Кіріспе
Солтүстік Колумбияның жағалауындағы қала, Испанияның Картахена қаласы (/k/ɑːr/t/ə/'/h/eɪ/n/ə/ KARtəHAYnə), отаршылдық дәуірден бері Картахена де Индиас (kaɾtaˈxena ðe ˈindjas) деп аталады. Бұл қала Кариб теңізі жағалауындағы Колумбияның солтүстік жағалауындағы маңызды порттардың бірі. Картахенаның Батыс Үндістанға қарайтын жол бойындағы байланыс ретіндегі тарихи рөлі, оны әлемдік зерттеулер үшін және ірі сауда теңіз жолдарынан қалған мұраны сақтау үшін құнды етеді. Бұрынғы испан колониясы болғандықтан, Картахена Боливиядан күміс экспорты мен асиенто жүйесі арқылы африкалық құлдардың импорты үшін маңызды порт болды. Кариб теңізіндегі қарақшылардың шабуылдарына қарсы қорғануға мүмкіндік берді. Магдалена және Сину өзендері арасындағы стратегиялық орналасуы, Жаңа Гранаданың ішкі аймандарына оңай қол жеткізуге және Испания мен оның теңіз арқылы кеңейген империясы арасындағы сауданың маңызды портына айналуына мүмкіндік берді. Оның маңыздылығы 1540 жылдардың басында қалыптасты. Қазіргі Картахена – Боливар департаментінің астанасы. 2018 жылғы халық санауы бойынша халқы 876 885 адамды құрайды, бұл оны Кариб аймағындағы Барранкильядан кейінгі екінші және Колумбиядағы бесінші ірі қалаға айналдырды. Картахенаның қалалық аймағы Букарамангадан кейін елдегі алтыншы ірі қалалық аймақ болып табылады. Экономикалық белсенділікке теңіз және мұнай-химия өнеркәсіптері, сондай-ақ туризм кіреді. Қазіргі қала Испанияның Картахена қаласының және тарихи Карфаген қаласының атымен аталады. Ол 1 маусым 1533 жылы құрылды, бұл оны Оңтүстік Америкадағы ең көне отарлық қалалардың біріне айналдырды. Алайда, Картахена шығанағы маңындағы түрлі тайпалардың қоныстануы б.з.д. 4000 жылға дейін жетеді. Испан отаршылдық кезеңінде Картахена Испан империясының басқару және кеңеюіне маңызды рөл атқарды. Бұл қала саяси, діни және экономикалық орталық болды. 1984 жылы Картахенаның отарлық кезеңдегі қабырғалы қаласы мен бекінісі ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Сонымен қатар, 1741 жылы Испания мен Ұлыбритания арасындағы Дженкинс құлағы соғысы кезінде Картахена де Индиас шайқасы осы жерде болды.
the Spanish city
Cartagena (,/k//ɑːr//t//ə/'/h//eɪ//n//ə/ KARtəHAYnə), known since the colonial era as Cartagena de Indias (kaɾtaˈxena ðe ˈindjas), is a city and one of the major ports on the northern coast of Colombia in the Caribbean Coast Region, along the Caribbean sea. Cartagena's past role as a link in the route to the West Indies provides it with important historical value for world exploration and preservation of heritage from the great commercial maritime routes. As a former Spanish colony, it was a key port for the export of Bolivian silver to Spain and for the import of enslaved Africans under the asiento system. It was defensible against pirate attacks in the Caribbean. The city's strategic location between the Magdalena and Sinú Rivers also gave it easy access to the interior of New Granada and made it a main port for trade between Spain and its overseas empire, establishing its importance by the early 1540s. Modern Cartagena is the capital of the Bolívar Department, and had a population of 876,885 according to the 2018 census, making it the second largest city in the Caribbean region, after Barranquilla, and the fifth largest city in Colombia. The metropolitan area of Cartagena is the sixth largest urban area in the country, after metropolitan area of Bucaramanga. Economic activities include the maritime and petrochemical industries, as well as tourism. The present city – named after Cartagena, Spain and by extension, the historic city of Carthage – was founded on 1 June 1533, making it one of South America’s oldest colonial cities; but settlement by various indigenous people in the region around Cartagena Bay dates from 4000 BC. During the Spanish colonial period Cartagena had a key role in administration and expansion of the Spanish empire. It was a center of political, ecclesiastical, and economic activity. In 1984, Cartagena's colonial walled city and fortress were designated a UNESCO World Heritage Site. It was also the site of the Battle of Cartagena de Indias in 1741 during the War of Jenkins' Ear between Spain and Britain.
