Кіріспе

Неміс-американдық эволюциялық биолог (1904–2005)

Лейди сыйлығы
Дарвин-Уоллес медалі
Дэниел Жиро Эллиот медалі
Ұлттық ғылым медалі
Линней медалі
Балзан сыйлығы
Дарвин медалі
ForMemRS (1988) – неміс-американдық эволюциялық биолог. Ол сонымен қатар белгілі таксоном, тропиктік зерттеуші, орнитолог, биология философы және ғылым тарихшысы болды. Оның еңбегі мендельдік генетиканың, систематиканың және дарвиндік эволюцияның қазіргі эволюциялық синтезіне, сондай-ақ биологиялық түрлер тұжырымдамасының дамуына үлкен үлес қосты. Чарльз Дарвин және басқалар бір ғана ортақ ата-тектен бірнеше түрдің пайда болуы мүмкін екенін болжаса да, бұл процестің механизмі түсініксіз болды, бұл түрлер мәселесін тудырды. Эрнст Майр бұл мәселеге түрлердің жаңа анықтамасымен келді. Ол өзінің «Систематика және түрлердің пайда болуы» (1942) атты кітабында түр – морфологиялық жағынан ұқсас жеке тұлғалардың ғана емес, сонымен қатар тек өздері арасында ғана көбейе алатын, басқаларын мүлдем қабылдамайтын топ екенін жазды. Түр ішіндегі популяциялар географиялық оқшаулану, тамақтану стратегиясы, жұптасу таңдауы немесе басқа факторлар арқылы оқшауланған жағдайда, олар генетикалық дрейф және табиғи іріктеу арқылы басқа популяциялардан ерекшелене бастайды, және уақыт өте келе жаңа түрге айналуы мүмкін. Ең маңызды және жылдам генетикалық өзгерістер өте кішкентай, оқшауланған популяцияларда (мысалы, аралдарда) жүзеге асады. Оның құстар бойынша жұмысына негізделген перипатриялық түрлену теориясы (аллопатриялық түрленудің одан да нақты түрі, оны ол дамытты) әлі де түрленудің басты механизмі ретінде қарастырылады және Найлс Элдредж бен Стивен Джей Гулд ұсынған тепе-теңдік теориясының теориялық негізі болды. Майр кейде қазіргі биология философиясын, әсіресе эволюциялық биологияға қатысты бөлігін ойлап тапқан деп есептеледі, ол физикадан ғылымға (табиғи) тарихты енгізу арқылы ерекшеленеді.

