Александр Кэмпбелл Маккензи: Шотландияның музыкалық қайраткері
Alexander Mackenzie (composer)
Александр Кэмпбелл Маккензи (1847-1935) – шотланд композиторы, дирижер, педагог. Ораториялар, халық мұзыкасы, британдық музыка ренессансы. Биографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шотланд дирижері және композиторы (1847–1935)
Scottish conductor and composer (1847–1935)
Александр Кэмпбелл Маккензи (22 тамыз 1847 – 28 сәуір 1935) – шотланд композиторы, дирижері және педагог, ең белгілісі ораторияларымен, скрипка мен фортепиано туындыларымен, шотланд халық музыкасымен және сахналық шығармаларымен танымал. Маккензи музыкалық отбасында өсті және музыкалық білімін Германияда алды. Ол композитор ретінде көп табысқа жетіп, 90-нан астам шығарма жазды, бірақ 1888 жылдан 1924 жылға дейін өзінің күш-жігерінің көп бөлігін Корольдік музыка академиясын басқаруға жұмсады. Хьюберт Пэрри және Чарльз Вильерс Стэнфордпен бірге ол 19 ғасырдың соңындағы британдық музыкалық жаңарудың бастаушыларының бірі саналды.
Sir Alexander Campbell Mackenzie KCVO (22 August 1847 – 28 April 1935) was a Scottish composer, conductor and teacher best known for his oratorios, violin and piano pieces, Scottish folk music and works for the stage. Mackenzie was a member of a musical family and was sent for his musical education to Germany. He had many successes as a composer, producing over 90 compositions, but from 1888 to 1924, he devoted a great part of his energies to running the Royal Academy of Music. Together with Hubert Parry and Charles Villiers Stanford, he was regarded as one of the fathers of the British musical renaissance in the late nineteenth century.
Өмір және мансап
Маккензи Эдинбургте Александр Маккензи мен оның әйелі Джесси Уотсон Кемпбеллдің тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Ол отбасында төртінші музыкант болды. Оның арғы атасы әскерлік оркестрде музыкант болған, атасы Джон Маккензи Эдинбург пен Абердинде скрипкашы, ал әкесі де скрипкашы, Эдинбургтағы Корольдік театр оркестрінің дирижері және «Шотландияның ұлттық би музыкасы» жинағының редакторы болды. Маккензидің музыкалық дарылы ерте оянды: сегіз жасында ол әкесінің оркестрінде күнделікті ойнай бастады. Академияда оқуын бастағаннан кейін көп ұзамай ол Корольдік стипендия алды, оның табысын театр және музыка залдарындағы оркестрлерде ойнау арқылы, сондай-ақ жетекші дирижер Майкл Коста басқаратын классикалық концерттерде өнер көрсету арқылы арттырды. Кейде бұл оның академиялық жұмысын елемеуіне себеп болды. Бірде фортепиано емтиханына классикалық композитордың шығармасын дайындамағандықтан, ол «А минордан бастап, сол тоналдықта аяқтауға тырысты» және емтихан комиссиясын оның Шуберттің сирек танымал туындысы екеніне көндірді. Қартайған шағында осы әрекетін еске алып, былай деді: «Мен қашып құтылуымның себебін ешқашан түсінбедім және бүгінгі студенттерге осындай тәуекелге баруды ешқашан кеңес бермеймін». Маккензи оркестрлік музыка жазуды бастады. Бюло 1879 жылы оның «Сервантес» увертюрасын орындады.