Еуропалықтар алғаш рет: 15001533
Родриго де Бастидас 1500–1501 жылдары Инжумар жағалауына және Ураба шығанағына сапар жасады. 1504 жылдың 14 ақпанында Фердинанд V Хуан де ла Косаның Урабаға жасаған сапарына келісімшарт жасады. Алайда Хуан де ла Коса 1510 жылы Алонсо де Охеданың 300 адамымен бірге, жергілікті халықпен қарулы қақтығыстан кейін, Хуан де ла Коса Ураба шығанағы аймағына иегер бола алмастан бұрын қайтыс болды. Флойдтың сөзінше, 1508 жылы Диего де Никуэсамен Верагуа жерін мекендеу үшін және Алонсо де Охедамен Ураба жерін мекендеу үшін ұқсас келісімшарттар жасалды, «онда бұрынғы сапарларда алтын табысқан». 1506 жылы Алонсо де Охеданың Антигуа-дель-Дариенді құруға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталып, 1510 жылы Диего де Никуэсаның Сан-Себастьян-де-Урабаны құруы да сәтсіз болғаннан кейін, Оңтүстік Кариб теңізі жағалауы отарлаушылар үшін тартымсыз айналды. Олар көбінесе танымал Испаньола және Кубаны таңдады. Сауданың патшалық бақылау орталығы болған Каса-де-Контратасион Родриго де Бастидасқа (1460–1527) осы аймаққа аделантадо ретінде экспедиция жүргізуге рұқсат берді. Бастидас жағалауды зерттеді және алғашқы сапарында Гуахирадан оңтүстікке қарай 1527 жылы Магдалена өзенінің дельтасын көрді, бұл сапар Ураба шығанағында аяқталды, ол сәтсіз алғашқы қоныстардың орналасқан жері еді. Де Никуэса мен Де Охеда Санто-Домингодан Урабаға және Панама тасмуына бара жатқан жолда үлкен шығанақтың бар екенін байқады, бұл Бастидасты зерттеуге ынталандырды.
Колониялық дәуір: 15331717
Кастилия королевасы Жоаннамен келісімшарт бойынша Педро де Хередия 1533 жылғы 14 қаңтарда Картахена шығанағына үш кемемен, бір қайықпен, 150 адаммен және 22 атпен кірді. Көп ұзамай ол Каламари ауылының тасталып қалғанын көрді. 13 жыл бұрын Хуан де ла Косаның қаза тапқан жері – Турбакоға қарай беттеп, Хередия жеңіске жеткенше күні бойы шайқасты. Индия Каталинаны бағыт беруші ретінде пайдаланып, Хередия үш айлық саяхатқа шықты. 1533 жылғы сәуірде ол Каламариге алтынмен оралды, соның ішінде 132 фунт салмақтағы толық алтыннан жасалған кірпі. Келесі жорықтарда Хередия Сину мазарлары мен алтын ғибадатханаларын тонады. Картахенаның губернаторы ретінде 22 жыл билік еткеннен кейін, 1544 жылы Испанияға қайтып бара жатып қайтыс болды. 1574 жылы король Филипп II Картахенаға «қала» (ciudad) атағын берді, ал 1575 жылы «ең асыл және адал» деп қосты. 1568 жылы сэр Джон Хокинс губернатор Мартин де лас Аласты қалада сауда жәрмеңкесін ашуға көндіруге тырысты, бұл оның адамдарына шетелдік тауарларды сатуға мүмкіндік берер еді. Бұл испан заңнамасын бұзу болды, себебі ол шетелдіктермен сауда жасауға тыйым салған. Көптеген тұрғындар Хокинс мұны портты тонау үшін пайдаланады деп күдіктенді, сондықтан губернатор бас тартты. Хокинс қаланы 8 күн бойы бомбалады, бірақ елеулі зиян келтіре алмады және шегінді. 1586 жылғы сәуірде Фрэнсис Дрейк 23 кемемен және 3000 сарбазымен шабуыл жасады. Дрейк 200 үйді және соборды өртеп жіберді, бір айдан кейін құн төленгеннен кейін ғана кетіп қалды. Содан кейін Испания 1586 жылы Баутиста Антонеллиге Кариб теңізіндегі порттарын қорғау жоспарын жасауды тапсырды. Бұл 1594 жылы Картахенаға екінші рет барып, қаланың қабырғаларын салу жоспарларын жасауды қамтыды. 1610 жылы Картахенада Инквизицияның кеңсесі құрылды, ал Инквизиция сарайы 1770 жылы аяқталды. Сот үкімдері қазіргі Боливар алаңында, «Авто де Фе» рәсімдері кезінде жарияланды. Оның қарауындағы қылмыстарға ересь, құдайға қарсы сөздер айту, көп әйел алу және сиқыршылық кірді. Барлығы 767 адам жазаланды, жазалар айыппұл төлеуден бастап, Санбенито киюге, өмір бойы түрмеге жабуға, тіпті бес адамның өліміне дейін жетті. Инквизиция 1811 жылы тәуелсіздікпен бірге таратылды. Бұл қамал Испания королі Филипп IV және губернатор Педро Запата де Мендосаның, Барахас графының әкесі, Барахас маркизінің құрметіне аталды. 1654 жылы салынған қамал 18 ғасырда кеңейтіліп, жер астындағы дәліздер мен галереялар салынды. 1741 жылғы сәуірдің ортасынан бастап қала адмирал Эдвард Вернон басқаратын үлкен британдық флоттың қоршауына ұшырады. «Картахена де Индиас шайқасы» деп аталған бұл шайқас Кенкинс құлағының соғысының бір бөлігі болды. Британдық флотқа 50 әскери кеме, 130 көлік кемесі және 25 600 адам кірді, оның ішінде 2000 Солтүстік Америкалық колониялық жаяу әскері болды. Испания қорғанысын Себастьян де Эслава мен Дон Блас де Лезо басқарды. Британдықтар Бокачикадағы Сан-Луис Кастильосын басып алып, Тиеррабомба және Манзанильо аралдарына теңізшілерді түсірді. Солтүстік америкалықтар Ла Попа төбесін басып алды.