Өмірбаян

Майр Хелена Пузинелли мен Отто Майрдың екінші ұлы еді. Әкесі Вюрцбургте аудандық прокурор болған, бірақ табиғат тарихымен қызығып, балаларын далалық сапарларға алып шығарған. Майр Вюрцбургтегі жергілікті құстардың барлығын үлкен ағасы Оттодан үйренген. Ол сонымен қатар әуесқойларға арналған «Космос» табиғат тарихы журналына да қол жеткізді. Әкесі оның он үш жасқа толғанға дейін қайтыс болды. Содан кейін отбасы Дрезденге көшті, онда ол Дрезден Нойштадттағы Штаттсгимназияда оқыды және орта білімін аяқтады. 1922 жылдың сәуір айында, ол әлі де орта мектепте оқып жүрген кезде, жаңадан құрылған Саксония орнитологтар қауымдастығына қосылды. Ол онда Рудольф Циммерманмен танысты, ол оның орнитологиялық ұстазы болды. 1923 жылдың ақпан айында Майр орта мектеп емтиханын (Абитур) тапсырды, ал анасы оған бинокль сыйлады. 1923 жылдың 23 наурызында Морицбург көлдерінің бірінде, Фрауэнтейхте, ол қызыл қыртысты қаз деп анықтаған құсты көрді. Бұл түр 1845 жылдан бері Саксонияда көрінбеген еді, ал жергілікті клуб оның дұрыстығын талқылады. Клубтың мүшесі Раймунд Шелхер (1891–1979) Майрге Грайфсвальдқа бара жатқан жолында сыныптасы Эрвин Стресеманды көруді ұсынды, онда Майр медициналық білімін бастауға тиіс еді. Майр орнитологияға қызығушылық танытты және «Грайфсвальдты Балтық теңізінде орналасқандықтан таңдадым, себебі ол орнитологиялық тұрғыдан ең қызықты аймақта орналасқан» деді. 1925 жылы Стресеман оған медициналық білімінен бас тартуды, тіпті медицина факультетінен шығып, биология факультетіне түсуді және тропиктерге құс жинау сапарларына бару мүмкіндігімен Берлин мұражайына қосылуды ұсынды, егер ол 16 айда докторлық диссертациясын аяқтаса. Майр 1926 жылдың 24 маусымында 21 жасында Берлин университетінде доктор Карл Циммердің (толық профессор) жетекшілігімен орнитологиядан докторлық диссертациясын қорғады. 1 шілдеде ол мұражайда айлық 330,54 рейхсмарка жалақымен ұсынылған лауазымды қабылдады. 1927 жылы Будапештте өткен Халықаралық зоологиялық конгресте Стресеман Майрді банкир және натуралист Уолтер Ротшильдке таныстырды, ол одан өзінің және Нью-Йорктегі Америка табиғи тарих мұражайының атынан Жаңа Гвинеяға экспедиция жүргізуді сұрады. Жаңа Гвинеяда Майр бірнеше мың құс терісін жинады (өмірінде 38 жаңа құс түрін ашты) және сонымен қатар 38 жаңа орхидея түріне ат қойды. Жаңа Гвинеяда болған кезінде ол Уитнидің Оңтүстік теңіз экспедициясына Соломон аралдарына шақырылды. Сондай-ақ, Жаңа Гвинеяда ол Финшхафен ауданындағы лютеран миссионерлері Отто Тиле мен Кристиан Кейзерге барды. Ол меймандарымен сөйлескен кезде Герман Детзнердің танымал кітабындағы қарама-қайшылықтарды анықтады. Ол 1930 жылы Германияға оралды. Майр 1931 жылы Америка Құрама Штаттарына Америка табиғи тарих мұражайында кураторлық лауазымға орналасты. Ол онда Уолтер Ротшильдтің құс терілерінің коллекциясын сатып алу және иеленуде маңызды рөл атқарды, ол қарақорғаушыға төлеу үшін сатылып жатқан еді. Мұражайда жұмыс істеген кезінде ол құстар таксономиясы бойынша көптеген жарияланымдар жасады, ал 1942 жылы Дарвин бастаған эволюциялық синтезді аяқтаған «Систематика және түрлердің пайда болуы» атты алғашқы кітабы жарық көрді. Майр Америка табиғи тарих мұражайына тағайындалғаннан кейін, ол жас құс бақылаушыларына кеңес беру арқылы американдық орнитологиялық зерттеулерге ықпал етті. Майр американдық және неміс құс бақылаушыларының арасындағы айырмашылықтарға таң қалды. Ол неміс қоғамының «әлдеқайда ғылыми, құстардың өмір салты мен көбеюі және соңғы әдебиеттер туралы есептерге көбірек қызығушылық танытатынын» атап өтті. Майр Нью-Йорктің Линнеан қоғамының қолдауымен ай сайынғы семинар ұйымдастырды. Дж. А. Аллен, Фрэнк Чапман және Джонатан Дуайттың ықпалымен қоғам таксономияға шоғырланды және кейіннен құс топтау және көру жазбалары үшін ақпаратты жинау орталығына айналды. Майр алған марапаттар: Ұлттық ғылым медалі, Балзан сыйлығы, Ғылым тарихы қоғамының Сартон медалі, Халықаралық биология сыйлығы, Лой және Алден Миллер ғылыми-зерттеу сыйлығы және Льюис Томас сыйлығы. 1939 жылы ол Корольдік Австралиялық орнитологтар одағының корреспондент мүшесі болып сайланды. Ол Филадельфияның Табиғи ғылымдар академиясынан 1946 жылы Лейди сыйлығын алды. Ол 1958 жылы Лондонның Линнеан қоғамының беделді Дарвин Уоллес медалімен және Нью-Йорктің Линнеан қоғамының 1983 жылы Айзенман медалімен марапатталды. «Жануарлар түрлері және эволюция» еңбегі үшін 1967 жылы Ұлттық ғылым академиясының Даниэль Жиро Эллиот медалімен марапатталды. Майр 1988 жылы Корольдік қоғамның шетелдік мүшесі (ForMemRS) болып сайланды. Майр ешқашан Нобель сыйлығын жеңіп алған жоқ, бірақ ол эволюциялық биологияға сыйлық жоқ екенін және Дарвин де оны алмайтынын айтты. (Шындығында, биологиядан Нобель сыйлығы жоқ.) Майр 1999 жылы Крафорд сыйлығын жеңіп алды. Ол Нобель сыйлығына жата алмайтын салалардағы негізгі зерттеулерді марапаттайды және Нобель сыйлығымен бір ұйым басқарады. 2001 жылы Майр Америка ғылым академиясының жетістіктерінің Алтын табақ сыйлығын алды. Балзан сыйлығын, Крафорд сыйлығын және Халықаралық биология сыйлығын жеңіп алғандықтан, бұл «биологиядағы үштік тәж» деп есептеледі, ол да осы тәжді жеңіп алды. Майр ғылымға жаңа құс түрлері туралы алты жаһандық шолудың авторларының бірі болды (төменде тізімделген). Майр «жеке Құдай» идеясына қатысты өзінің әтеист екенін айтты, себебі «оны қолдайтын ешқандай дәлел жоқ».