Кундинамарка департаменті: Колумбияның орталық бөлігі, 2,9 млн халқы бар. 1886 ж. құрылған, астанасы – Богота қаласы. Географиясы және тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колумбия департаменті Кундинамарка департаменті (Departamento de Cundinamarca, kundinaˈmaɾka) – Колумбияның департаменттерінің бірі. Оның аумағы (елордалық округті есептемегенде) 2018 жылғы мәлімет бойынша 2 919 060 адамды құрайды. Ол 1886 жылдың 5 тамызында, сол жылы ұсынылған конституциялық талаптарға сәйкес құрылды. Кундинамарка Колумбияның орталық бөлігінде орналасқан. Кундинамарканың астанасы – Колумбияның астанасы Богота. Бұл Колумбия департаменттері арасындағы ерекше жағдай, себебі Богота заң жүзінде Кундинамарканың құрамына кірмейді, бірақ Конституциямен бекітілген астанасы бар жалғыз департамент болып табылады (егер астанасы ауыстырылса, онда Кундинамарка Ассамблеясы қабылдаған қарапайым қаулының орнына конституциялық реформа қажет болады). Халық санағында Богота мен Кундинамарканың халқы бөлек тіркеледі, әйтпесе Кундинамарканың халқы 10 миллионнан асып кетер еді.
Department of Colombia
Субъект | Халық саны (2023Е) | Ауданы (км²) | Ауданы (шаршы миль) | Тығыздығы (км²) | ЖІӨ (млрд. АҚШ доллары)
---|---|---|---|---|---
Кундинамарка (Боготасыз) | 3 577 200 | 22 623 | 8 735 | 160 | 21.6
Богота | 7 968 100 | 1 587 | 613 | 4 909 | 83.9
Кундинамарка және Богота | 11 545 300 | 24 210 | 9 348 | 476 | 105.5
Department of Cundinamarca (Departamento de Cundinamarca, kundinaˈmaɾka) is one of the departments of Colombia. Its area covers (not including the Capital District) and it has a population of 2,919,060 as of 2018. It was created on August 5, 1886, under the constitutional terms presented on the same year. Cundinamarca is located in the center of Colombia. Cundinamarca's capital city is Bogotá, the capital of Colombia. This is a special case among Colombian departments, since Bogotá is not legally a part of Cundinamarca, yet it is the only department that has its capital designated by the Constitution (if the capital were to be ever moved, it would take a constitutional reform to do so, instead of a simple ordinance passed by the Cundinamarca Assembly). In censuses, the populations for Bogotá and Cundinamarca are tabulated separately; otherwise, Cundinamarca's population would total over 10 million. Entity Population (2023E) Area (km2) Area (square miles) Density (per km2) GDP (billion US$)Cundinamarca (without Bogotá) 3,577,200 22,623 8,735 160 21.6Bogotá 7,968,100 1,587 613 4,909 83.9Cundinamarca and Bogotá 11,545,300 24,210 9,348 476 105.5
Этимология
Кудинмарка атауы Kuntur marqa деген ежелгі тілдегі сөзден шыққан, бұл сөз кездік тілдер тобынан болуы мүмкін және "құстың ұясы" дегенді білдіреді.
The name of Cundinamarca comes from Kuntur marqa, an indigenous expression, probably derived from Quechuan and means "condor's nest".
География
Кудинмарканың көп бөлігі Шығыс Кордильерада (Cordillera Oriental) орналасқан, Боякадан оңтүстікке қарай, батысында Магдалена өзенімен, шығысында Ориноко өзені алабына дейін шектеседі және оңтүстікте Толимамен көршілес. Богота астаналық округі дерлік толығымен Кудинмарка аумағымен қоршалған және Кудинмаркадан бөлініп құрылған. Осы және басқа шекара өзгерістерінің нәтижесінде, қазіргі Кудинмарка департаменті бастапқы штаттан әлдеқайда кішкентай.
Most of Cundinamarca is on the Eastern Cordillera (Cordillera Oriental), just south of Boyacá, bordered by the Magdalena River on the west, reaching down into the Orinoco River basin on the east, and bordering on Tolima to the south. The capital district of Bogotá is nearly completely surrounded by Cundinamarca territory and was formed by carving up Cundinamarca. Because of this and other border changes, the present department of Cundinamarca is much smaller than the original state.