Күміс дәуірі (17501808)
1762 жылы Антонио де Аребало өзінің Қорғаныс жоспарын жариялады, Картахена-де-Индиас даңғылдарындағы қорғаныс мүлігі туралы есеп. Бұл инженер Картахенаны басып алу мүмкіндігінен айыру жұмыстарын жалғастырды, оның ішінде 1771 жылдан 1778 жылға дейін Бокагранде арқылы 3400 ярдық (3292 метрлік) су асты жартастық құрылысын, Эсколлера деп салды. Аребало бұған дейін Сан-Фернандоны және 1759 жылы Сан-Хосе фортының батареясын аяқтаған, содан кейін Бокачиканы қосымша қорғау үшін Эль-Хорно төбесінде Эль-Анхель-Сан-Рафаэльді орнатты. Халық санағы Энсенаданың күткенін көрсетті. Алайда, король сарайындағы жаулары патша Карл III-ті салық салу жоспарына қарсы шығуға көндірді.
1811 жылдан XXI ғасырға дейін
Картахена 275 жылдан астам уақыт бойы испандық үкімшілік астында болды. Наполеонның Карл IV және Фердинанд VII-ні тұтқынға алуымен, сондай-ақ Пиреней түбегіндегі соғыстың басталуымен Латын Америкасының тәуелсіздік соғыстары көп ұзамай басталды. Картахенада 4 маусым 1810 жылы Корольдік комиссары Антонио Виллавиченсио және Картахена қалалық кеңесі испан губернаторы Франсиско де Монтесті француз императорына және корольді құлатқан француз оккупациялық күштеріне деген ықпалы бар деген күдікпен қуды. Жоғарғы хунта құрылды, сонымен қатар екі саяси партия құрылды: біреуі аристократияны ұсынған Жозе Мария Гарсия де Толедо басқарды, ал екіншісі – Гетсемани халқының өкілдері Габриэль және Герман Пиньерес басқарды. Соңында, 11 қарашада «Жер бетіндегі кез келген билікке бағынбаушы, егеменді және тәуелсіз еркін мемлекет» деп жариялаған Тәуелсіздік декларациясына қол қойылды. Испанияның жауабы – Пабло Морильо, «Тыныштандырушы», және Паскуаль де Энрильдің басқаруымен 59 кемеден және 10 612 сарбаздан тұратын «тыныштандыру экспедициясын» жіберу болды. Қала 1815 жылғы 22 тамызда қоршауға алынды. Қаланы Мануэль дель Кастильо и Рада мен Хуан Н. Энслава басқарған 3000 сарбаз, 360 зеңбірек, 8 кеме және қосымша шағын су кемелері қорғады. Алайда, сол кезде қала Гарсия де Толедо партиясының билігінде болды, ол Герман мен Габриэль Пиньересті, сондай-ақ Симон Боливарды елден қуды. 5 желтоқсанға дейін күніне шамамен 300 адам аштықтан немесе аурудан қайтыс болды, бұл 2000 адамды француз жалдамалы әскері Луи Ори ұсынған кемелермен қашуға мәжбүр етті. Сол кезде 6000 адам көз жұмды. Морильо қалаға кіргеннен кейін жаза ретінде 1816 жылғы 24 ақпанда қазіргі Камеллон де лос Мартирес деп аталатын жерде көтерілісшілердің тоғыз басшысын атып тастады. Олардың арасында Хосе Мария Гарсия де Толедо мен Мануэль дель Кастильо и Рада болды. Осы құлдыраудың себебі аурулар, соның ішінде 1849 жылғы қырып отырған холера эпидемиясы болды. Магдалена өзенімен байланыстырған Канал-дель-Дике де лаймен толып, халықаралық сауда көлемін күрт азайтты. Барранкилья портының өркендеуі сауданың төмендеуін одан әрі күшейтті. Картахена тумасы Рафаэль Нуньес президент болған кезде орталық үкімет ақыры теміржолға және басқа да инфрақұрылымдық жақсартуларға, жаңғыртуға инвестиция жасады, бұл қаланың қалпына келуіне көмектесті. Картахена – Боливар департаментінің астанасы.
Орналасқан жері
Картахена Колумбияның солтүстігінде, 10°25'N 75°32'W координаталарында орналасқан. Батысында Кариб теңізі жатыр. Оңтүстігінде Картахена шығанағы бар, оның екі кіреберісі: оңтүстікте Бокачика («Кішкентай ауыз»), ал солтүстікте Бокагранде («Үлкен ауыз»). Оның жағалау сызығы морфологиялық тұрғыдан диссипативті жағажайлармен ерекшеленеді. Картахена шығанағы – шамамен 84 км² аумақты құрайтын саға.
