Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колумбияда көлік Көлік министрлігімен реттеледі. Жолмен жүру көліктің басты түрі болып табылады; жүк көлемінің 69 пайызы жолмен, 27 пайызы теміржолмен, 3 пайызы ішкі су жолдарымен және 1 пайызы әуемен тасымалданады.
Transport in Colombia is regulated by the Ministry of Transport. Road travel is the main means of transport; 69 percent of cargo is transported by road, as compared with 27 percent by railroad, 3 percent by internal waterways, and 1 percent by air.
Жергілікті халықтардың ықпалы
Колумбияның жергілікті халықтары су жолдарын салдар мен каноэлерде жүру арқылы көлік құралы ретінде пайдаланған, және кейбіреулері осылай пайдалануды әлі де жалғастыруда.
The indigenous peoples in Colombia used and some continue to use the waterways as the way of transportation using rafts and canoes.
Испандық ықпал
Еуропалықтардың келуімен испандықтар жылқы, есек және қашырларды (кейіннен Пасо Фино тұқымына айналған) алып келді, оларды Американы испандықтар отарлау кезінде шаруашылық жұмыстарында пайдаланды. Жылқылар испан жаулап алушылары мен отарлаушыларының көлік құралына зор үлес қосты. Олар дөңгелекті де енгізіп, тасымалды жеңілдету үшін ағаш арбалар мен кареталар алып келді. Испандықтар алғашқы жолдарды да салды, олардың көп бөлігі Кариб аймағында болды. Колумбияның таулы-қиын жер бедеріне байланысты аймақтар арасында байланыс қиын болды, бұл орталық үкіметтің тиімділігіне кедерілді және кейбір аймақтарда оқшаулануға әкелді. Испания империясының ішіндегі порттарға қойылған шектеулерді алып тастағаннан кейін теңіз жүзуі жергілікті деңгейде дамыды, бұл сауданы ынталандырды. Испандықтар африкалық құлдарды да тасымалдап, Колумбияның ішінде көптеген жергілікті тайпаларды күштеп қоныстандырды.
With the arrival of the Europeans the Spaniards brought the horses, mules and donkey (which developed into the Paso Fino) used by them in ranching duties later in the Spanish colonization of the Americas. Horses contributed greatly to the transport of the Spanish conquerors and colonizers. They also introduced the wheel, and brought wooden carts and carriages to facilitate their transport. The Spaniards also developed the first roads, rudimentary and most of these in the Caribbean region. Due to the rough terrain of Colombia communications between regions was difficult and affected the effectiveness of the central government creating isolation in some regions. Maritime navigation developed locally after Spain lifted its restrictions on ports within the Spanish Empire inducing mercantilism. Spanish also transported African slaves and forcedly migrated many indigenous tribes throughout Colombia.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең
Тәуелсіздік пен Еуропалық өнеркәсіптік революцияның ықпалымен Колумбиядағы басты көлік құралы Магдалена өзені арқылы жүзуге айналды, ол Колумбияның ішкі аймағындағы Хонда қаласын Кариб теңізіндегі Барранкильямен байланыстырып, АҚШ және Еуропамен сауда жасауға мүмкіндік берді. Бұл Еуропа мен Таяу Шығыс елдерінен иммигранттардың көптеп келуіне себеп болды. Колумбияның индустриялану процесі мен көлік саласы Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін туындаған және 19-шы мен 20-шы ғасырлар бойына созылған азаматтық соғыстардың салдарынан қиындықтарға тап болды.
With the independence and the influences of the European Industrial Revolution the main way of transport in Colombia became the navigation mainly through the Magdalena River which connected Honda in inland Colombia, with Barranquilla by the Caribbean Sea to the trade with the United States and Europe. This also brought a large wave of immigrants from European and Middle Eastern countries. The industrialization process and transportation in Colombia were affected by the internal civil wars that surged after the independence from Spain and that continued throughout the 19th and 20th centuries.
