Кіріспе

Адамс отбасы – АҚШ тарихындағы саяси жағынан ықпалды отбасы.

Адамс отбасы 18-шы ғасырдың соңынан 20-шы ғасырдың басына дейін Америка Құрама Штаттарындағы көрнекті саяси отбасы болып табылады. Олар Массачусетс штатының шығысында орналасқан және Бостон брахмандарының қауымының бір бөлігін құрады. Отбасының тамыры Англияның Сомерсет графтығындағы Бартон Сент-Дэвидтен шыққан Генри Адамсқа жетеледі. Екі президент және олардың ұрпақтары сонымен қатар "Мейфлауэр" кемесімен Америка Құрама Штаттарына келген Джон Алденнің де ұрпақтары. Адамс отбасы – бір тегінен екі президент шығарған төрт отбасының бірі. Қалғандары – Буш, Рузвельт және Харрисон отбасылары.

Джон Адамс

Джон Адамс 1735 жылдың 30 қазанында (Юлиан күнтізбесі бойынша 1735 жылдың 19 қазанында) Джон Адамс аға мен Сюзанна Бойлстон отбасында дүниеге келді. Оның екі кіші інісі болды: Питер (1738–1823) және Элиху (1741–1775). Адамс Массачусетс штатының Брейнтри қаласындағы отбасылық шаруашылықта туды. Оның анасы қазіргі Массачусетс штатының Бруклин қаласынан шыққан белгілі дәрігерлер отбасынан еді. Оның әкесі Конгрегациялық шіркеуде дьякон, фермер, аяқ киім тігуші және милицияда лейтенант болған. Джон Адамс аға қалалық кеңес мүшесі (selectman) қызметін атқарды және мектептер мен жолдар салуды қадағалады. Адамс әкесін жиі мақтап, олардың жақын қарым-қатынасын еске түсіретін. Адамстың бес атасы Генри Адамс шамамен 1638 жылы Англияның Эссекс графтығындағы Брейнтриден Массачусетске көшіп келген. Адамс қарапайым отбасында өскенмен, өзінің тегіне лайық өмір сүруге қысым сезінді. Оның отбасы пуритандықтардан тараған, олардың қатаң діни нанымдары Жаңа Англияның мәдениетіне, заңдарына және дәстүрлеріне зор әсер еткен. Джон Адамс туған кезде, пуритандық қағидалар, мысалы, алдын ала белгілеу (предестинация) әлсіреп, олардың көптеген қатал әдеттері жұмсалды, бірақ Адамс оларды әлі де "еркіндіктің жақтастары деп есептеді, бұл мәселе әлі де өте маңызды". Адамс ата-анасының "әр түрлі еркекшілдікті жек көріп, қорқынышпен қарағанын" және "арсыз мінез-құлқының салдарынан болатын ұятты, жамандық пен құлдырауды" суреттегенін еске алды. Адамс кейінірек: "Бала кезімде адамдарға берілетін ең үлкен нығметтің бірі – балаларының мінез-құлқын қалыптастыруға құштар және қабілетті анам болғанын сезіндім" деп жазды. Адамс үлкен бала болғандықтан, міндетті түрде білім алуға тиіс болды. Ол алты жасында ұлдар мен қыздарға арналған жеке мектепте оқуын бастады, ол мұғалімнің үйінде өткізілді және "Жаңа Англиялық оқулық" негізінде жүргізілді. Одан кейін Адамс Джозеф Клеверли басқаратын Брейнтри латын мектебіне қатысты, онда латын тілі, риторика, логика және арифметика сабақтары оқылды. Адамстың ерте білімінде мектептен қашу, ұстазына деген ұнамайтындық және фермер болуға деген ниеттері болды. Осы мәселе бойынша барлық пікірталас оның әкесінің мектепте қалуын талап еткен бұйрығымен аяқталды: "Менің тілегімді орындауың керек". Дикон Адамс Джозеф Марш есімді жаңа мұғалімді жалдады, ал оның ұлы оған жақсы жауап берді.