Солтүстік аймақ
Бұл аймақта Креспо ауданында Рафаэль Нунес халықаралық әуежайы орналасқан, ол қаланың орталығына немесе ескі бөлігіне он минуттық, ал заманауи аймаққа он бес минуттық жерде жатыр. Әуежайдың солтүстігіне жақын орналасқан Солтүстік аймақта қонақүйлер, Барселона де Индиас қаласының қала құрылысы басқармасы және бірнеше білім беру мекемелері бар. Қаланың орталығын және Сан-Диего ауданын қоршап тұрған ескі қала қабырғалары Креспоның оңтүстік-батысында орналасқан. Кариб теңізі жағалауында Креспо мен ескі қаланың арасында Марбелья және Эль-Кабреро аудандары жатыр.
Қала орталығы
Картахенаның орталық ауданы әртүрлі сәулетке ие, негізінен отаршылдық стильде, бірақ республика және итальян стильдеріндегі ғимараттарды – мысалы, собордың қоңырау мұнарасын көруге болады. Қала орталығына кіретін басты қақпа – Puerta del Reloj (Сағат қақпасы), ол Plaza de los Coches (Көліктер алаңы) шығады. Бірнеше қадам қашықтықта қала әкімінің кеңсесінің жанында орналасқан Plaza de la Aduana (Баж салығы алаңы) орналасқан. Жақын жерде Сан-Педро-Клавер алаңы және сол әулиенің есімімен аталған Сан-Педро-Клавер шіркеуі бар, онда иезуит әулиесінің («Африкалық құлдардың әулиесі») денесі табутта сақталады, сондай-ақ Қазіргі заманғы өнер мұражайы да орналасқан. Жақын жерде Боливар алаңы мен Инквизиция сарайы орналасқан. Боливар алаңы (бұрынғы атауы – Инквизиция алаңы) – бұл негізінен ортасында Симон Боливардың мүсіні бар шағын саябақ. Бұл алаң балкондары бар отарлық ғимараттармен қоршалған. Көше бойында көлеңкелі кафелер орналасқан. Картахена тарихына арналған Тарихи архивтер кеңсесі алыс емес. Мұрағаттың жанында Боливар департаментінің губернаторының кеңсесі – Үкімет сарайы орналасқан. Сарайдың қарсысында 16 ғасырдан бері сақталған Картахена соборы орналасқан. Тағы бір маңызды діни ғимарат – Plaza Santo Domingo (Санто-Доминго алаңы) алдындағы Iglesia de Santo Domingo. Алаңда атақты колумбиялық суретші Фернандо Ботероның сыйлығы – Mujer Reclinada («Жатып жатқан әйел») мүсіні орналасқан. Жақын жерде дизайнер Сильвия Черасси қайта жаңғыртқан 250 жылдық колониялық сарай – Tcherassi қонақ үйі орналасқан. Қалада Августин монахтарының монастыры мен Картахена университеті бар. Бұл университет – 19 ғасырдың соңында халыққа ашылған жоғары білім беру орталығы. Claustro de Santa Teresa (Санта-Тереса монастыры) қайта жаңғыртылып, Charleston Hotels компаниясы басқаратын қонақ үйге айналды. Оның жеке алаңы бар, ол Сан-Франциско бастионымен қорғалған. Қала орталығынан 20 минуттық жерде Castillo de San Felipe de Barajas (Сан-Фелипе-де-Барахас қамалы) орналасқан, ол Pie de la Popa (басқа ауданда) орналасқан. Бұл испандықтар өз колонияларында салған ең үлкен қамалдамалардың бірі. Барлық туннельдер жаудың қадамдарын естуге мүмкіндік беретіндей етіп салынған. Кейбір туннельдер бүгінде көруге ашық. Картахенаның қабырғалы ескі қаласы гүлденген алаңдарымен және испан отаршылдығының әдемі түсті ғимараттарымен танымал.
Сан-Диего
Сан-Диего жергілікті Сан-Диего монастырының құрметіне аталған, қазір ол Beaux Arts University ғимараты ретінде танымал. Оның алдында Сент-Клара орденінің қасиетті әйелдер монастыры орналасқан, бүгінде ол Санта-Клара қонақ үйі. Айналасында қабырғалы қалада салынған соңғы шіркеу – Санто Торибио шіркеуі бар. Оның қасында Картахенаның батыры Хосе Фернандес де Мадридті еске алу үшін аталған Фернандес де Мадрид алаңы және оның мүсіні орналасқан. Ескі қаланың ішінде Санта-Каталина бекінісінің қабырғаларына жалғасқан Лас Боведас (Күмбездер) құрылысын табуға болады. Осы құрылыстың үстінен Кариб теңізін көруге болады.
