Кіріспе

Америкалық бейсболшы және жаттықтырушы (1864–1934)

Уилберт Робинсон (29 маусым 1864 – 8 тамыз 1934), «Көрпеше Робби» деген лақап атымен танымал, АҚШ-тың Бейсболдың жоғары лигасының (MLB) ойыншысы, жаттықтырушысы және бас жаттықтырушысы болған. Ол MLB-де «Филадельфия Атлетикасы», «Балтимор Ориолс» және «Сент-Луис Кардиналс» командаларында ойнады. Ол «Ориолс» және «Бруклин Робинз» командаларын басқарды. Робинсон 1945 жылы Бейсбол даңқы залына енгізілді.

Өмір және ойыншы карьерасы

Массачусетс штатының Болтон қаласында туған Робинсон 1885 жылы кішігірім Жаңа Англия лигасында қақпашы болып ойнап, 1886 жылы Америка қауымдастығының «Филадельфия Атлетика» командасымен үлкен лигаға жолдама алды, онда 1890 жылға дейін қалды. Ол 1902 жылға дейін жоғары лигада ойнады, мансабының көп бөлігін екі бөлек «Балтимор Ориолс» франшизасымен өткізді – 1890 жылдан 1899 жылға дейін 1899 жылғы Ұлттық лига маусымынан кейін таратылған «Ориолс» командасымен, ал 1901–1902 жылдары 1903 жылы Нью-Йоркке көшіп, «Янкис» аталған Америка лигасының командасымен. Сондай-ақ ол 1900 жылы бір маусымды «Сент-Луис Кардиналс» командасымен өткізді. Мансабында Робинсон 1316 ойынды қақпашы ретінде ойнады, бұл оны екінші бейсболдық мансабына – менеджерлікке дайындады. 1894 жылдан 1896 жылға дейін үш рет тізбектеп жеңіске жеткен «Ориолс» командасының жұлдызды қақпашысы, ол мансабындағы соққы берудің орташа көрсеткіші .273-ті құрады, ал 1894 жылғы қуатты маусымда .353-ке жетті. Ол қақпаның артында сенімді ойнады, 1896 жылы үш ойыннан тұратын серияны өткізіп, келесі күні екі ойыннан тұратын серияға қатысты. Сонымен қатар, ол соққышының артында тікелей ойнаған алғашқы қақпашы болды, себебі бұрынғы тәжірибе екі соққыдан аз болғанда артқа жылжуды қарастырған. Макгроу 1901 жылы және 1902 жылғы маусымның басында АЛ «Ориолс» командасының ойыншы-менеджері болды, содан кейін «Нью-Йорк Джайентс» командасына кетті. Маусым басталғанға дейін, жаңадан құрылған лигаға көмектесу үшін «Джайентс» командасына қарсы тұру мақсатымен Нью-Йоркке көшу туралы әңгімелер тарады, бірақ ештеңе іске аспады. 1902 жылғы маусым «Ориолс» командасы үшін Америка лигасындағы соңғы маусым болды. Робинсон Макгроу 26–31 есебімен 83 ойынды өткізгеннен кейін команданы басқаруды өз мойнына алды. Ол 24 ойында жеңіске жетіп, 57 ойында жеңіліске ұшырады (екі ойын тең аяқталды). Команда иесі Джон Махонның қарызына байланысты қиын жағдайға түсті. «Джайентс» және «Цинциннати Редс» командаларының негізгі иелері Эндрю Фридман мен Джон Т. Бруш команданы сатып алып, екі командаға талап етілген ойыншыларды босату арқылы тізімге шабуыл жасады. АЛ президенті Бан Джонсон көп ұзамай «Ориолс» командасын бақылауға алды және басқа АЛ командаларынан бірнеше ойыншыны қарызға алды, бірақ бұзылыс орын алды. Маусымнан кейін Макгроу Робинсонды 1903 жылдан 1913 жылға дейін оның питчинг жаттықтырушысы болуға көндірді (бірақ ол үшінші базада да жаттықтырушылық қызмет атқарды), осы уақыт ішінде «Джайентс» командасы бес рет NL байрағын жеңіп алды және 1905 жылы Әлем сериясінде жеңіске жетті. Ал «Ориолс» командасы 1903 жылы Нью-Йоркке көшіп келді. 1913 жылғы Әлем сериясінен кейін екеуінің арасындағы дау (ескі «Ориолс» командаластарының қайта қосылуына арналған салон кездесуінде болған жаман жаттықтыру туралы айыптаулар) екеуінің арасындағы қақтығыстың басталуын білдірді, ол толыққанды айыққан жоқ, ал Робинсон 1914 жылы «Бруклин» командасын басқаруға кетті.