Стандарттау
XIX ғасырдың соңында еуропалық және американдық компаниялар экспортқа арналған шикізатты порттарға тасымалдау үшін теміржолды енгізді. Бу кемелері колумбиялықтарды, иммигранттарды және Еуропа мен АҚШ-тан Магдалена өзені арқылы тауарларды тасымалдауға кірісті. Көлік министрлігі 1905 жылы Рафаэль Рейес президенттігі кезінде Ministerio de Obras Públicas y Transporte, яки Мемлекеттік жұмыстар және көлік министрлігі деген атпен құрылды. Оның негізгі функциясы – ұлттық мүліктер мәселелерін қарау болды, оның ішінде кен орындары, мұнай (жанармай), патенттер мен сауда белгілері, теміржолдар, жолдар, көпірлер, ұлттық ғимараттар және жер иесіз жерлер. XX ғасырдың басында жолдар мен тас жолдарды күтіп-ұстау және салу ережелері қабылданды. Өзендер тазартылып, тереңдетілді, арналар жасалды және кеме жүру индустриясы ұйымдастырылды. Қоғамдық жұмыстар аудандары құрылды, сондай-ақ Колумбияның Ұлттық теміржолдары (Ferrocarriles Nacionales de Colombia) құрылды. Іске асырылған ірі жобалардың ішінде Боготаның су құбыры, Ла Регадера тоғаны және Вителма су тазарту қасбаты болды. Министрлік Көлік және тарифтер басқармасы аясында Ұлттық транзит институтын (Instituto Nacional de Tránsito) (INTRA) құрды және көптеген шетелдік көпұлтты құрылыс компанияларының қолдауымен алғашқы Ұлттық жолдар жоспарын жасауға жауапты болды. Авиация 1919 жылы Барранкильяда SCADTA құрылуымен дүниеге келді, ол Колумбияның негізгі қалаларына пошта жеткізетін колумбиялықтар мен немістердің бірлескен кәсіпорны болды, кейіннен ол SACO-мен бірігіп Avianca компаниясын құрды.
During the late 19th century European and American companies introduced railways to carry to the ports the local production of raw materials intended for exports and also imports from Europe. Steam ships began carrying Colombians, immigrants and goods from Europe and the United States over the Magdalena River. The Ministry of Transport was created in 1905 during the presidency of Rafael Reyes under the name of Ministerio de Obras Públicas y Transporte or Ministry of Public Works and Transport with the main function of taking care of national assets issues, including mines, oil (fuel), patents and trade marks, railways, roads, bridges, national buildings and land without landowners. In the early 20th century roads and highways maintenance and construction regulations were established. Rivers were cleaned, dragged and channeled and the navigational industry was organized. The Public works districts were created, as well as the Ferrocarriles Nacionales de Colombia (National Railways of Colombia). Among other major projects developed were the aqueduct of Bogotá, La Regadera Dam and the Vitelma Water Treatment Plant. The Ministry also created the National Institute of Transit (from the Spanish Instituto Nacional de Tránsito), (INTRA) under the Transport and tariffs Directorate and was in charge of designing the first National roads plan with the support of many foreign multinational construction companies. Aviation was born in Barranquilla with the creation of SCADTA in 1919 a joint venture between Colombians and Germans that delivered mail to the main cities of Colombia which later merged with SACO to form Avianca.
Темір жолдар
Колумбияда темір жол желілері бар, оның бір бөлігі 1435 мм, ал бір бөлігі 914 мм кеңдікте. Дегенмен, желілердің тек бір бөлігі ғана пайдаланылуда. Колумбиядағы темір жол көлігі дамымаған күйде қалып отыр. Елдің негізгі жүк тасымалы түрі болған ұлттық темір жол жүйесі, жол құрылысына басымдық бергендіктен назарсыздан қалды және қазір жүк тасымалының шамамен төрттен бір бөлігін құрайды. Жолаушылар тасымалы 1992 жылы тоқтатылып, 1990 жылдардың соңында қайта жаңғыртылды, бірақ 2017 жылдан бастап ұзақ қашықтықтағы жолаушылар тасымалы тоқтатылған деп есептеледі. 1999 жылы 165 мыңнан аз жолаушы тасымалданса, 1972 жылы 5 миллионнан астам жолаушы тасымалданды, ал 2005 жылы көрсеткіш 160 130-ға жетті. Қазіргі уақытта екі жолаушылар пойызы ғана жұмыс істеп тұр: біреуі Пуэрто-Беррио мен Гарсия Кадена арасында, екіншісі Богота мен Зипакира арасында. Баия Соланода терең су портын салу жоспарлануда. Барранкилья қаласында болашақта жеңіл темір жол желісін салу жоспарлануда.