Mackenzie was born in Edinburgh, the eldest son of Alexander Mackenzie and his wife, Jessie Watson née Campbell. He was the fourth musician of his family. His great grandfather was an army bandsman; his grandfather, John Mackenzie, was a violinist in Edinburgh and Aberdeen; his father was also a violinist, the conductor of the orchestra in the Theatre Royal, Edinburgh, and editor of The National Dance Music of Scotland. Mackenzie's musical talent emerged early: at the age of eight he was playing nightly in his father's orchestra. Shortly after starting at the Academy, he was awarded a King's Scholarship, the income from which Mackenzie augmented by playing in theatre and music hall pit bands, as well as in classical concerts under the leading conductor Michael Costa. This sometimes caused him to neglect his academic work, and on one occasion, having failed to prepare a piece by a classical composer for a piano examination, he improvised, "starting off in A minor and taking care to end in the same key", and convinced the examiners that it was a little known work by Schubert. Recalling this prank in his old age, he added, "I have never ceased to wonder at my escape, and would certainly not advise any student to run a similar risk today." Mackenzie successfully began composing orchestral music. Bülow conducted his overture Cervantes in 1879,
Маккензи 1892-1899 жылдар аралығында Корольдік хор қоғамы мен Филармониялық қоғам оркестрінің дирижері болды. Академияда да, басқа да жерлерде ол танымал лекция оқыды. Оның тақырыптарының бірі Вердидің «Фальстаф» операсы болды, оның лекциясының мәтіні кейін Италияда аударылып жарияланды. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Маккензидің кәсіби беделі оған Ұлыбритания мен шетелдегі университеттер мен ғылымдар қоғамынан көптеген құрмет әкелді. Ол 1895 жылы рыцарь атағын алды және 1922 жылы Корольдік Виктория орденінің (KCVO) кавалер-командующийы болды, дәл сол жылы Корольдік академияның жүз жылдық мерейтойы тойланды, онда ол орталық тұлға болды. 1923 жылдың 15 қазанында BBC радиосы бір композитордың шығармаларына арналған алғашқы бағдарламалардың бірін эфирге шығарды, онда композитордың өзі басқарған Маккензидің туындылары 1 сағат 45 минут бойы орындалды. Оның сексенінші жылдық мерейтойында елуден астам көрнекті музыканттар оған қолтаңбаларының көшірмелері салынған күміс табақ сыйлады, олардың ішінде Элгар, Делиус, Этель Смит, Эдвард Герман, Генри Вуд және Лэндон Рональд болды. 1924 жылы ол Академиядан және қоғамдық өмірден зейнеткерлікке шықты. Ол алты драмаға, соның ішінде «Рейвенсвуд» және Дж. М. Барридің «Кішкентай министр» драмасына қосымша музыка жазды. Оның Генри Ирвингтің «Кориолан» қойылымына жазған жерлеу маршы 1905 жылы Ирвингтің жерлеу рәсімінде, ал 1935 жылы Маккензидің ескеру жиналысында орындалды. Ол симфония жазуға кірісті, бірақ оны аяқтамады. Эдвард Элгар премьерада скрипкада ойнады және кейіннен Маккензимен кездесу «өмірімдегі ең маңызды оқиға» болды деп айтты. Оның ең танымал хорлық туындысы – 1884 жылы Норвич фестивалі үшін жазылған «Шарон гүлі» ораториясы. Сөздері «Ән Саломонынан» Джозеф Беннетт, «The Daily Telegraph» газетінің музыка сыншысы аударған. «Jubal арманы» (1889) – 1889 жылы Ливерпуль филармониясының мерейтойына арналған речитатив пен хорлық бөлімдердің ерекше үйлесімі. Маккензидің опералық шығармалары 1883 жылы Карл Роза компаниясы қойған «Коломба» операсымен басталды. Ол сәтті болды, бірақ оның екінші операсы «Трубадур» (1886) сәтті болмады. Фрэнсис Хьюфердің екі операның либреттосы да ескірген стильде жазылған, бұл көп сынға ұшырады. Маккензидің басқа опералары – «Сырттағы сақа» (1914), «Жұма түні» (1924) және екі аяқталмаған операсы – «Корнуол операсы» және «Le luthier». Бұл тіпті оның комикалық операға жасаған бір сапарына да қатысты, «Оның Шаңырағы», Гилберт пен Салливанның стилінде, Ф. С. Бернанд пен Р. С. Леманның либреттосымен және Адриан Росс қосымша сөздерімен, 1897 жылы Савой театрында қойылды. «Таймс» газетінде: «Бернанд мырзаның комикалық операның либреттосы ретінде тәжірибесі және сэр Александр Маккензидің осы жанрдағы тәжірибесінің жоқтығы жұртшылықты тым күрделі және амбициялық музыкамен ауырлатқан керемет кітап күтуге итермелеуі мүмкін. Бірақ шындыққа келсек, керісінше». Бернандтың либреттосы жайсыз және шатастырған деп бағаланды, бірақ Маккензидің музыкасы «ерекшелікпен қатар юморға толы» болды. Маккензи Джузеппе Верди (1913) және Франц Лист (1920) туралы кітаптар жазды. Ол өзінің «Музыканттың әңгімесі» (1927) атты естеліктерінде «өмірімді, бала кезімнен бастап, британдық музыкаға қызмет етуге арнағанымды» айтты.