Мүшелер

Генри Адамс (1583–1646) Англия, Сомерсет, Бартон Сент-Дэвидте дүниеге келді, ол Жаңа Англияға, АҚШ-қа көшіп келген әулеттің алғашқы өкілі болды. Джон Адамс аға (1691–1761), Сусанна Бойлстонға (1708–1797) үйленген. Джон Адамс (1735–1826), АҚШ-тың екінші президенті, Абигейл Адамсқа (құрметті аты Смит) (1744–1818) үйленді. Джон Куинси Адамс (1767–1848), АҚШ-тың алтыншы президенті, Англияда туған Луиза Адамсқа (құрметті аты Джонсон) (1775–1852) үйленді. Джордж Вашингтон Адамс (1801–1829), Массачусетс штаты заң шығарушы органының мүшесі. Джон Адамс II (1803–1834), әкесінің жеке хатшысы. Чарльз Фрэнсис Адамс аға (1807–1886), АҚШ конгрессмені және Ұлыбританиядағы елші. Джон Куинси Адамс II (1833–1894), заңгер және саясаткер. Оның немересі – социолог Джордж С. Хоманс. Джордж Каспар Адамс (1863–1900), Гарвард университетінің көрнекті спортшысы және футбол жаттықтырушысы. Чарльз Фрэнсис Адамс III (1866–1954), 44-ші Әскери-теңіз күштері министрі, Массачусетс штатының Куинси қаласының мэрі. Чарльз Фрэнсис Адамс IV (1910–1999), Raytheon компаниясының алғашқы президенті. Чарльз Фрэнсис Адамс кіші (1835–1915), Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясының бригадир-генералы және 1884 жылдан 1890 жылға дейін Union Pacific Railroad президенті. Оның немересі – суретші Мэри Огден Эбботт. Джон Адамс (1875–1964), Мариан Морсқа үйленген. Томас Бойлстон Адамс (1910–1997), басшы, жазушы және саяси үміткер. Генри Брукс Адамс (1838–1918), белгілі жазушы және саяси комментатор, Мариан Хупер Адамсқа (құрметті аты Хупер) (1843–1885) үйленді. Брукс Адамс (1848–1927), тарихшы және саясаттанушы. Чарльз Адамс (1770–1800), Нью-Йорк заңгері. Оның немересі Александр С. Джонсон – федералды судья. Томас Бойлстон Адамс (1772–1832), Массачусетс штатының заң шығарушысы және судьясы. Елиу Адамс (1741–1775), Джон Адамстың кіші інісі және Америка революциялық соғысы кезінде Массачусетс милициясының капитаны. Сэмюэл Адамс (1722–1803), революционер, Континенттік конгресске делегат және Массачусетс штатының губернаторы, Джон Адамстың екінші туысы. Сэмюэл А. Адамс (1934–1988), тарихшы және ЦРУ сарапшысы. Джон Донли Адамс (1973 жылы туған), американдық саясаткер және заңгер.

Отбасылық дін

Адамс конгрегационалист ретінде тәрбиеленген, бірақ жас кезінде бұл діннен бас тартып, шығып кеткен. 20 жасқа келгенде ол унитарийшіл болып танылды, бұл жақында құрылған протестанттық дін. Адамс әрқашан өзінің тарихына лайық өмір сүруге қысым сезінген. Оның отбасы пуритандықтардан тараған, олардың қатаң діни ұстанымдары Жаңа Англияның мәдениетіне, заңдарына және дәстүрлеріне зор әсер еткен. Ол дүниеге келген кезде конгрегационалисттер енді өздерін «пуритан» деп атамайтын болды; олардың қатаң тәжірибелері 1730 жылдардағы Бірінші Ұлы ояну кезеңінде көбінесе тоқтатылды. Адамс оларды тарихта азаттықтың жақтаушылары ретінде мақтап, бұл мәселені әлі де қасиетті маңызды деп есептеді. Адамс ата-анасының «әр түрлі еркіндіксіздікті жек көріп, қорқынышпен қарағанын» және кез келген тәлкекке салудың нәтижесінде туындайтын «ұяттылық, немесе арсыздық пен құлдырау картиналарын» егжей-тегжейлі сипаттағанын еске алды. Доктор Сара Георгинидің сөзіне сәйкес, «Джон Адамс қағаздары: Джон Адамстан оның немересі Чарльз Фрэнсиске дейін» редакторы, Адамс отбасының сенімі дәстүрлі түрде унитарийшілдік болған. Олар басшылыққа ие Құдайға сенген. Олар адамның еркі Құдайдың инаятын қабылдауға немесе қабылдамауға бағыттайтынына сенді. Олар ғажайыптар мен аяннан бас тартып, Ақыл-ойыңды догманы пассивті қабылдаудан тыс кеңейту үшін Киелі кітапты сынауға және қарапайым зерттеулерге ұмтылған. Исаны «шебер жұмыскер» және дарынды рухани ұстаз деп мойындап, оның құдайлығы туралы түсініксіздікке бой алды, оның орнына оның үйретіктерін және доктриналарын қазіргі мәдениетке қатысты зерттеуге бейімділік танытты. Протестанттық достарына сәйкес, Адамстың көпшілігі «римдік» католицизмнің сезімдік басымдығы мен иерархиялық табиғатына сенбеді, бірақ олар иудаизмді заң шығару мен этиканың көзі ретінде құрметтеді.

Өмірбаяндары

Абрамс, Жанна Е. Шетелден көрініс: Еуропадағы Джон мен Абигейл Адамстың тарихы (NYU Press, 2021).