Colombia has of rail lines, of which are 1435 gauge and of which are 914 gauge. However, only of lines are still in use. Rail transport in Colombia remains underdeveloped. The national railroad system, once the country's main mode of transport for freight, has been neglected in favor of road development and now accounts for only about a quarter of freight transport. Passenger rail use was suspended in 1992 resumed at the end of the 1990s, and as of 2017 it is considered abandoned (at least for long distances). Fewer than 165,000 passenger journeys were made in 1999, as compared with more than 5 million in 1972, and the figure was only 160,130 in 2005. The two still functioning passenger trains are: one between Puerto Berrío and García Cadena, and another one between Bogotá and Zipaquirá. There are plans to construct a deep water port at Bahía Solano. A future light rail line in Barranquilla is planned.
Құбырлар
Колумбияда 4350 шақырым газ құбыры, 6134 шақырым мұнай құбыры және 3140 шақырым тазартылған мұнай өнімдері құбыры бар. Елде бес ірі мұнай құбыры бар, олардың төртеуі Кариб теңізіндегі Пуэрто Ковеньяс экспорттық терминалымен байланысты. 2005 жылдың қыркүйегіне дейін АҚШ 769 шақырымдық Caño Limón–Puerto Coveñas құбырын қорғауға бағытталған жұмыстарды қаржылады. Бұл құбыр Колумбияның мұнай өндірісінің шамамен 20 пайызын Анд тауларының шығыс бөлігіндегі, партизандар белсенді Араука аймағынан және Амазония ормандарынан Пуэрто Ковеньясқа тасымалдайды. Құбырларға жасалған шабуылдардың саны 2002 жылдан бастап айтарлықтай азайды. 2004 жылы Caño Limón–Puerto Coveñas құбырына 17 шабуыл жасалды, бұл 2001 жылғы 170 шабуылдан кем. Дегенмен, 2005 жылдың ақпанында болған жарылыс құбырды бірнеше аптаға жапты, сондай-ақ Caño Limón мұнай кенін қуатпен қамтамасыз ететін электр желілеріне шабуылдар жалғасуда. Бразилия және Венесуэламен жаңа мұнай құбыры жобалары жүзеге асырылуда. Бұған қоса, Колумбия мен Венесуэла арасындағы шекаралық сауда байланыстары 2004 жылдың шілдесінде екі ел арасында 320 миллион АҚШ доллары көлемінде табиғи газ құбырын салу туралы келісімге қол қою арқылы нығайтылды, құрылысы 2008 жылы аяқталуы тиіс.
Colombia has 4,350 kilometers of gas pipelines, 6,134 kilometers of oil pipelines, and 3,140 kilometers of refined products pipelines. The country has five major oil pipelines, four of which connect with the Caribbean export terminal at Puerto Coveñas. Until at least September 2005, the United States funded efforts to help protect a major pipeline, the 769 kilometer long Caño Limón–Puerto Coveñas pipeline, which carries about 20 percent of Colombia's oil production to Puerto Coveñas from the guerrilla infested Arauca region in the eastern Andean foothills and Amazonian jungle. The number of attacks against pipelines began declining substantially in 2002. In 2004 there were only 17 attacks against the Caño Limón–Puerto Coveñas pipeline, down from 170 in 2001. However, a bombing in February 2005 shut the pipeline for several weeks, and attacks against the electrical gird system that provides energy to the Caño Limón oilfield have continued. New oil pipeline projects with Brazil and Venezuela are underway. In addition, the already strong cross border trade links between Colombia and Venezuela were solidified in July 2004 with an agreement to build a US$320 million natural gas pipeline between the two countries, to be completed in 2008.