Кіріспе

Американдық ғарышкер, ұшқыш және инженер (1956 жылы туған)

Марк Льюис "Roman" Полански (2 маусым 1956 жылы Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында туған) – американдық аэроғарыш инженері, зерттеуші ұшқыш және бұрынғы NASA ғарышкері. Полански режиссер Роман Поланскимен тегінің ортақтығына байланысты әзіл ретінде "Roman" деген лақап атын алған. Ол үш ғарыш сапарында болды: STS 98, STS 116 және STS 127, сондай-ақ ғарышқа ұшқан тұңғыш корей текті адам атанды.

Өмірбаян

Поланскидің әкесі Ирвинг еврей болған. Оның анасы Эдит Гавайи аралдарынан және корей тегінен шыққан. Ол үйленген және екі баласы бар – бір қызы және бір ұлы.

Білім

Поланский 1974 жылы Нью-Джерси штатының Эдисон қаласындағы Дж. П. Стивенс орта мектебін бітірді. 1978 жылы Пердью университетінен аэронавтикалық және ғарыш инженериясы бойынша ғылым бакалавры және аэронавтикалық және ғарыш ғылымдарының магистрі дәрежесін алды.

Әскери мансап

1978 жылы Пурдью университетін бітіргеннен кейін Поланский Әуе күштеріне офицер болып қабылданып, қызметке кірді. 1980 жылдың қаңтарында Оклахома штатындағы Вэнс әуе базасында ұшқыш диплом алды. 1980-1983 жылдары Вирджиния штатындағы Лэнгли әуе базасында F-15 ұшағын ұшқан. 1983 жылы Поланский F-5E ұшағына көшіп, «Агрессор» ұшқышы болып қызмет етті, онда тактикалық экипаждарды қарсыластың тактикасын жеңуге даярлады. Ол осы қызметте Филиппин Республикасындағы Кларк әуе базасына және Невада штатындағы Неллис әуе базасына тағайындалды. 1986 жылы Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасындағы АҚШ Әуе күштерінің сынақ пилоттары мектебіне қабылданды. Бітіргеннен кейін Флорида штатындағы Эглин әуе базасына тағайындалды, онда F-15, F-15E және A-10 ұшақтарында қару-жарақ пен жүйелерді сынақтан өткізді. Поланский 1992 жылы НАСА-да мансапты дамыту үшін әскери қызметтен кетті. Ол 30-дан астам түрлі ұшақта 5000 сағаттан астам ұшқан. 1996 жылдың сәуірінде НАСА-ға таңдалған Поланский 1996 жылдың тамызында Джонсон ғарыш орталығына келді. Екі жылдық оқу мен бағалаудан өткеннен кейін, ол бастапқыда Кеннеди ғарыш орталығындағы ғарышкерлерді қолдау тобының мүшесі болып тағайындалды, ол ғарыш кемесінің ұшыруларын және қонуларын қолдады. STS-98 (2001) миссиясында ұшқыш болып қызмет етті және ғарышта 309 сағаттан астам уақыт өткізді. Содан кейін ол CAPCOM болып тағайындалды. Поланский 2002 жылдың сәуірінен желтоқсанына дейін CAPCOM бөлімінің бастығы болды. 2003 жылдың сәуірінен 2004 жылдың қаңтарына дейін бас инструктор-астронавт қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол Ұшуға оралу және Ғарыштық аппаратты жөндеу бөлімдерінің бастығы болып та қызмет етті. Поланскийдің STS-127 миссиясының командирі ретіндегі соңғы ғарышқа ұшуы – Халықаралық ғарыш станциясына құрастыру миссиясы.

STS-98 Атлантис (2001 жылдың 20 ақпаны)

STS 98 экипажы АҚШ-тың "Destiny" зертханалық модулін жеткізу арқылы Халықаралық ғарыш станциясын салу және жаңарту жұмыстарын жалғастырды. Шаттл станциямен жеті күн бойы біріктіріліп тұрды, "Destiny" қосылғанда және оның құрастырылуын аяқтау үшін үш ғарыш серуені орындалды. Экипаж сондай-ақ бір түйісу портын орнынан жылжытып, тұрақты экспедиция 1 экипажына жабдықтар мен керек-жарақтарды жеткізді. Миссияның ұзақтығы 12 күн, 21 сағат, 20 минутты құрады.

STS-116 Discovery (желтоқсан 9-22 2006 ж.)

12 күндік миссиядағы жеті мүшелі экипаж төрттен бірінші ғарышқа шығу кезінде P5 фермалық бөлімін қосып, ISS бекетінің құрылысын жалғастырды. Келесі екі ғарышқа шығу станцияның қуат жүйесін қайта жаңартты, оны болашақ шатл экипаждары Еуропалық және Жапон ғылыми модульдерін қосуға дайындады. Төртінші ғарышқа шығу экипажға жабысып, жиырылмайтын күн панелін аккордеон сияқты бүктеу арқылы қорабына жинауға мүмкіндік беру үшін қосылды. "Дискавери" сонымен қатар жаңа экипаж мүшесімен және екі тоннадан астам жабдық пен жабдықты станцияға жеткізді. Станцияда қажеттілігі болмаған шамамен екі тонна зат STS-116 рейсімен Жерге қайтарылды. Миссияның ұзақтығы 12 күн, 20 сағат және 45 минутты құрады.

STS-127 Endeavour (шілде айының 15-31-і, 2009)

Поланский Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан 2009 жылдың 15 шілдесінде Space Shuttle Endeavour ғарыш кемесімен ұшырылған STS-127 миссиясының командирі болды. Осы 16 күндік миссия барысында жеті мүшеден тұратын экипаж Халықаралық ғарыш станциясына (ХҒС) жапондық ашық қондырғыны орнатып, бес ғарыш серуені жасады. Поланский экипажымен бірге 2009 жылдың 31 шілдесінде Жерге қайтып оралды. Ғарышкер Майкл Дж. Массиминоның үлгісімен, Марк 2009 жылдың 7 мамырында STS-127 миссиясына дайындық кезінде Twitter-де жаңалықтар мен жауаптарды жариялай бастады және миссия бойы осылай жалғастырды.

Ұйымдар

Эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамының, Американдық аэронавтика және астронавтика институтының, сондай-ақ Ұшақ иелері мен ұшқыштар қауымдастығының мүшесі.

Марапаттар мен құрметтер

Әуе күштері сынақ ұшқыштары мектебінің үздік түлегі (1987). Әскери-әуе күштерінің базалық ұшқыштар даярлығының үздік түлегі (1980). Әуе күштері ұшқыштар даярлығы сыйлығының иегері (1980). Әуе күшінің Құрметті қызмет медалімен және екі жапырақ кластері бар Әуе күшінің мақтау медалімен марапатталды. Оның туған қаласы Эдисон, Нью-Джерси штатында, Гров даңғылында, оның бітірген Дж. П. Стивенс орта мектебінің қарсысында саябақ оның құрметіне аталған. Жақында, 2006 жылдың маусым айында қалалық әкімшілік Марк Поланский паркінің тақтасын ашты, осы шараға оның достары мен отбасы мүшелері қатысты. Ол Эдисонға жиі қайтып, жергілікті кітапханада балаларға арналған бағдарламалар өткізеді.