Бруклиндік Доджерс

1914 жылы Робинсон Ұлттық лиганың Бруклин командасын басқарды. Команда «Күйеу жігіттер», «Супербас» және «Доджерс» сияқты түрлі лақап аттармен белгілі болды, бірақ Робинсонның 1931 жылға дейін жалғасқан басшылығында клубты көбінесе «Робинс» деп атады, оның құрметіне, ол «Робби аға» деген лақап атқа ие болды. (Осы дәуірдегі қателіктерге бейім «Доджерс» командасы кейде «Робби ағаның ақылсыздар тобы» деп аталды.) «Доджерс» өткен жылы 65-84 есебімен аяқтады, оған Зак Уит және Джейк Дауберт сияқты жұлдыздар көмектесті (соңғысы Ұлттық лиганың ең құнды ойыншысы атанды). Робинсон оларды 1914 жылы 75-79 есебімен жеңіске жеткізді, бірінші орыннан 19½ ойын қалып қойды және 1907 жылдан бері алғаш рет 5-орынға ие болды. Ол 80-72-2 есебімен екінші маусымда оларды Лигада үшінші орынға көтерді, сондай-ақ Нью-Йорктан болашақ Даңқ залының ойыншысы Рюб Маркардты сатып алды. 1916 жылғы маусымның ортасына қарай «Робинс» командасы 15 ойынмен 0,500-ден жоғары болды. Қазан айына қарай «Робинс» 91 жеңіске жетіп, Филадельфия Филлизден асып түсті. Нью-Йоркпен соңғы төрт ойынды өткізіп, олар үш ойын жеңіп, чемпионатты жеңіп алды. Бұл Бруклиннің 1900 жылдан бері алғашқы жеңісі болды және олар әлем чемпионатына алғаш рет қатысты. Олар Билл Карриган басқарған «Бостон Ред Сокс» командасымен кездесті, олар Бейб Рут және Гарри Хупер сияқты болашақ Даңқ залының ойыншыларымен бірге әлем чемпионатына 13 жылдың ішінде төртінші рет қатысты. «Ред Сокс» 1912 жылдан 1918 жылға дейін төрт рет жеңіске жеткен титулды жеңіп алды. Маркард бірінші ойында Эрни Шорданнан жеңілді, өйткені Бостон Бруклин тоғызыншы таймда қысқаруға тырысқанға дейін 6:1 есебімен алда болды, сонда Карл Мейс базаны қысқарту үшін шақырылды. Бостон содан кейін он төрт иннингте 2-ойынды жеңіп алды, онда он иннинг бойы еш гол соғылмады, Бостон бір рет жүріп кеткенге дейін. Бруклин сол ойынның бірінші таймда гол соқты және келесі ойынның үшінші таймына дейін ұпай жинамады. Бруклин 3-ойында 4:0 есебімен басымдықты жоғалтып алмақ болғанда, қайтадан жеңіске жетті, бірақ 4-ойында Бостон Ларри Гарднердің парктегі соққысымен 3 ұпай жинап, 6:2 есебімен жеңіске жетті. 5-ойында Бостон екінші таймда Бруклиннің қысқа уақыт жетекшілік еткеннен кейін төрт жауапсыз гол соқты, Бостон серияны бес ойында жеңді (олар серия үшін .238 ұтып алды, бірақ Бруклин .200 ұтып алды). Бруклин келесі үш маусымда құлдырап, 1917 жылы жетінші орынға ие болды, ал келесі екі жылда 5-орынға ие болды, дегенмен 1918 жылы Берли Граймс (болашақ Даңқ залының ойыншысы) үшін жасалған сауда жақын арада көмектеседі. 1920 жылы ол оларды 24 ойынмен жеңіске жеткізді, 155 ойында 93 жеңіске жетті, бұл Нью-Йоркке қарсы жеті ойынды жеңіп, Бруклинде төрт жылда екінші желекті жеңді. Алайда, Кливленд Индиандары (ойыншы/басқарушы Трис Спикердің басшылығымен) әлем чемпионатында бес ойыннан екіге жеңіске жетті, бұл серияда ешқандай өзгеріс болған жоқ, өйткені ойынды бірінші ұтып алған команда жеңді, Кливленд бірінші иннингте (екі рет) және алтыншы (6-ойын) сияқты ұтып алды. Бруклин 21:8 есебімен ұтылды. Робинсон «Робинс» командасын тағы он бір маусым бойы басқарды, оның ішінде бес жеңіске жеткен маусым болды. Оның ең жақсы нәтижесі 1924 жылғы команда болды, ол 92-62 есебімен 2-орынды иеленді, ал NL MVP Dazzy Vance-тің арқасында жеңіс (28), соққылар (262) және ERA (2,16) бойынша NL-ді бастап, Үштік тәжді аяқтады. Робинс тамыз айында баяу жүрді, оның ішінде 9-да бірінші орынға 13 ойынға артта қалды. Алайда, Робинс 25 тамыздан 6 қыркүйекке дейін 13 ойын жеңіп, NL-де үш рет көш бастады. 23 қыркүйекте төрт ойын ойнауға қалғанда, Робинс Чикаго Кабс (жақын арада рейтингте 5-орынға ие болды) және Бостон Брейвс (лиганың есігі) екі ойынға дейін, олардың екеуін бастауға Вэнспен (егерде Гиганттардың ойнауға бес ойыны қалған болса) қарсыласу алдында Гиганттармен бірге көш бастады. Алайда, олар екі рет жеңіп, жеңіліп, оның ішінде 23-і күні Габби Хартнетттің 10-шы айналымдағы соққысы Вэнске қарсы соғылып, Робинстерді құртты. «Гиганттар» 93-60 есебімен аяқтап, 1½ ойынмен бірінші орынға ие болды. Робинстердің де қиындықтары болды, оның ішінде жеті рет екінші дивизионда (4-тен төмен) аяқталды, оның ішінде 1925 жылдан 1929 жылға дейін бес рет қатарынан, бұл Робинсонның менеджер және команда президенті ретінде қызмет етуімен сәйкес келді (менеджер Чарльз Эббетс қайтыс болғаннан кейін аталған). Робинсон мансабын 1930 және 1931 жылдары төртінші орынмен аяқтады. Ол карьерасын 1931 жылы 27 қыркүйекте Эббетс-филдте МакГроу мен оның Нью-Йорк гиганттарына қарсы аяқтады. Робинзонның «Робинс» командасы 12:3 есебімен жеңіске жетті. Ол Джорджия штатының Брансуиктегі лагерінде аң аулаған кезде менеджер ретінде Макс Кэримен алмастырылды. Робинсонның «Робинс» командасының 18 жылдық басшылығында ол 1375–1341–19 есебін құрады, соның ішінде 1916 және 1920 жылдары Ұлттық лига чемпионаттары – Бруклиннің 1901 жылдан 1940 жылға дейінгі аралықтағы жалғыз жеңісі. Оның 1375 NL жеңісі сол кезде Ұлттық лига тарихында үшінші ең жоғары көрсеткіш еді, тек Джон МакГроу (2652) және Фред Кларк (1602) көрсеткіштерінен қалып қойды. Робинсон питчинг құрамынан керемет өнер көрсетуге қабілетімен жоғары бағаланды, бұл оның ұзақ жылдар бойы кэтчер болғандығының нәтижесі болды. Ол Ориолс командаларының екеуімен де және «Гиганттармен» Джо МакГиннитиге, «Гиганттармен» Рюб Маркардқа, ал «Доджерспен» Дзззи Вэнс пен Берли Граймске жеңіске жеткізді. Робинсонның тамаша кеңесін еске алған тағы бір питчер Джон Тенер болды, ол 1910 жылдары бірқатарда NL президенті және Пенсильвания штатының губернаторы болып қызмет етті. Робинсон Аль Лопес мажорыда кэтчер ретінде бастаған кезде менеджер болды, Лопес 1928 жылы дебют жасады және алты жылдық мансабының алғашқы алты маусымын Бруклинмен өткізді. Робинсон Лопестің стилін бақылап, соңынан «Сенің қолыңда екі қол бар, олармен ұстау керек! Фанси Дэннің бұл әрекеттеріне қатыспа!» деді. Лопес соңынан Робинсоннан көп ойын өткізіп, 1316 ойынды кэтчер ретінде өткізді және 1945 жылы 1918 ойынды ұстады. Бұл рекорд төрт онжылдық бойын бұзылмады; 1951 жылы Лопес менеджер болды және екі чемпионатты жеңіп, 17 маусымда 1410 ойын жеңіп, Даңқ залына енді.

