Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саяси теория – социологияда қолданылатын ұқсас термин.
Political theory
the similar term used in sociology
Неофункционализм – бұл жаһандануды екінші деңгейге түсіріп, басқару жүйесіне аумақтық ұғымды қайта енгізетін теория. Неофункционализм көбінесе 1958 жылы Эрнст Б. Хаас Еуропалық көмір және болат қауымдастығы бойынша докторлық диссертациясы аясында жасаған алғашқы еуропалық интеграция теориясы ретінде қарастырылады. Неофункционализм еуропалық интеграция процесін және мемлекеттердің неліктен жоғары ұлттық ұйымның құрамына кіруге келісетінін түсіндіруге бағытталған. 1960 жылдары Шарль де Голльдің «бос кресло» саясаты Еуропалық көмір және болат қауымдастығының, Еуропалық экономикалық қауымдастығының және Еуропалық атом энергиясы қауымдастығының институттарын парализдеген кезде еуропалық интеграция процесі тоқырады. Теория 1990 және 2000 жылдары, атап айтқанда, Уэйн Сандхольц, Алек Стоун Свит және олардың әріптестері тарапынан жаңартылып, одан әрі нақтыланды (төмендегі сілтемелерді қараңыз). Бұл авторлардың ең маңызды үлесі эмпиризмді қолдану болды. Бүгінде неофункционализм – еуропалық интеграцияның ең танымал теорияларының бірі. Соңғы онжылдықтарда Хаас теориясы бірнеше авторлар тарапынан қайта жаңғыртылды, олар оның неофункционалистік теориялық мұрасын қазіргі Еуропалық Одақ зерттеулері мен салыстырмалы регионализмге тікелей қатысты, егер ол қалыптасқан әлеуметтік-ғылыми нормалармен үйлесетін динамикалық теория ретінде қарастырылса.
Neofunctionalism is a theory of regional integration which downplays globalisation and reintroduces territory into its governance. Neofunctionalism is often regarded as the first European integration theory developed by Ernst B. Haas in 1958 as part of his Ph. D. research on the European Coal and Steel Community. Neofunctionalism seeks to explain the European integration process and why states accept to become a part of supranational organization. after the process of European integration started stalling in the 1960s, when Charles de Gaulle's "Empty Chair" politics paralyzed the institutions of the European Coal and Steel Community, European Economic Community, and European Atomic Energy Community. The theory was updated and further specified namely by Wayne Sandholtz, Alec Stone Sweet, and their collaborators in the 1990s and in the 2000s (references below). The main contributions of these authors was an employment of empiricism. Today, neofunctionalism is one of the best known theories of European integration. In the last decades Haas' theory has been revived by several authors, who describe the neofunctionalist theoretical legacy left by him as able to speak directly to current EU studies and comparative regionalism, if it is seen as a dynamic theory that corresponds to established social scientific norms with disciplinary openness.
Эмпирикалық деңгей
Өңірлік интеграция туралы терең ойларға қарамастан, неофункционализм Еуропалық қауымдастықтарының нақты жағдайын ескере алмағаны үшін эмпирикалық тұрғыдан жиі сынға ұшырайды. Неофункционализм үдемелі саяси интеграцияны болжайды, бірақ 1970 жылдары мұндай даму орын алмады. 1970 жылдардың және 1980 жылдардың басында Батыс Еуропадағы өңірлік интеграцияның жоқтығы немесе баяу дамуы сынның негізгі тақырыбы болып табылады.
Despite its profound insights in regional integration, neofunctionalism is widely criticized at an empirical level for failing to account the reality of the European Communities. Neofunctionalism predicts a progressive political integration, but such a development did not occur in the 1970s. The absence or the slow pace of regional integration in Western Europe throughout the 1970s and early 1980s has been the focus of the critique.
Теориялық деңгей
Теориялық тұрғыдан алғанда, үкіметаралық – Еуропалық интеграция туралы теория, ол интеграцияның неофункционалистік механизмдерін қабылдамайды. Үкіметаралық – саяси интеграцияның баламалы теориясы, сонымен қатар интеграция процесін түсіндіруге бағытталған, онда халықаралық ұйымдардағы билік мүше мемлекеттерге тиесілі және шешімдер бірауыздан қабылданады. Үкіметтер тағайындаған тәуелсіз сарапшылар немесе сайланған өкілдердің тек консультативтік немесе іске асыру функциялары бар. Бүгінде көптеген халықаралық ұйымдар үкіметаралық қағидаларды қолданады. Халықаралық ұйымдарда шешім қабылдаудың баламалы әдісі – наднационализм. Бұл теорияны алғаш Стэнли Хоффман (классикалық үкіметаралық) ұсынды, ал Эндрю Моравчик (либералды үкіметаралық) оны жетілдірді. Олардың пікірінше, үкіметтер Еуропалық интеграцияның деңгейі мен қарқынын бақылайды. Моравчик атап көрсеткендей, жоғары деңгейдегі биліктің артуы үкіметтердің тікелей шешімінен туындайды, олар шешімдерді ішкі саяси күн тәртібіне сүйене отырып қабылдайды. Теория кері әсерлер туралы аргументті және наднационалдық ұйымдардың ұлттық үкіметтермен теңдей саяси ықпалға ие деген ойды жоққа шығарады. Неофункционалистер үкіметаралықты теориялық тұрғыдан да, эмпирикалық деректер негізінде де сынға алды, олардың пікірінше, үкіметаралық Еуропалық интеграцияның динамикасы мен бағытын түсіндіре алмайды.
On theoretical grounds, Intergovernmentalism is a theory on European integration which rejects the neofunctionalist mechanisms of integration. Intergovernmentalism is an alternative theory of political integration that also aims to explain the integration process, where power in international organizations is possessed by the member states and decisions are made unanimously. Independent appointees of the governments or elected representatives have solely advisory or implementational functions. Intergovernmentalism is used by most international organizations today. An alternative method of decision making in international organizations is supranationalism. The theory, initially proposed by Stanley Hoffmann (classical intergovernmentalism) and refined by Andrew Moravcsik (liberal intergovernmentalism) suggests that governments control the level and speed of European integration. Any increase in power at supranational level, Moravcsik argues, results from a direct decision by governments who make decisions based on a domestic agenda. The theory rejects the spillover effect argument and the idea that supranational organisations wield political influence on par with that of national governments. Neofunctionalists have criticized intergovernmentalism on theoretical grounds as well as on the basis of empirical evidence, which they claim demonstrates that intergovernmentalism is incapable of explaining the dynamics and trajectory of European integration.