топтарымен байланысты, бірақ Фукуши Масаичидің татуировка қауымдастығы сияқты якудза емес топтар да бар, олар кең көлемде татуировкасы бар қайтыс болған жапондықтардың терілерін сақтауға тырысады. Татуировка жасау британдық қарулы күштерінде де кең таралған. Америкада мамандығына байланысты татуировкалар көптеген кәсіптерде қабылданады. Көптеген салалардағы компаниялар әртүрлілік пен инклюзивтілікке көбірек мән береді. Кройдон мұражайындағы «Теріден тыс» сияқты дәстүрлі және авторлық татуировка дизайндарының көрмелерін көркем галереялар ұйымдастырады. Ұлыбританияда 20 ғасырда киімдерімен жасырылған татуировкасы бар әйелдер туралы мәліметтер бар, сондай-ақ 1920 жылдардағы Джесси Найт сияқты татуировка жасаушы әйелдер туралы жазбалар сақталған. «Қауіп төмендегі» (мектепке келмеушілік және мектептен қашу арқылы анықталатын) жасөспірім қыздарды зерттеу дене өзгерісі мен денеге деген жағымсыз сезімдер мен өзін-өзі бағалаудың төмендігі арасындағы оң байланысты көрсетті. Алайда, зерттеу дене өзгерісіне ынталандыратын күшті себептің «өзін іздеу және денеге ие болу мен оны бақылауға ұмтылу» екенін де көрсетті. 21 ғасырда татуировка индустриясында әйелдердің санының артуы және татуировка жасаған әйелдердің көбеюі жағымсыз пікірлерді өзгертіп жатқан сияқты. Беверли Юэн Томпсонның «Сыямен жабылған» еңбегінде ол 2007 жылдан 2010 жылға дейін Вашингтон, Майами, Орландо, Хьюстон, Лонг-Бич және Сиэтл қалаларында 70 әйелмен қатысушы бақылау және терең сұхбаттасу арқылы сұхбат жүргізді. Жас ұрпақ әдетте татуировкасы бар әйелдерге алаңдамайды, ал ересек ұрпақ, оның ішінде қатысушылардың ата-аналары, оларға теріс көзбен қарайды, кейбіреулері тіпті балалары татуировка жасағаны үшін олардан бас тартады. Әдетте, отбасының реакциясы олардың жалпы қарым-қатынасының көрсеткіші болып табылады. Кейбір отбасы мүшелері татуировкаларды қабылдамай, суреттерді сүртіп тастауды, оларға қасиетті су құюды немесе хирургиялық жолмен алып тастауды талап еткен. Отбасы мүшелерін эмоционалды түрде қабылдайтын отбасылар татуировкадан кейін де тығыз байланыстарды сақтай алды.

Жарнама және маркетинг

Татуировкалар маркетинг пен жарнама саласында да қолданылады, компаниялар HBO, Red Bull, ASOS.com және Sailor Jerry's ромы сияқты брендтердің логотиптерін денелеріне тату жасаған адамдарға ақы төлейді. Бұл практика "skinvertising" деп аталады. Массачусетс штатындағы "Б. Т. Смоукхаус" барбекю рестораны денелерінің көрінетін жеріне мекеменің логотипін тату жасаған клиенттерге өмір бойы тегін тамақ ұсынды. Тоғыз адам осы ұсынысты қабылдады.