Зейнеткерлік және өлім

Менеджерлік қызметтен кеткеннен кейін Робинсон «Атланта Крэкерс» кіші лига командасының президенті болды. 1934 жылдың тамызында ол қонақүй бөлмесінде құлап, қолы сынды және бас жарақаты алды. 8 тамызда миына қан құйылып, 70 жасында Атланта, Джорджия штатында қайтыс болды. Ол Балтимордағы Жаңа собор зиратында жерленді. Оның қабірі сол жылдың ақпан айында қайтыс болған Джон МакГроудың қабіріне жақын орналасқан.

Отбасы

Робинсонның інісі Фред Робинсон да қысқа ғана уақытқа жоғары лигада ойнады, 1884 жылы Union Association лигасының «Синсинати Outlaw Reds» командасы үшін 3 ойында қатысты.

Мұра

Робинсон 1945 жылы "Олд Таймерлер" комитетімен Бейсбол даңқы залына сайланды. Бір журналист оны "қағида бойынша басқарушы, мейірімді Фалстаф, ол кез келген менеджерден бұрын да, кейін де аз мүмкіндіктерден көбірек нәтиже шығара алатын" деп сипаттаған. Белгілі бейсбол сарапшысы Билл Джеймс, даңқ залына сайланған барлық менеджерлерді нәтижелерге қатысты үміттерді орындау тұрғысынан қарастырып, оның сайлануын "керексіз" деп бағалады.

Робинсон мен Рут Лоу

1915 жылы 13 наурызда Флорида штатының Дейтона-Бич қаласындағы көктемгі жаттығу кезінде Робинсон 525 фут (160 м) биіктікте ұшып келе жатқан ұшақтан түсірілген бейсбол доптарын ұстап, бір түрлі рекорд жасауға бел буды. Оған әуеші Рут Лоудың жақын жердегі гольф алаңына ұшақтан гольф доптарын тастауға құмарлығы шабыт берді. Бұл ұшақтан едәуір қашықтықтан допты ұстауға жасалған алғашқы тәжірибе емес, өйткені Габби Стрит 1908 жылғы 21 тамызда Вашингтон монументінен түскен допты 14 рет қате жібергеннен кейін ұстаған болатын. Лоу және команда жаттықтырушысы Фред Келли осы тәжірибе үшін ұшақта болады. Бірақ Лоу бейсбол доптарын алып келуді ұмытып, оның орнына менеджердің үстіне шашырап кеткен грейпфрутты тастады. Грейпфрут мұндай дауапат салғандықтан, Робинсон қышқылдықтан және оны жапқан қанға ұқсас шашыраудан көзін жоғалтқанын ойлады, ал командаластары грейпфрутқа малшынған командаласын көріп күлгенге дейін ол айқайлай бастады, сосын бұл әзіл екенін түсінді. Осыдан бастап Робинсон ұшақтарды «жеміс шыбықтары» деп атады, ал аңыз бойынша, осыдан көктемгі жаттығулардың Грейпфрут лигасы деген лақап аты пайда болған.

Танымал мәдениет

Р. М. Стульц 1894 жылы "Our Orioles March" әнін капитан Робинсонға арнады.