Гефсимания
Бұрын қылмыспен байланысты болған Гецмани, көне қамалдың оңтүстігінде орналасқан аудан, қазір "Картахенаның ең тренділі ауданы және Латын Америкасының жаңадан дамып келе жатқан орталықтарының біріне" айналды. Бұрын есірткі саудасы орын алған алаңдар қайта жаңартылып, ескі ғимараттар сәнді қонақ үйлерге айналдырылуда. Гецмани халықтың құндылықтарын, әдет-ғұрыптарын, салт-дәстүрлерін және әңгімелерін сақтау мақсатында "Мұрал қаласы" (Ciudad Mural) атанды.
Бокагранде
Бокагранде (Үлкен ауыз) - көкжайларымен танымал аймақ. Бұл аймақта қаланың туристік мүмкіндіктерінің көп бөлігі шоғырланған, мысалы, қонақүйлер, дүкендер, мейрамханалар, түнгі клубтар және өнер галереялары. Ол шығысында Картахена шығанағымен, батысында Кариб теңізімен шектеседі және Эль Лагито (Кішкентай көл) және Кастиллогранде (Үлкен қамал) деген екі ауданы бар. Бокагранде ұзын жағажайларға ие, ал Avenida San Martín (Сан-Мартин даңғылы) бойында көптеген коммерциялық қызметтер орналасқан. Бокагранде жағажайлары солтүстік жағалау бойында жатыр және вулканиқ құмнан тұрады, ол сәл сұрғылт түсті. Бұл судың лайлы көрінуіне себеп болуы мүмкін, бірақ шындығында ол лайлы емес. Бокагранде түбегінің шығанақ жағында серуендеу жолы бар. Шығанақтың ортасында Әзіре Марияның мүсіні орналасқан. Әскери-теңіз базасы да Бокаграндеде орналасқан, ол шығанаққа қарап тұр.
On the bay side of the peninsula of Bocagrande is a seawalk. In the center of the bay is a statue of the Virgin Mary. The Naval Base is also located in Bocagrande, looking at the Bay.
Климат
Картахена тропикалық ылғалды және құрғақ климатқа ие. Ылғалдылық шамамен 90% құрайды, жаңбырлы маусым әдетте мамырдан қарашаға дейін созылады. Климат көбінесе ыстық және желді болады. Тропикалық конвергенция аймағы (ТКА) – аймақтық климатқа әсер ететін жағалау мұхитының факторларының бірі. Картахенаның климаттық деректері
Ай: қаңтар, ақпан, наурыз, сәуір, мамыр, маусым, шілде, тамыз, қыркүйек, қазан, қараша, желтоқсан, жыл
Жылдық орташа тәуліктік жарық сәті: 12.0, 12.0, 12.0, 12.0, 13.0, 13.0, 13.0, 12.0, 12.0, 12.0, 12.0, 12.0, 12.2
Орташа ультракөк сәуле индексі: 1, 1, 2, 12, 12, 12, 12, 12, 12, 11, 10, 11+
Источник: Weather Atlas
Экономика
Картахендағы басты экономикалық салалар – өнеркәсіп, туризм және сауда. Картахена порты Оңтүстік Америкадағы ірі порттардың бірі болып табылады.
Өнеркәсіп
Басқа да белгілі компаниялар: Cementos Argos, Miss Colombia, Kola Román, Indufrial, Amazon Pepper, Vikings SA, Distribuidora Ltda Refrigeration, Central Ingenio Colombia, Perfumery Lemaitre, Cartagena Refinery Cellux Colombiana SA, Flour Three Castles, Polyban International SA, SABMiller, Dow Chemical, Cemex, Dole және Abocol.
Колумбияның мырзасы
1934 жылы Картахена-де-Индиас қаласында «Мисс Колумбия» байқауы құрылды. Concurso Nacional de Belleza de Colombia (Колумбияның Ұлттық Сұлулық Байқауы) деп аталатын бұл Колумбияның ұлттық сұлулық сайысы. Жеңімпаз, Сеньорита Колумбия, «Мисс Супранационал» халықаралық сайысына, ал бірінші орын иегері, Сеньорита Колумбия Интернационал немесе Виррейна, «Мисс Интернешнл» халықаралық сайысына қатысады. Сонымен қатар, қаланың көптеген аудандарында жас қыздарды «Тәуелсіздік сұлуы» атанымымен ұсыну үшін жергілікті сұлулық байқаулары өткізіледі.
Еркін аймақтар
Еркін аймақтар – жергілікті аумақта арнайы кедендік және салық ережелеріне ие аймақтар. Олар негізінен шетелдік нарықтарға, сондай-ақ ішкі нарыққа бағытталған тауарлар мен қызметтердің өнеркәсіптік дамуын ынталандыруға арналған. Parque Central Zona Franca: 2012 жылы ашылған бұл аймақ Картахена-де-Индиас ауданының ішінде, Турбако муниципалитетінде орналасқан. Оның құрамында тұрақты аймақ (1-кезең – 2-кезең) және шағын және орта бизнеске арналған логистикалық және коммерциялық аймақ бар. Zona Franca Industrial Goods and Services ZOFRANCA Cartagena SA: қала орталығынан, өнеркәсіптік сектордың соңында орналасқан және Мамональ жеке докын иеленеді. Zona Franca Turística en Isla De Barú: Бару аралында, Портонаито батпағының ішінде орналасқан. 1993 жылы бекітілген бұл туристік аймақ су жолдары, теңіз туризмі және қала құрылысын дамытуға мүмкіндік береді.
