Кіріспе

Еуропалық валюта бірлігі (Europäische Währungseinheit; ECU, немесе XEU) – Еуропалық экономикалық қауымдастықта қолданылған есептік бірлік. Ол мүше елдердің валюталарының жиынтығынан (себетінен) құралған. ЭВБ 1979 жылдың 13 наурызында қолданысқа енгізіліп, ISO 4217 кодымен белгіленді. Есептік бірлік ретінде ЭВБ айналымдағы валюта емес және ЕЭҚ мүше елдерінің валюта құнын алмастырмады немесе жоққа шығармады. Дегенмен, ол кейбір халықаралық қаржылық операциялар мен капитал аударымдарының бағасын белгілеу үшін пайдаланылды.

Валюталық бағамы

"Тоннельдегі жылан" деп аталатын механизмді пайдалана отырып, Еуропалық валюта бағамын реттеу механизмі мүше мемлекеттердің валюталары арасындағы құбылуларды азайтуға бағытталған. Бастапқыда, әр валютаның тиісті ЭСҚ бағамына қатысты ауытқуын басқару арқылы уақыт өте келе белгілі бір қатынастарға қол жеткізу жоспарланды, соның нәтижесінде ұлттық валюталарды ығыстырып, бірыңғай еуропалық валюта (кейіннен еуро деп аталды) енгізілуі тиіс болды.

Қатты ЭКУ ұсынысы

1990 жылы Ұлыбританияның қазынашысы Джон Мейджор әртүрлі ұлттық валюталармен бәсекелесетін "қатты" ЭКУ құруды ұсынды, және Егер ЭКУ сәтті болса, ол бірыңғай валютаға алып келуі мүмкін еді. Франция мен Германия бұл қадамды, әсіресе еуроскептик болып бара жатқан Тэтчер Еуропалық экономикалық және валюталық одаққа (ЭВО) толық қарсы екенін жариялағаннан кейін, құрылысты бұзу тактикасы деп қарады, және аталған идеядан бас тартты.

Символ және атауы

ЭКУ символы – «Еуропалық қауымдастық» атауының көптеген еуропа тілдеріндегі басындағы C және E әріптерінің біріне бірі тоқу арқылы жасалған. Алайда, бұл символ кеңінен қолданылмады. Қаржы институттары мен үкіметтер пайдаланатын көптеген компьютерлік жүйелер оны көрсетуге қабілетсіз болды, ал коммерциялық төлем жүйелері ISO кодын, XEU-ды, басқа валюталар сияқты, кеңінен танылған валюта белгісі жоқ валюталармен бірге пайдалануға міндетті болды. ЭКУ символының Юникод белгісі 1998 жылдың мамыр айында Юникод v2.1 нұсқасы шыққанға дейін көптеген жеке компьютерлік операциялық жүйелерде іске қосылмады, ол бірге еуро белгісін де енгізді. Microsoft 1990-шы жылдардың басында Windows-тың көптеген еуропалық нұсқаларында ЭКУ символын қосты; алайда, оған қол жеткізу үшін Alt кодын пайдалану қажет болды және барлық шрифттерде оның глифі болмады. 2009 жылы Microsoft ЭКУ символын «тарихи» деп сипаттады. Басқа операциялық жүйелерде, соның ішінде Macintosh жүйелерінде де қолдау тұрақсыз болды. ЭКУ аббревиатурасы ағылшын тіліндегі атаудан құралған болса да, эку – Франция королі Людовик IX билігінде соғылған алтын монеталардың тобы еді. ЭКУ-ның ізбасары – евроның аты таңдалған себебі, ол ешбір тілді, ұлтты немесе тарихи кезеңді артық бағаламады.

Монеталар мен ақша белгілері

ЭКУ тек электрондық есептік бірлік болғандықтан, оның күнделікті қолданысқа арналған ресми монеталары мен банкноттары болған жоқ. Дегенмен, Еуропаның түрлі елдері мен ұйымдары, мысалы, Еуропалық Парламент, естелік монеталар мен банкноттар шығарды. Монеталардың басым тақырыбы көбінесе Еуропалық біртіндіктің мерекеленуі болды, мысалы, Еуропалық Одаққа қатысуды атап өту. Гибралтар 1993 жылдан 1998 жылға дейін естелік монеталар шығарды, бірақ олар (формалды түрде) Гибралтарда ғана заңды төлем құралы болып саналды, онда фунт стерлинг қолданылады.

Валюталар себеті

+1 ЭКУ құрамы (100%)