Кіріспе

Американдық ғарышкер Джеймс Энтони "Джим" Пауэлчик (1960 жылы 20 қыркүйекте туған) – физиология және кинезиология саласындағы американдық зерттеуші, NASA STS 90 ғарыш шаттлы миссиясында Пайдалы жүк маманы ретінде ұшқан.

Отбасылық негіздер

Пауэлчик Нью-Йорк штатының Буффало қаласында дүниеге келген, бірақ ол Буффалоның маңындағы Елма қаласын өз туған қаласы деп санайды. Оның екі баласы бар. Оның хоббилері – велосипед тебу, жүзу, ағаш өңдеу, филателия және табиғатта демалу. Пауэлчик – ғарышқа ұшқан, толыққанды поляк тегі бар алғашқы американдық астронавт. (Польшалық космонавт Мирослав Гермашевский 1978 жылы «Интеркосмос» совет блогының бағдарламасы аясында «Союз-30» ғарыш кемесімен ұшқанда ғарышқа шыққан алғашқы поляк болды.) 1999 жылы Пауэлчик және STS 90 экипажының тағы үш астронавты Польша Республикасының мемлекеттік қонақтары болды. Ол президентке ғарыш кемесі «Колумбия»мен бірге ұшқан Польша туын сыйлады. Оның ата-анасы Джо мен Рита, сондай-ақ Буффало мен Чикаго қалаларындағы поляк-американдық конгрестің өкілдері экипажбен бірге сапарға қатысты. Оның екі баласы бар.

Білім

Пауэлчик 1978 жылы Нью-Йорк штатының Элма қаласындағы Ирокез орта мектебін бітірді. 1982 жылы Нью-Йорк штатының Рочестер университетінде биология және психология салалары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін 1985 жылы физиологиядан магистр дәрежесін, ал 1989 жылы Солтүстік Техас университетінен биология (физиология) саласы бойынша докторлық дәрежесін алды.

Академиялық мансап

1989–1992 жылдар аралығында Техас университетінің Оңтүстік-Батыс медициналық орталығында жүрек-қан тамырлары нейрофизиологиясы бойынша докторантурадан кейінгі тағылымдамасын өтті. 1990 жылы Данияның Копенгаген қаласындағы Ригсхоспитал анестезия кафедрасында қонақ ғалым болды. Содан кейін 1992–1995 жылдары Техас университетінің Оңтүстік-Батыс медициналық орталығында медицина (кардиология) пәнінің доценті қызметін атқарды. 1992 және 1995 жылдар аралығында Даллас Пресвитериан ауруханасының Жатығу және қоршаған орта медицинасы институтындағы Автономды және жаттығу физиологиясы зертханаларының директоры болды; 1995 жылы Техас университетінің Оңтүстік-Батыс медициналық орталығында биоинженерлік ғылымдардың доценті болды; 1995 жылдан бері Пенсильвания штатының Университет Паркіндегі Пенсильвания мемлекеттік университетінің физиология және кинезиология кафедрасының доценті. Пауэлчик STS 90 (Neurolab) ғарыш сапарына жүк тасушы маман ретінде Пенсильвания мемлекеттік университетінен демалысқа шықты. Пауэлчик 1994 жылы жарық көрген «Қан жоғалту және шок» кітабының тең редакторы. Ол 11 федералды және штаттық гранттар мен келісімшарттар бойынша жетекші зерттеуші немесе қатысушы зерттеуші болды, сондай-ақ жүрек-қан тамырларын реттеу және жүрек-қан тамырлары физиологиясы саласында 20-дан астам рецензияланған журнал мақалалары мен 3 шақырылған кітап тарауларының авторы.

NASA мансабы

Пайдаланушыларды жобалау тобы, GASMAP (Метаболиздік талдау физиологиясы үшін газ талдау жүйесі); интегративтік физиология бойынша NASA-ның мамандандырылған хабар тарату, зерттеу және оқыту орталығы (NSCORT) грантының бөлімше жетекші зерттеушісі. Ол 1994 жылы автономды нейрофизиология саласындағы жұмысы үшін NASA жас зерттеуші сыйлығын алды. Павельчик Neurolab миссиясында және екі «Шаттл-Мир» (1B фазасы) ұшуларындағы эксперименттерде бірлескен зерттеуші болды. Павельчик STS 90 «Neurolab» (17 сәуір - 3 мамыр, 1998) ұшуында пайдалы жүк маманы ретінде қызмет етті. 16 күндік Spacelab ұшуы барысында «Space Shuttle Columbia» ғарыш кемесіндегі жеті адамнан тұратын экипаж 26 жеке өмір ғылымы эксперименттерінің қатысушылары және операторлары болып, микробұтқырлықтың ми мен жүйке жүйесіне тигізетін әсерін зерттеді. STS 90 ұшуы Жерді 256 рет айналып, 6,3 миллион мильді басып өтті және ғарышта 381 сағаттан астам уақыт өткізді.