Кіріспе

Жануарлар ағзаларының ішінде табылған висцеральді тіндер.

Паренхима (адамдарды қоса, жануарларда) – жануар ағзасының немесе ісік сияқты құрылымның функционалдық заттарының көп бөлігін құрайды. Зоологияда бұл – жалпақ құрттардың ішкі кеңістігін толтыратын тінді білдіреді.

Этимология

Паренхима термині неолатын тілінен шыққан, ежелгі грек сөзі παρέγχυμα parenchyma – "ішек еті" деген мағынаны білдіреді, ал παρεγχεῖν parenkhein – "ішке құю" дегенді білдіреді, құрамында παρα para 'жанында' + ἐν en 'ішінде' + χεῖν khein 'құю' сөздері бар. Бастапқыда Эрастрат және басқа да анатомия ғалымдары осы терминді адам тіндерінің белгілі бір түрлерін атау үшін пайдаланған. Кейін Нехемия Грю оны өсімдік тіндерін сипаттау үшін де қолданды.

Құрылымы

Паренхима – ағзаның немесе ағзадағы ісік сияқты құрылымның функционалдық бөліктері. Бұл стромадан өзгеше, ол органдардың немесе құрылымдардың құрылымдық тінін, яғни, байланыстырылған тіндерін көрсетеді.

Ми

Ми паренхимасы – мидың екі түрлі ми жасушасынан, нейрондар мен глиальды жасушалардан құралған функционалдық тіні. Онда коллаген ақуыздары да бар екені белгілі. Ми паренхимасына зақым келтіру немесе жарақат алу әдетте ойлау қабілетінің жоғалуына, тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Паренхимаға қан кетуі – intraparenchymal геморрагия деп аталады.

Өкпелер

Өкпе паренхимасы – газ алмасу процесіне қатысатын және өкпе альвеолаларын қамтитын өкпенің тіндік құрамы.

Бауыр

Бауыр паренхимасы – бауыр көлемінің шамамен 80% құрап, гепатоциттерден тұратын органның функционалдық тіні. Бауыр жасушаларының тағы бір маңызды түрі – паренхималық емес жасушалар. Паренхималық емес жасушалар бауыр жасушаларының барлық санының 40% құрайды, бірақ оның көлемінің тек 6,5% ғана.

Бүйрек

Бүйрек паренхимасы екі негізгі құрылымға бөлінеді: сыртқы бүйрек қабығы және ішкі бүйрек миы. Макроскопически, бұл құрылымдар 7-ден 18-ге дейін конус тәрізді бүйрек бөлікшелерінің пішінін қабылдайды, олардың әрқайсысы бүйрек миының бір бөлігін – бүйрек пирамидасын қоршаған бүйрек қабығынан тұрады.

Қатерлі ісіктер

Қатты ісіктің ісік паренхимасы – қатты ісіктің екі ерекше бөлігінің бірі. Паренхима қатерлі жасушалардан құралған. Екінші бөлік – қатерлі жасушалардың тудырған, қоректік заттармен қамтамасыз ету және қалдықтарды шығару үшін қажетті стромасы. Көптеген ісік түрлерінде паренхималық жасушалар топтары базальды мембранамен бөлінеді, ол кейде толық болмайды.

Қиыршық құрттар

Паренхима - клеткалардан және клеткааралық кеңістіктерден тұратын тіндер, ол дене қуысы жоқ (акеломат) жалпақ құрттардың денесінің ішкі бөлігін толтырады. Бұл губка тәрізді тіндер, сонымен қатар мезенхималық тіндер деп те аталады, онда әртүрлі жасуша түрлері клеткадан тыс матрицаларында орналасқан. Паренхималық жасушаларға миоциттер және көптеген мамандандырылған жасушалар кіреді. Жасушалар көбінесе бір-біріне және жақын орналасқан эпителий жасушаларына, негізінен, аралық байланыстар және гемидесмосомалар арқылы бекітіледі. Паренхимадағы жасушалардың түрлері түрлерге және анатомиялық аймақтарға байланысты әртүрлі болады. Оның мүмкін болатын функцияларына қаңқалық қолдау, қоректік заттарды сақтау, қозғалыс және тағы да көптеген қызметтер кіруі мүмкін.