Денсаулыққа қауіп төндіреді

Татуировканың ауырсынуы денеге татуировка салу орнына қарай ыңғайсыздықтан қатты азапка дейін жете алады. Қазіргі заманғы жансыздандыру кремі қолданып, ауырсынуды жоюға немесе азайтуға болады. Татуировка жасау кезінде есінен танып қалуы мүмкін, бірақ бұл сирек кездеседі. Татуировка терінің иммундық қабатын бұзатындықтан, инфекция және аллергиялық реакциялар сияқты денсаулыққа қауіп төндіреді. Кәсіби татуировка шеберлері бір рет қолданылатын құралдарды пайдалану және әр пайдаланғаннан кейін жабдықтарын стерильдеу арқылы денсаулық қаупін азайтады. Көптеген елдерде татуировка шеберлерінен қан арқылы жұғатын инфекциялар туралы оқуды талап етеді, мысалы, Қызыл Крест пен OSHA ұсынатын оқу. 2009 жылға дейін (АҚШ-та) татуировкадан жұқтырылған ВИЧ жұқтырудың тіркелген жағдайлары жоқ. Түрмелердегідей, кәсіби емес татуировка жасау кезінде инфекцияға шағу қаупі жоғары. Стерильденбеген татуировка құралдары немесе ластанған бояу қолданылған жағдайда жұқтырылуы мүмкін инфекцияларға тері инфекциялары, зең инфекциялары, гепатит түрлері, герпес вирусы, ВИЧ, стафилококк, тетанус және туберкулез жатады. Татуировка бояулары "гистологиялық тұрғыдан өте реактивті емес" деп сипатталған. Еуропалық Одақтың Наноматериалдарды бақылайтын обсерваториясының (EUON) зерттеуіне сәйкес, қазіргі татуировка бояуларында наноматериалдар бар. Бұл маңызды нанотоксикологиялық алаңдаушылықтарды тудырады. Кейбір түстер – қызыл және оған ұқсас түстер, мысалы, күлгін, қызғылт және апельсин – басқа түстерге қарағанда көбірек проблемалар мен зақымдарға себеп болуы мүмкін. Қызыл бояу тіпті тері мен етті соншалықты зақымдайды, аяқ немесе қолды кесуге дейін баруға соқтырады. Егер татуировканың бір бөлігі (әсіресе қызыл болса) тіпті ұсақ проблемаларды тудыра бастаса, мысалы, қышу немесе ісіну пайда болса, Даниялық сарапшылар қызыл бөлігін алып тастауды ұсынады. 2017 жылы Франциядағы Еуропалық синхротрон сәулелену орталығының ғалымдары татуировка бояуындағы химиялық заттар қан ағысына өтіп, лимфа түйіндерінде жиналып, инфекциямен күресу қабілетін бұзуы мүмкін екенін мәлімдеді. Алайда, авторлар өз мақалаларында талдаған донорларды қоса алғанда, көптеген татуировка салдырған адамдар созылмалы қабынудан зардап шекпейтінін атап өтті. Татуировка шеберлері татуировканың түсін сақтау және болашақта татуировка жасауды жеңілдету үшін терінің сау болуын қамтамасыз ету мақсатында күннен қорғануды жиі ұсынады.

Алып тастау

Татуировкалар тұрақты деп есептелсе де, кейде оларды лазерлік емдеу арқылы толық немесе ішінара алып тастау мүмкін. Көбінесе, көміртек негізіндегі пигменттер немесе темір оксидіне негізделген пигменттер, сондай-ақ кейбір түрлі-түсті бояулар, басқа түстерге қарағанда толығырақ жойылады. Татуировканы алып тастауға байланысты шығын мен ауыртпалық, оны жасауға байланысты шығын мен ауыртпалықтан әдетте артық болады. Лазерлік татуировканы алып тастау әдістерінен өзге, дермабразия, салабразия (теріні тұзбен ысқау), азайту техникалары, криохирургия және экзиция (кейде үлкен татуировкалар үшін тері егумен бірге қолданылады) сияқты әдістер де бар. Дегенмен, бұл ескі әдістердің орнына лазерлік емдеудің мүмкіндіктері көбінесе қолданылады.

Уақытша татуировкалар

Уақытша татуировка – тұрақты татуировкаға ұқсайтын, теріге салынған, бірақ тұрақты емес сурет. Дене суреттеуінің бір түрі ретінде, уақытша татуировкалар сызылып, боялып немесе аэрографпен жазылуы мүмкін.