Mackenzie was conductor of the Royal Choral Society and the Philharmonic Society Orchestra between 1892 and 1899, Both at the Academy and elsewhere, he was a popular lecturer. Among his topics were Verdi's opera Falstaff, the text of his lecture on which was later published in translation in Italy. In the late nineteenth and early twentieth centuries, Mackenzie's professional prominence brought him many honours from universities and learned societies in Britain and abroad. He was knighted in 1895, and created a Knight Commander of the Royal Victorian Order (KCVO) in 1922, the year of the centenary celebrations of the Royal Academy, in which he was the central figure. On 15 October 1923 the BBC broadcast one of the earliest examples of a one composer programme, devoting one hour and 45 minutes to performances of Mackenzie's works, conducted by the composer. On his eighty sixth birthday, over forty distinguished musicians presented him with a silver tray inscribed with facsimiles of their signatures, including Elgar, Delius, Ethel Smyth, Edward German, Henry Wood, and Landon Ronald. He retired from the Academy and from public life in 1924. a "Scottish" concerto for piano (1897), a suite, London Day by Day (1902), and a Canadian Rhapsody (1905). He composed incidental music to six dramas, including Ravenswood, and J. M. Barrie's The Little Minister. The funeral march from his music for Henry Irving's production of Coriolanus was played at Irving's funeral in 1905 and at Mackenzie's memorial service at St Paul's Cathedral in 1935. He worked on a symphony but did not complete it. Edward Elgar played in the violins at the première and later remarked that meeting Mackenzie was "the event of my musical life". His most famous choral work was the oratorio The Rose of Sharon, written for the Norwich festival of 1884. The words were adapted from the Song of Solomon by Joseph Bennett, music critic of The Daily Telegraph, who later provided Sullivan with the text for The Golden Legend. The Dream of Jubal (1889), is an unusual combination of recitation and choral sections, composed for the jubilee of the Liverpool Philharmonic Society in 1889. Mackenzie's operas began in 1883 with Colomba, first produced by the Carl Rosa Company. It was a success, but his second opera The Troubadour (1886) was not. Francis Hueffer's libretti for both operas were written in an antiquated style that attracted much criticism. Mackenzie's other operas were The Cricket on the Hearth (1914), The Eve of St John (1924), and two almost complete operas, The Cornish Opera and Le luthier. This even applied to his one excursion into comic opera, His Majesty, a piece in the Gilbert and Sullivan vein, with a libretto by F. C. Burnand and R. C. Lehmann and additional lyrics by Adrian Ross, presented at the Savoy Theatre in 1897. The Times commented, "Mr Burnand's experience as a librettist of comic opera, and Sir Alexander Mackenzie's inexperience in this class of composition might lead the public to expect a brilliant book weighed down by music of too serious and ambitious a type. The exact opposite is the case." Burnand's libretto was judged dull and confused, but Mackenzie's music was "marked by distinction as well as humour." Mackenzie also wrote books on Giuseppe Verdi (1913) and Franz Liszt (1920). In his memoirs A Musician's Narrative (1927), he described "a lifetime spent, boy and man, in the service of British music".