Көлік
Елдің сауда және туризм орталығы ретінде қалада көптеген көлік инфрақұрылымдары бар, әсіресе теңіз порты, әуе және өзендерде. 2003 жылы қала Transcaribe – жаппай көлік жүйесін салуға кірісті. 2015 жылы бұл жүйе қалада пайдалануға берілді. Таксилер де қалалық көліктің кең таралған түрі, сондай-ақ қаланы жағалау бойындағы және Колумбияның басқа қалаларымен байланыстыратын автобус терминалы да бар. Картахена қаласында көлік қадасы мәселесі бар.
Ауа
Рафаэль Нунес халықаралық әуежайы Колумбияның Кариб аймағындағы ең қызықты әуежай және елдегі жолаушылар ағыны бойынша төртінші орында. Әуежайдың коды CTG, ол Колумбияның дерлік барлық әуежайларына, соның ішінде Боготаның Эль-Дорадо халықаралық әуежайына рейстерді жүзеге асырады. Артық операциялық шығындар, ыңғайлы қосылыстар және жақсы бағалар Рафаэль Нунес әуежайының халықаралық рейстерін Боготадан Панамадағы Токумен халықаралық әуежайына және Арубадағы Королева Беатрикс халықаралық әуежайына ауыстыруға себеп болды. Сонымен қатар, географиялық және атмосфералық жағдайлардың артықшылығына байланысты көптеген компаниялар Колумбия нарығын Картахенадан қамтамасыз етуді жөн көреді.
Құбырлар
17 ғасырдан бері бұл шығанақ губернатор Педро Сапата де Мендоса салған Дике каналы арқылы Магдалена өзенімен байланысты. Колумбия тәуелсіздік алғаннан кейін каналға қарай назар аударылмады. Күшейген орталықтандыру қаланы оны күтіп ұстауға қажетті ресурстарсыз қалдырды. Соңғы маңызды жөндеу жұмыстары 1950 жылдары Лауреано Гомес басшылығымен жүргізілді. 1980 жылдары жергілікті билік тарапынан бірнеше жақсартулар жасалды. Бірақ бұл жұмыс орталық үкіметтің каналдың "күтілуі" жергілікті биліктің қарауына кірмейді деген заңдық наразылығына байланысты тоқтатылды. Содан бері канал күтілмей келеді, бірақ әлі де қолданыста. Картагена саяси лидерлері тәуелсіздік алғанға дейінгі қаржыландыру және салық жүйесіне оралу бұл жағдайды өзгерте алады деп санайды. Мұндай жүйелер каналды тиісінше күтіп ұстауға және тіпті кеңейтуге мүмкіндік береді, бұл ұлттық экономикаға пайда әкелер еді.
Қалдықтарды жою
Картахена – 2013 жылы қолданысқа енгізілген, теңізге құятын арнасы бар әлемдегі сирек қалалардың бірі. Оның су астындағы ұзын бөлігі әлемдегі үшінші ең ұзыны болып табылады.
Театрлар мен концерт залдары
Жаңа Гранададағы алғашқы карнавалдар мен батыс театрлары қазіргі Кале-дель-Колисео көшесінде орналасқан. Бұл шара вице-король Мануэль де Гириор және Антонио Кабальеро и Гонгораның қолдауымен жүзеге асырылды, олар өз ілгерілері сияқты, өкілеттік мерзімінің көп бөлігін Картахенада өткізді. Театр Адольфо Мехиа: 1911 жылы ашылған, бұрынғы Театр Хередия, Гаванадағы Театр Таконнан шабыттандырылып, Жозе Энрике Жаспе салып жобалады. Ұзақ жылдар бойы тасталып келуінен кейін, 1990 жылдары қайта жаңартылып, мәдени орталық ретінде жұмыс істеуін жалғастыруда. Ол Plazuela de La Merced 5 мекенжайында орналасқан.
Спорт
Тигр де Картахена Колумбия кәсіби бейсбол лигасынде қаланың өкілі ретінде Estadio Once de Noviembre стадионында ойнайды. Картахенаны бұрынғыда өкілдік еткен тарихи бейсбол командаларының ішінде Индиос, Агилас және Торисес бар. Қаладағы басты футбол клубы – Реал Картахена.
Дүниежүзілік мұра орны
Картахена порты, қамалдары және ескерткіштер тобы 1984 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет ұйымы (ЮНЕСКО) тарапынан әлемдік мұра ретінде танылды, себебі Оңтүстік Америкадағы ең ауқымды бекіністер осында орналасқан. Олар Кариб теңізінің бөлігі болып табылатын шығанақта орналасқандықтан да маңызды. Қаланы үшге бөлетін аймақтар жүйесі бар: Сан-Себастьян және Санта-Каталина – соборы мен көптеген сарайлары бар, бай адамдар мен басқарушы мемлекеттік органдардың кеңселері осы ауданда орналасқан; Сан-Диего немесе Санто-Торибио – саудагерлер мен орта таптың мекені; және Гетсемани – қала шетіндегі халық кварталы.