Декаль стиліне ұқсас уақытша татуировкалар

Декаль (көшіру арқылы жабылатын) уақытша татуировкалар дененің кез келген бөлігін әсемдеу үшін қолданылады. Олар бір күнге немесе бір аптадан ұзаққа дейін сақталуы мүмкін.

Металл зергерлік татуировкалар

Фойлалы уақытша татуировкалар – бояудың орнына фольга басу әдісімен жасалған, наклейка стиліндегі уақытша татуировкалардың бір түрі. Фольгамен жасалған сурет теріге жапсырылғаннан кейін дұрыс көрінуі үшін кері басылады. Әрбір металл татуировка мөлдір қорғау пленкасымен жабылады.

Аэрографпен уақытша татуировкалар

Олар көбірек танымал болғанмен және әдетте үлкен инвестиция талап ететін болса да, аэрографпен жасалған уақытша татуировкалар тұрақты татуировка сияқты көрініс беруі қиын, сондай-ақ жабыстырып қоятын уақытша татуировкаларға қарағанда аз уақытқа ғана сақталуы мүмкін. Суретші спирт негізіндегі косметикалық бояуларды штамп арқылы аэрографпен сепкілеп жасайды. Декаль татуировкалар сияқты, аэрографпен жасалған уақытша татуировкаларды да спирт немесе сәби майымен оңай жоюға болады.

Уақытша тегтілер

Татуировканың тағы бір түрі – әдетте қоспаларсыз жасалатын хнаға негіделген татуировкалар. Хна – өсімдіктен алынған зат, ол теріге жағылып, қызғылт-сарыдан қоңыр түске дейін бояйды. Хнаның уақытша болуына байланысты, оған декаль түрдегі уақытша татуировкаларға тән шыншылдық түстер тән емес. Оны жағу процесі көп уақыт алатындықтан, балалар үшін тиімді нұсқа емес. Дерматологиялық жарияланымдарда табиғи хнаға аллергиялық реакциялардың өте сирек кездесетіні және бұл өнімнің теріге қолдануға қауіпсіз екені айтылады. Дегенмен, хнаны кейбір қоспалармен қолданғанда ауыр проблемалар туындауы мүмкін. АҚШ-тың Азық-дәрі басқармасы (FDA) және медициналық журналдар қара хнамен салынған уақытша татуировкалардың аса қауіпті екенін хабарлайды.

Декаль стилімен уақытша татуировка қауіпсіздігі

АҚШ-та заңды түрде сатылатын Decal уақытша татуировкаларының түсті қоспалары АҚШ-тың Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) тарапынан косметика ретінде мақұлданған. FDA бұл бояғыштардың "терімен тікелей жанасуда" қауіпсіз екенін анықтады. FDA-ға осы типтегі уақытша татуировкалардан туындаған шағын тері тітіркеністері, соның ішінде қызарту және ісіну туралы бірнеше хабарламалар келіп түскенімен, агенттік бұл белгілерді "балаларға тән" деп санайды және олар халыққа ескерту жасауға жеткілікті емес. Дегенмен, кейбір АҚШ-тан тыс өндірушілер қолданатын мақұлданбаған пигменттер кез келген адамда аллергиялық реакцияны тудыруы мүмкін.

Аэрографтық татуировка қауіпсіздігі

Қолөнер жасауға, өнер туындыларын жасауға немесе киімді безендіруге арналған аэрограф бояуларын татуировка үшін пайдалануға болмайды. Мұндай бояулар аллергия тудыруы немесе уытты болуы мүмкін.

