Кіріспе
Эволюциялық экологияда экотип, кейде экотүр деп те аталады, белгілі бір экологиялық жағдайларға генетикалық тұрғыдан бейімделген, бір түр ішіндегі генетикалық жағынан ерекшеленетін географиялық нұсқа, популяция немесе топты сипаттайды. Әдетте, экотиптер қоршаған ортаның әртүрлілігінен туындаған фенотиптік айырмашылықтарды (мысалы, морфологиялық немесе физиологиялық) көрсетеді, бірақ олар өнімділігін немесе күшін жоғалтпай, басқа географиялық жақын экотиптермен шағылыса алады.
In evolutionary ecology, an ecotype, sometimes called ecospecies, describes a genetically distinct geographic variety, population, or race within a species, which is genotypically adapted to specific environmental conditions. Typically, though ecotypes exhibit phenotypic differences (such as in morphology or physiology) stemming from environmental heterogeneity, they are capable of interbreeding with other geographically adjacent ecotypes without loss of fertility or vigor.
Анықтама
Экотип – фенотиптік айырмашылықтары өте аз немесе байқауға қиындық тудыратын, сол себепті түрдің кіші түрі ретінде жіктеуге жеткіліксіз болатын нұсқасы. Мұндай әртүрлі нұсқалар, жайылым, орман, батпақ, құмды төбелер сияқты ерекше тіршілік орындары экологиялық нишаларды ұсынатын бір географиялық аймақта кездесуі мүмкін. Егер ұқсас экологиялық жағдайлар алыс орналасқан жерлерде туындаса, сол сияқты экотип аталған аймақтарда да пайда болуы мүмкін. Экотип, түрдің кіші түрінен өзгеше, түрлі тіршілік орындарында кездесуі мүмкін. Жануарларда экотиптердің ерекшеліктері, негізінен, өте локальды ортаның әсерінен туындайды. Сондықтан экотиптердің таксономиялық статусы жоқ.
Қашықтығы мен таралуы
Тәжірибелер көрсетіп тұрғандай, кейде экотиптер үлкен кеңістіктік қашықтықтармен (1000 км шамасында) бөлінгенде ғана көрінеді. Бұл гибридтеудің нәтижесінде болады, онда бір түрдің (немесе жалпы, бірдей таксономиялық санаттағы) әртүрлі, бірақ жақын орналасқан түрлері өзара шағылысып, жергілікті табиғи іріктеуді жеңіп шығады. Дегенмен, басқа зерттеулер керісінше болуы мүмкін екенін көрсетеді, яғни экотиптер өте кішкентай масштабта (10 м шамасында), популяциялар ішінде және гибридтеуге қарамастан пайда болады. Бірақ көбінесе экотиптердің таралуы бимодальді немесе мультимодальді болады. Бұл экотиптердің бір популяцияда екі немесе одан көп ерекше және үзіліссіз фенотиптерді көрсетуі мүмкін дегенді білдіреді. Мұндай құбылыс түрленуге алып келуі мүмкін және егер жергілікті ортаның жағдайлары кеңістікте немесе уақыт өте келе күрт өзгеретін болса, орын алуы мүмкін. Солтүстік Америкада Банфилд 1961 жылы Rangifer tarandus (жергілікті жерде карибу деп аталады) түрін бес кіші түрге бөлді. Карибулер бірнеше мінез-құлық факторларына байланысты экотиптерге жіктеледі – басым ортаны пайдалану (солтүстік, тундра, тау, орман, бор орман, орманды мекендеу), тығыздығы (сиреп немесе жиынтық) және көші-қон (қонысқа жайғасқан немесе көшпенді). Мысалы, Rangifer tarandus карибуының кіші түрі бірнеше экотиптерге бөлінеді, оның ішінде боралдық орманды карибу, таулы орманды карибу және көшпенді орманды карибу (мысалы, Квебек провинциясының Унгава аймағындағы көшпенді Джордж өзені карибу тобы). Арабис фекунда – Монтана штатының (АҚШ) кейбір әктас топырақтарында өсетін көп жылдық өсімдік, оны екі экотипке бөлуге болады. "Төменгі биіктіктегі" топ құрғақ, жылы ортада жер бетіне жақын өмір сүреді және осылайша "жоғары биіктіктегі" топқа қарағанда құрғақшылыққа төзімділігін едәуір арттырды. Екі экотиптің арасындағы қашықтық шамамен бірдей. Сол сияқты, жалпы мұрынды дельфиннің Батыс Солтүстік Атлантикада екі экотипі бар екені қабылданған. Сонымен қатар, соғыр торғай және Кокос аралы торғайы екі бөлек экотип ретінде қарастырылады. Шотландиялық қарағай (Pinus sylvestris) Шотландиядан Сібірге дейінгі аумақта 20 түрлі экотипке ие, олардың барлығы өзара шағылысуға қабілетті. Экотиптік айырмашылықтар елеусіз болуы мүмкін және әрқашан үлкен қашықтықты талап етпейді; бірнеше жүз километрге дейін арақашықтықта орналасқан Helix тұқымдас құбыршаның екі популяциясы бір-бірімен жұптасуға құштар емес, яғни бір-бірін жұп ретінде қабылдамайды. Бұл оқиға, әдетте, бірнеше сағатқа созылатын қудаласу кезеңінде орын алады.