Лилль метрополиясы (MEL): Францияның солтүстігіндегі қалалар желісі (Лилль, Рубе, Туркуан и т.б.). 671.9 км² аумақ, Бельгиямен шекаралас. 2015 жылы құрылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лилль Еуропалық метрополиясы (MEL;) – Лилль, Рубе, Туркуан, Вильнев-д’Аск, Армантьер және т.б. сияқты ірі қалалар желісінен құралған қалааралық бірлестік. Басты қаласы – Лилль қаласы. Ол Францияның солтүстігіндегі Норд департаментінде және О-де-Франс аймағында орналасқан, Бельгияның Фламанд және Валлон аймақтарымен шектеседі. 2015 жылдың қаңтар айында құрылған, бұрынғы Лилль қалалық қауымдастығын (Communauté urbaine de Lille) алмастырды және Франция аумағындағы Лилль қалалық аймағының бір бөлігін қамтиды. Оның ауданы 671,9 км². 2019 жылғы мәліметтер бойынша халқы 1 179 050 адамды құрайды, оның ішінде Лилльде 234 475 адам тұрады. Метрополияның жылдық бюджеті 1,865 миллиард евроны (2018 жыл) құрайды.
The Métropole Européenne de Lille (MEL; ) is the métropole, an intercommunal structure, composed by a network of big cities (Lille, Roubaix, Tourcoing, Villeneuve d'Ascq, Armentières etc.) whose major city is the city of Lille. It is located in the Nord department, in the Hauts de France region, northern France – bordering both the Flemish and Walloon regions of Belgium. It was created in January 2015, replacing the previous Communauté urbaine de Lille, and covers that part of the Lille metropolitan area that lies in France. Its area is 671.9 km2. Its population was 1,179,050 in 2019, of which 234,475 in Lille proper. The annual budget of the métropole is €1,865 billion (2018).
Тарих
Қалалық қауымдастық 1967 жылы алғашқы президенті Августин Лоранмен құрылды. Содан кейін 1971 жылы Ломм қаласының вице-мэрі Артур Ноутбарт, 1989 жылы Пьер Морой сайланғанға дейін оның орнын басады. 2008 жылдың наурыз айында өткен қалалық сайлаулардан кейін әрбір қалалық кеңес қалалық қауымдастыққа делегаттар жіберді, барлығы 170 дауыс беретін мүше. 2008 жылдың сәуір айында 816 дауыспен жаңа президент сайлануға тиіс болды, бұл 85 қала мен ауылда қарқынды лоббилік жұмыстарға әкелді. Басты мәселе 2008-2014 жылдарға арналған инвестициялық басымдықтар болды, атап айтқанда көлік, тұрғын үй және қоршаған орта. Лильдің жаңадан сайланған мэрі, социалист Мартин Обри, қаланың шығыс бөлігінде 800 миллион еуролық жаңа стадион салуды ұсынып, оған оның партиясының үш ірі мэрі қарсылық білдірді, олар бұл жобаны тиімсіз және тым қымбат деп есептеді. 2015 жылдың 1 қаңтарында метрополия 2014 жылдың қаңтарында қабылданған заңға сәйкес қалалық қауымдастықты алмастырды. 2017 жылдың 1 қаңтарында метрополияның муниципалитеттерінің саны 85-тен 90-ға дейін артты. 2020 жылдың 14 наурызында бұрынғы Communauté de communes de la Haute Deûle қауымдастығының 5 коммунасы қосылып, аумағы кеңейтілді.
The urban community was founded in 1967 with its first president Augustin Laurent. Then, in 1971, Arthur Notebart, Deputy Mayor of Lomme, succeeded him until the election of Pierre Mauroy in 1989. After the March 2008 municipal elections, each city council sent delegates to the urban community, a total of 170 voting members. In April 2008, a new president was to be elected on a majority vote, defined at 816 votes. It caused for intense lobbying throughout the 85 cities and villages. One key issue was the investment priorities for the 2008/2014 period, namely transport, housing and the environment. The newly re elected mayor of Lille, socialist Martine Aubry, tried to impose a new €800 million stadium in the eastern part of the community, which was opposed by three major mayors of her own party, who considered the project as misplaced and too expensive. On January 1, 2015, the métropole replaced the urban community in accordance with a law of January 2014. On January 1, 2017, the number of municipalities of the métropole increased from 85 to 90. It was expanded with the 5 communes of the former Communauté de communes de la Haute Deûle on 14 March 2020.
Жергілікті қоғамдық көліктер
Қалалық қауымдастық мегаполисте қоғамдық көлік желісін басқаратын жеке сектордағы "Илевия" компаниясының үйлестірілуіне жауапты. Желіде автобустар, трамвайлар және жүргішсіз метро жүйесі бар, олардың барлығы "Transpole" деген атпен жұмыс істейді. Лилль метрополитені – VAL жүйесі (véhicule automatique léger = жеңіл автоматтандырылған көлік), ол 1983 жылдың 16 мамырында ашылып, әлемдегі алғашқы автоматты метро желісі болды. Метро жүйесінде екі желі бар, олардың жалпы ұзындығы 45 км және 60 станциядан тұрады. Трамвай жүйесі екі қалааралық трамвай желісінен тұрады, олар Лилль қаласының орталық бөлігін жақын орналасқан Рубе және Туркуэн қалаларымен байланыстырады және 45 аялдамасы бар. 68 қалалық автобус маршруты мегаполисті қамтиды, олардың 8-і Бельгияға дейін созылады.
The metropolitan community is responsible for the co ordination of Ilévia, the private sector company that operates a public transport network throughout the métropole. The network comprises buses, trams and a driverless metro system, all of which are operated under the Transpole name. The Lille Metro is a VAL system (véhicule automatique léger = light automated vehicle) that opened on 16 May 1983, becoming the first automatic metro line in the world. The metro system has two lines, with a total length of 45 km and 60 stations. The tram system consists of two interurban tram lines, connecting central Lille to the nearby communities of Roubaix and Tourcoing, and has 45 stops. 68 urban bus routes cover the metropolis, 8 of which reach into Belgium.
Шекарааралық ынтымақтастық
МЭЛ метрополиялық қауымдастығы Лиль қаласының маңындағы қалалық аймақтың тек француз бөлігін қамтиды; қалған бөлігі Бельгия аумағында орналасқан және МЭЛ-дің қолданыс аймағына кірмейді. Eurometropolis Lille Kortrijk Tournai – бұл 2008 жылдың 28 қаңтарында құрылған, шекараларды кесіп өтіп, Лильді көрші Бельгия қалалары Кортрик, Мускрон және Турнемен байланыстыру арқылы осы мәселені шешуге бағытталған трансұлттық құрылым.
The MEL metropolitan community encompasses only the French part of the urban area around Lille; the other part is on Belgian territory and outside the scope of MEL. The Eurometropolis Lille Kortrijk Tournai is a transnational structure founded on 28 January 2008 to overcome this problem, crossing borders and connecting Lille with the nearby Belgian cities Kortrijk, Mouscron and Tournai.