Бейне ойындар
Қала Uncharted 3: Дрейктің алдауы видео ойынындағы екі деңгейдің оқиғасы болып табылады.
Музыка
Шампета – Картахена мен Барранкильяда негізгі түрлері қалыптасқан музыкалық жанр. Corazón Profundo альбомында Карлос Вивес Картахена қаласын құрметтеп, оны "Таңғажайып қала" (испанша: La fantástica) деп атады. 2016 жылы Zion & Lennox тобының "Otra Vez" әнінде Картахена есімді қала аталған. Alestorm тобының 2014 жылы шыққан Sunset on the Golden Age альбомынан "1741 (The Battle of Cartagena)" әні 1741 жылғы Картахена қоршауы туралы айтады.
Отарлау тарихы
Альварес Алонсо, Фермина. Инквизиция в Картахене-де-Индиас в XVII веке. Мадрид: Fundación Universitaria Española, 1999. Босса Эрразо, Дональдо. Картахенский номенклатурный список. 1981. Бётчер, Николаус. «Португальские невольники и инквизиция Картахены-де-Индиас, XVII век». Memoria 9 (2003): 38–55. Дорта, Энрике Марко. Картахена-де-Индиас: Порт и крепость. 1960. Эскобар Кеведо, Рикардо. «Криптоиудеи Картахены-де-Индиас: Звено в диаспоре конверсос (1635–1649)». Anuario Colombiano de Historia Social y de la Cultura 29 (2002): 45–71. Фальс Борда, Орландо. Двойная история побережья. 4 тома. 1979–1986. Гудселл, Джеймс Нельсон. «Картахена-де-Индиас: Перевалочный пункт для Нового Света, 1533–1597». Диссертация на степень доктора философии, Гарвардский университет, 1966. Грайн, Ланс Р. «Картахена и ее тыл в XVIII веке» в Atlantic Port Cities: Economy, Culture, and Society in the Atlantic World, 1650–1850. Под редакцией Франклина У. Найта и Пегги К. Лисс. 1991, с. 168–95. Грайн, Ланс Р. «Картахена» в Encyclopedia of Latin American History and Culture, том 1, с. 581–82. Нью-Йорк: Charles Scribner's Sons, 1996. Гринноу, Линда. Семья, домохозяйство и дом: Микрогеографический анализ Картахены (Новая Гранада) в 1777 году. 1976. Гринноу, Линда. «Городская форма в испанских американских колониальных городах: Картахена-де-Индиас, Новая Гранада, в 1777 году». Department of Geography Suny New Paltz, NY. Middle States Geographer (2007). Лемайтр, Эдуардо. Общая история Картахены. 4 тома. Богота: Banco de la República, 1983. Макнайт, Кэтрин Джой. «Конфронтационные ритуалы: Испанские колониальные и ангольские "маруны" казни в Картахене-де-Индиас (1634)». Journal of Colonialism and Colonial History 5.3 (2004). Медина, Жозе Торибио. История Трибунала Святой Инквизиции Картахены-де-Индиас. Сантьяго: Imprenta Elzeviriana, 1899. Мейзель, Адольфо. «Рост, обусловленный субсидиями, в укрепленном порту: Картахена-де-Индиас и Ситуадо, 1751–1810». Borradores de Economía 167 (2000). Молино Гарсия, Мария Паулина. «Вакансия кафедры в Картахене-де-Индиас, 1534–1700». Anuario de Estudios Americanos 32 (1975): 1–23. Ньюсон, Линда А. и Сьюзи Минчин. «Смертность рабов и африканское происхождение: взгляд из Картахены, Колумбия, в начале XVII века». Slavery & Abolition 25.3 (2004): 18–43. Олсен, Маргарет М. Рабство и спасение в колониальной Картахене-де-Индиас. Гейнсвилл: University Press of Florida, 2004. Пачеко, Хуан Мануэль. «Португальское восстание в Картахене». Boletín de historia y antigüedades 42 (1955): 557–60. Рей Фахардо, Жозе дель. Иезуиты в Картахене-де-Индиас, 1604–1767. Богота: Pontificia Universidad Javeriana, 2004. Роша, Карлос Гильерме. «Борьба за власть в Картахене-де-Индиас: столкновение между губернатором Франсиско де Мургой и Трибуналом Святой Инквизиции (1629–1636)». (2013). Руис Ривера, Джулиан Б. «Картахена-де-Индиас: космополитический муниципалитет в многонациональном городе?» В El municipio indiano: Relaciones interétnicas, económicas y sociales. Homenaje a Luis Navarro García, под редакцией Мануэлы Кристины Гарсия Берналь и Сандры Оливеро Гидобоно, 407–24. Севилья: Universidad de Sevilla, 2009. –––. «Правительство, торговля и общество в Картахене-де-Индиас в XVII веке». В Cartagena de Indias en el siglo XVII, под редакцией Харольдо Кальво Стивенсона и Адольфо Мейзеля Рока, 353–76. Картахена: Banco de