Тәттіге арналған хенна қауіпсіздігі

FDA тұтынушыларға қара хна немесе алдын ала араластырылған хна деп белгіленген кез келген уақытша татуировкалардан қашықтау туралы ескертулерді үнемі жасайды, себебі олардың құрамында күміс нитраты, кармин, пирогаллол, шашыраңқы қызыл бояу және хром сияқты денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін заттар болуы мүмкін. Қара хна түсін парафенилендиамин (PPD) береді, бұл FDA-ның шаш бояуында ғана қолдануға рұқсат берген мата бояуы. Канадада теріге, соның ішінде шашқа бояу ретінде PPD қолдануға тыйым салынған. Зерттеулер осы және басқа да ингредиенттерді аллергиялық реакциялар, созылмалы қабыну және киім-кешек пен шаш бояуларына байланысты аллергиялық реакциялардың кейінірек пайда болуы сияқты түрлі денсаулық проблемаларымен байланыстырды. Бұл реакциялар қолданғаннан көп уақыт өткен соң да пайда болуы мүмкін. FDA қара хнаны да, алдын ала араластырылған хнаны да косметикалық мақсатта қолдануға бекітпеген.

Діни көзқарастар

Ежелгі египеттіктер татуировкаларды құдайға деген адалдықтарын көрсету үшін пайдаланған, ал татуировкалар құдайдың қорғанысын сыйлайды деп сенген. Индуизм, буддизм және неопаганизмде татуировкалар қабылданады. Оңтүстік-Шығыс Азияда «сак янт» немесе «янтра» татуировкасы деп аталатын, буддалық бейнелер, дұғалар мен символдарды қамтитын қорғаныш татуировкасының дәстүрі бар. Батыстық адамдардың татуировкаларына Будданың немесе басқа діни тұлғалардың суреттерін салу, Будданың немесе құдайлардың бейнелерін құрметпен көрсетуге қатысты дәстүрлі әдет-ғұрыптарды сақтамайтын кейбір буддалық елдерде дау тудырды. Яһуди діні, негізінен, Леуілік кітабының 19-тарауындағы заңдарға сүйене отырып, өзінің жандарында татуировка жасауға тыйым салады. Яһудилер бұл заңның тек яһудилерге, басқа ұлттарға емес, қатысты деп санайды. Дегенмен, көбірек еврей жастары сән үшін немесе өз сенімдерін білдіру үшін татуировка жасап жатыр. Жаңа өсиетте татуировка жасауға тыйым салатын нақты ереже жоқ. Көптеген христиан дінтері Ескі өсиеттегі Леуілік кітабындағы рәсімдік заңдардың Жаңа өсиет келген кезде жойылғанына сенеді; татуировка жасау сияқты әртүрлі мәдени амалдарға тыйым салу, Израиль халқын көрші елдерден белгілі бір мерзімге ажырату мақсатында болған және барлық уақытта басқа ұлттарға қолданылатын жалпы заң ретінде қарастырылмаған. Мысырдағы копт христиандарының көпшілігі мұсылмандардан өзгеше екендерін көрсету үшін оң білегіне крест татуировкасы жасайды. Алайда, кейбір евангелисттік және фундаменталисттік протестанттық бағыттар бұл заңның бүгінгі христиандарға да қатысты екеніне және татуировка жасаудың күнә екеніне сенеді. Католик дінінде Леуілік кітабының (19:28) мәтініндегі «екі түрлі матадан тігілген киім киюге болмайды» (Леуілік 19:19) деген сияқты ережелер де христиандарға міндетті емес деп үйретіледі. Бұл мәселе татуировканың бейнесіне байланысты. Католик шіркеуі суреттер әдепсіз, жыныстық сипаттағы, шайтандық немесе христиандық шындық пен үйретімдерге қайшы болмауы керек дейді. Көптеген суннит мұсылмандары үшін татуировка харам болып саналады, бұл ғалымдардың үкімдері мен суннит хадистеріндегі мәліметтерге негізделген. Шиит исламы татуировка жасауға тыйым салмайды, және көптеген шиит мұсылмандары (ливандықтар, ирактықтар, йемендіктер, ирандықтар) діни тақырыптарда татуировка жасайды.