Кіріспе

Британдық эксперименталды қара комедиялық скетч-шоу Jam – британдық эксперименталды қара комедиялық скетч-шоу, Крис Моррис жасаған, бірлесіп жазған, продюсерлік еткен және режиссерлік еткен. Ол 2000 жылдың 23 наурызы мен 27 сәуірі аралығында Channel 4 арнасында көрсетілді. Шоу BBC Radio 1-дегі Blue Jam бағдарламасының негізінде жасалған және қоршаған ортаның дыбыстық саундтрегімен ұсынылатын алаңдататын және сюрреалистік скетчтердің байланыссыз сериясынан тұрады. Көптеген скетчтерде актерлер өздерінің репликаларын еріндерін синхрондау арқылы бастапқы радио дыбыс тректерін қайта пайдаланды, бұл бағдарламаның мазасыз атмосферасын күшейтетін ерекше тәсіл болды, сондай-ақ визуалды эффекттер мен дыбыс манипуляцияларының беймәлім қолданылуы да болды. Скетчтер көбінесе қарапайым сюжеттен басталады, мысалы, екі ата-ананың кішкентай баласының қайда екеніне бейжай қарауы, содан кейін жағдай одан әрі алаңдататын жаңа бұрылыстарға ұшырайды (ата-аналарға баланың денесін тануға шақырады, бірақ оның орнына үйлеріне таксимен жеткізуге бола ма деп сұрайды, себебі олар кештің барысын бұзғысы келмейді). Актерлік құрамға Моррис өзінің алғашқы сатирикалық шоуларында жұмыс істеген актерлер кірді, мысалы, The Day Today және Brass Eye, олардың ішінде Амелия Буллмор, Дэвид Канн, Джулия Дэвис, Кевин Элдон және Марк Хип, сондай-ақ Моррис өзі де эпизодтарда кейде пайда болады. Моррис әрбір эпизодты сюрреалистік стильде таныстырады, түсініксіз монтажға қарсы еркін өлеңдер оқиды, көбінесе адамның өмірінің бақылаудан шығып кетуін бейнелейді (мысалы, бір монтажда көшеде келе жатып қаптан су ішетін, киім-кешегі түзелмеген адамды көрсетеді, кейін "сасқан адамдар" оны ұрлап алып, Фенс аймағында шошқалармен күресуге мәжбүр етеді). Jam-нің сценарийін Питер Бейнем бірлесіп жазды, ал қосымша материалдарды Джейн Буссман, Дэвид Квантик, Грэм Линехан, Артур Мэтьюз және актерлер ұсынды. Шоу алғашқы көрсетілімінде көрермендер мен сыншыларды қызықтырды. Кейбіреулер оны жаңаша ойлаудың, батыл және өзгеше телешоу деп бағалады, ал басқалары оны жай ғана жағымсыз және ерекелік деп санады.

Құрылымы

"Джам" – қара комедия. Шоуда ашылу немесе жабылу титрлері болған жоқ, соңғысы қазір қолданысқа түспеген www.jamcredits.com веб-адресімен алмастырылды. Оның орнына, ол Мористің алаңдататын монологымен және оған сәйкес монтажбен басталады. Бұл монтаждер кейіпкердің қорқыныштарының шындыққа айналуына немесе олардың алдын ала болжамдарының күйреуіне, оларды күңгірт шындыққа тастауға (мысалы, әйел итімен серуендеп бара жатып, оның тек қаңқа қалдықтары екенін көреді) белгілі бір дәрежеде көрінеді. Содан кейін Моррис: "Олай болса, қош келдіңіз", – деп, одан кейін мағынасыз сөйлем ("Ой, таңғажайып сода маймыл"), соңында: "Джамға қош келдіңіз" деп жариялайды. "Джам" сөзі көбінесе қалыпты айтылмайды; ол ауыр түрде бұрмаланып, ерекше акцентпен немесе көрерменге қайта-қайта айқайлап айтылады. Сериал алты жиырма минуттық эпизодтан тұрады және коммерциялық арнадағы телешоу үшін ерекше жағдай ретінде, ортасында жарнамалық үзіліс болған жоқ, бұл Channel 4 арнасында жарнамасыз көрсетілген алғашқы ойын-сауық шоуы болды. Моррис атмосфераны бұзбау үшін 4-арнадан үзіліссіз көрсетуді сұрағанын айтты. Скетчтер көбінесе деректі фильм сияқты сезім тудырады, кейіпкерлер соңғы оқиғалар туралы сұхбат бергендей әрекет етеді. Сериалдың 4Later слотында Jaaaaam деп аталатын түнгі ремикс нұсқасы болды. Оның түпнұсқалық серияның аудиовизуалды бұрмалаулары британдық теледидарға музыкалық ремикс концепциясын енгізді. Моррис музыка, сөйлеу және басқа да дыбыс эффектілерінен тұратын ағынмен өтетін дыбыс қоспасын жасау арқылы музыка мәдениетін имитациялады, бұл амбиент диджейлерінің жұмысына негізделген.