la República, 2007. –––. «Полки Картахены-де-Индиас». В La venta de cargos y el ejercicio del poder en Cartagena de Indias, под редакцией Джулиана Б. Руис Риверы и Анхеля Санц Тапия, 199–221. Леон: Universidad de León, 2007. –––. Картахена-де-Индиас и ее провинция: взгляд на XVII и XVIII века. Богота: El Áncora Editores, 2005. –––. «Муниципалитет, порт и провинция (1600–1650)». В Julián B. Ruiz Rivera, Cartagena de Indias y su provincia: Una mirada a los siglos XVII y XVIII, 203–24. Богота: El Áncora Editores, 2005. –––. «Ванкесел, дом кредитов в Картахене-де-Индиас». В Estudios sobre América: siglos XVI–XX, под редакцией Антонио Гутьерреса Эскудеро и Марии Луизы Лавианы Куэтос, 673–89. Севилья: Asociación Española de Americanistas, 2005. –––. «Португальцы и торговля рабами в Картахене-де-Индиас». Temas americanistas 17 (2004): 3–23. –––. «Португальцы и торговля рабами в Картахене-де-Индиас». Temas americanistas 15 (2002): 19–41. Салазар, Рикардо Рауль. «Бегущие шанзы: взаимодействие рабов и государства в Картахене-де-Индиас, 1580–1713». Дис. Гарвардский университет, 2014. Санчес Бохоркес, Хосе Энрике. «Инквизиция в Америке в XVI–XVII веках: доминиканцы и Трибунал Картахены-де-Индиас». В Praedicatores inquisitores, том 2, La Orden Dominicana y la Inquisición en el mundo ibérico e hispanoamericano, 753–808. Рим: Istituto Storico Domenicano, 2006. Солано Алонсо, Хайро. Здоровье, культура и общество в Картахене-де-Индиас, XVI и XVII века. В De la Roma Medieval a la Cartagena Colonial: El Santo Oficio de la Inquisición. Том I из Cincuenta Años de Inquisición en el Tribunal de Cartagena de Indias, 1610–1660, под редакцией Анны Марии Сплендиани и др. Богота: Centro Editorial Javeriano, 1997 Барранкилья: Universidad del Atlántico, 1998. Сплендиани, Анна Мария и др., редакторы. De la Roma Medieval a la Cartagena Colonial: El Santo Oficio de la Inquisición. Том I из Cincuenta Años de Inquisición en el Tribunal de Cartagena de Indias, 1610–1660, Богота: Centro Editorial Javeriano, 1997. Техадо Фернандес, Мануэль. «Трибунал Картахены-де-Индиас: первая половина XVII века (1621–1650)». В Historia de la Inquisición en España y América, 3 тома, под редакцией Хоакина Переса Вильянуэвы и Бартоломе Эсканделля Бонета, I.1141–45. Мадрид: Centro de Estudios Inquisitoriales, 1984. –––. «Расширение устройства: основание Трибунала Картахены-де-Индиас». В Historia de la Inquisición en España y América, 3 тома, под редакцией Хоакина Переса Вильянуэвы и Бартоломе Эсканделля Бонета, I.984–95. Мадрид: Centro de Estudios Inquisitoriales, 1984. –––. Аспекты социальной жизни в Картахене-де-Индиас в XVII веке. Севилья: Escuela de Estudios Hispano Americanos, 1954. –––. «Очаг иудаизма в Картахене-де-Индиас в XVII веке». Bulletin Hispanique 52 (1950): 55–72. Видаль Ортега, Антонино. Картахена-де-Индиас и исторический регион Карибского бассейна, 1580–1640. Севилья: Escuela de Estudios Hispano Americanos, 2002. –––. «Португальские невольники в Картахене, 1580–1640», в IV Международном семинаре по изучению Карибского бассейна: воспоминания, 135–54. Богота: Fondo de Publicaciones de la Universidad del Atlántico, 1999. Вила Вилар, Энрикета. «Картахена-де-Индиас в XVII веке: международный порт работорговли». В Redescubriendo el Nuevo Mundo: Estudios americanistas en homenaje a Carmen Gómez, под редакцией Марии Салуд Элвас Иниеста и Сандры Оливеро Гидобоно, 63–74. Севилья: Universidad de Sevilla, 2012. –––. «Иностранцы в Картахене (1593–1630)». Jahrbuch für Geschichte von Staat, Wirtschaft und Gesellschaft Lateinamerikas 16 (1979): 147–84. Фон Герметен, Николь. Violent Delights, Violent Ends: Sex, Race, & Honor in Colonial Cartagena de Indias. Альбукерке: University of New Mexico Press, 2013. Уэти, Гарольд Э. «Энрике Марко Дорта, Картахена де Индиас. La ciudad y sus monumentos: Севилья, Escuela de Estudios Hispano americanos, 1951. с. xxiii+ 322; 170 рис. 200 песет». (1952): 322–24.