Маңызды қалалар
Кундинамарка 116 муниципалитеттен тұрады, олардың алтауында 100 000-нан астам халқы бар және оларды қала деп санауға болады: Соача, Фусагасуга, Жирардот, Факататива, Зипакира және Чиа, ал Богота ауданы астана санатына жатады. Боготаның қалалық аймағы: Соаха, Факататива, Чиа, Мадрид, Фунза және Москера қалаларын қамтиды, сондай-ақ басқа да елді мекендерді қосады. Оның қызметі өнеркәсіптік секторға бағытталған. Елді мекендердегі шаруашылық қызмет, әсіресе Боготаға жақын орналасқан қала маңындағы: Чиа, Ла Калера және Токансипада маңызды. Жирардот: Толима департаментінің оңтүстік-батысында орналасқан және оған шектес, Жоғарғы Магдалена провинциясының астанасы болып табылады. Оның негізгі экономикалық қызметі – сауда, бұл үлкен туристік әрекеттіліктің және Толиманың маңызды ауыл шаруашылығы аймақтарына жақындығының нәтижесінде қалыптасқан. Мұнда колледж, сондай-ақ маңызды сауда жәрмеңкелері мен іс-шаралар бар. Фусагасуга Богота мен Жирардоттың арасында орналасқан, екі қаладан да бір сағаттық жерде. Сумапаз провинциясының астанасы, ол ауыл шаруашылығы өнімдерін сату және аймақтық қызметтердің маңызды орталығы болып табылады, ірі университеті мен халық санының өсуімен білім беру қаласы ретінде ерекшеленеді. Оның экономикасы негізінен саудаға және ауыл шаруашылығы өнімдерін сатуға бағытталған, экспортқа арналған сәндік өсімдіктер мен гүлдердің айтарлықтай өндірісі бар, сондықтан ол Колумбияның бақша қаласы ретінде танымал. Зипакира: Боготаның қалалық аймағының бір бөлігі болғанына қарамастан, Колумбияның тұз өндіру өнеркәсібінің ең маңызды орталықтарының бірі ретінде өзін көрсетуге қол жеткізді. Оның экономикасы сауда және қызмет көрсету саласына бағытталған. Басқа ірі қалалар – жоғары мал және сүт өндірісіне байланысты Убате. Гуадуас – маңызды мәдени орталық. Шоконта мен Фред – ауыл шаруашылығы орталықтары.
Cundinamarca is made up of 116 municipalities, six of which recorded a population of over 100,000 and could be considered as cities: Soacha, Fusagasugá, Girardot, Facatativá, Zipaquirá and Chia, while Bogotá District is in the category of capital. Metropolitan Area of Bogotá: Comprises the towns of Soacha, Facatativá, Chia, Madrid, Funza, and Mosquera, among others. Its activities are centered in the industrial sector. Estate activity is important especially in the suburbs closer to Bogotá: Chía, La Calera and Tocancipá. Girardot: In the far southwest and bordering Department of Tolima, is the capital of the Upper Magdalena Province. Its main economic activity is trade, as a result of a major tourist dynamics and its proximity to major agricultural areas of Tolima. It has a college and important trade fairs and events. Fusagasugá is located between Bogotá and Girardot, and it is an hour of each city. The capital city of the Province of Sumapaz, it is an important focus of agricultural marketing and regional services, standing out as an educational city with a large university and an increasing population trend. Its economy is mainly focused on trade and agricultural marketing, with a significant production of ornamental plants and flowers for export, for which it is known as the garden city of Colombia. Zipaquirá: Despite being part of the metropolitan area of Bogotá, it has managed to position itself as one of the most important centers of Colombia's salt mining industry. Its economy is focused on commerce and services. Other major towns are Ubaté due to high livestock and dairy production. Guaduas, is an important cultural center. Chocontá and Fred are agricultural centers.
Спорт
Департамент Кондарес де Кудинмарка баскетбол командасының үйі, олар Чиядағы Колизео де ла Лунада өз алаңдық ойындарын өткізеді.
The department is home to the basketball team Cóndores de Cundinamarca, which plays its home games in the Coliseo de la Luna in Chía.