Қабылдау

Jam сыншылардан қарама-қайшы пікірлер алды, пікірлер "жылдар бойы көрсетілген ең радикалды және түпнұсқалы телебағдарлама" дейтін мақтаудан бастап, оны "жасөсперлік", "нашар" деп айыптауға дейін жетті. Бағдарлама көптеген шағымдарға себеп болды және Телерадио хабарларын тарату стандарттары комиссиясы тарапынан сынға ілікті. Ол Морристің бұрынғы сатирикалық тележұмыстарымен салыстырғанда кеңінен танымал емес және культтік бағдарлама болып қала береді. Аталған суреттерде бір ер адам өлі туған баласына қолдан жасалған кішкентай табыт әкеліп береді, бір жұп күйеуінің психикалық мүкіяттігі бұзылған әпкесін жылжымайтын мүлік мәмілесінің бөлігі ретінде секс-қызметкер ретінде пайдаланады, ал қайғыға батқан ана өз баласының денесін қазандықты жөндегендей "жөндеуге" сантехникке пара береді. Бағдарламаның алты бөлімінің бесеуі BBFC тарапынан өте ауыр тіл мен жыныстық мазмұны үшін "18+" деп жіктелді (әсіресе "Gush" суреті, онда протездік эрекция және жалған сперма бейнеленген, порнографиялық фильм туралы оқиғада ер адамдар шамадан тыс эякуляциядан көз жұмады). Мазмұнына қарамастан, бұл хабарлама келесі жылы "Brass Eye" арнаулы бағдарламасы "Paedogeddon" педофилияға байланысты медиадағы гистерия туралы баяндағаннан гөрі аз дау тудырды. 2008 жылғы сұхбатта, қатысушы Грэм Линехан жазу кезінде өзін сырттан қалған сезінгенін және Jam туралы қарама-қайшы пікірде болғанын мойындады: "Jam менің Кристің ең жақсы жұмысы емес еді, және менің үлесімді көп қосқан жоқтым деп ойлаған жер болды. Оның атмосферасы соншалықты мұңды болғандықтан, мен оған қосылуым қиын болды. Менің ойымша, Крис адамдарды моральдық тұрғыдан қиын жағдайға түсіруге қызығушылық танытты – оларға моральдық мәселе беріп, содан кейін оны бұрмалап, олар алғашқы мәселеден шығу үшін қорқынышты нәрсе жасауға мәжбүрледі. Бұл оның екінші дәрежелі ниеті болғанымен, ол комедияда бұрын басылмаған нәрселерді іздеуге және адамдарды оларға бейім емес күлдіруге қызығушылық танытады. [ ] Жеке мен адамдарды күлдіргім келеді". Бағдарлама Channel 4 телеарнасының "100 ең қорқынышты сәт" тізіміне енді. Адам Бакстон мен Джо Корниш Channel 4-тегі "The Adam and Joe Show" бағдарламасында Jam-ды пародиялады. "Goitre" деп аталған суретте екеуінің мазасыз суреттер жасауға тырысуы көрсетілді. Мұндай суреттердің бірінде теледидардың артында "өлі сәбиді" (көбінесе қуыршақ) тапқан жөндеуші, теледидарды жөндеу үшін оны "бұзуым керек" деді. Бұл сурет кейіннен Jam DVD-сіне қосымша материал ретінде енді.

Үй бейнесі

Jam 2003 жылдың сәуір айында DVD форматында жарық көрді және көптеген мағынасыз қосымша материалдарға ие. Мысалы, әрбір эпизодтың "қалыпты нұсқасы" мен "ерекше нұсқасы" бар. Басқа "нұсқаларға" кішірейтілген нұсқа, қозғалмалы кішірейтілген нұсқа, лава лампасы нұсқасы, жылдам ойнатылатын нұсқа, эпизодтың алғашқы 19 секунды ғана, және бастапқы ұзақтығына дейін кеңейтілген жылдам ойнатылатын нұсқа кіреді. Соңғысы ғана едәуір қиындықсыз қарауға жарамды. Сонымен қатар, дискідегі "Қосымшалар" бөліміндегі заттардың көпшілігі скетчтердің қосымша көшірмелері ғана, кейде өшірілген көріністер немесе кастингтен немесе репетициядан алынған кадрлар кездеседі. Тек Адам мен Джоның Jam пародиасы "Goitre" және "Өшірілмеген көріністерге" сілтеме ерекшеленеді, оны таңдағанда көрерменге DVD-ні сатып алған дүкенге қайтарып, өшірілмеген көріністердің болмауына "қатты және жағымсыз" шағымдану ұсынылады. Аудио параметрлерін айналмалы дыбысқа өзгертуге тырысқанда, DVD көрерменге шоудың ресми сайтындағы MP3 файлына (қазіргі таңда қолжетімсіз) сілтеме береді және оны шоуды тамашалаған кезде көрерменнің артынан ойнату керектігін хабарлайды; файл желдің, соққылардың және алыстағы артиллерияның моно дыбыс жазбасы болды.

Құтқарылу мейрамына арналған жұмыртқалар

"Барлығын бірден ойнату" мәзірінен "Барлығын ойнату" таңдау арқылы үлкен қызыл нүкте пайда болады; DVD пультіндегі таңдау батырмасын осы нүкте көрсетілгенде басқанда, жойылған көріністің сынақтан өтуін көре аласыз. Үшінші бөлімнің соңында, Talkback Productions тізімі көрсетілмес бұрын, экранда қызыл нүктемен бірнеше секундқа иттің беті пайда болады. Нүкте пайда болғанда таңдау батырмасын басқанда Морристің 2003 жылғы "My Wrongs 8245–8249 & 117" қысқаметражды фильмінің трейлері көрсетіледі. Фильм "Blue Jam" әңгімесінің бейімделуі болып табылады. "Jam" бағдарламасында "My Wrongs" көріністеріне ұқсас көптеген қысқа бейнелер кездеседі, бұл оқиғаны скетч ретінде түсіруге жасалған бұрынғы, сәтсіз әрекет болғанын көрсетеді. "Барлығын бір рет ойнату" таңдау арқылы бөлімдер тізбекпен көрсетіледі, бірақ екінші бөлімнің соңында, үшінші бөлімге өту алдында, "Gush" порнофильмінің түсірілімінен сахна артындағы көрініс көрсетіледі. Бұл соңындағы күлкіге байланысты түсірілмеген кадр саналады. "Лондон/Токио джем көрмесінің" соңында Кевин Элдонның қатысуымен жойылған көріністің репетициясы көрсетіледі. Көрініс алтыншы бөлімдегі "45 жастағы кішкентай қыз" скетчіне ұқсас. Бұл "Blue Jam" бағдарламасының екінші бөліміндегі "Оптик" скетчінің бейімделуі.