Кіріспе

Құс түрі

Қоңыр жаакты фулветта (Alcippe poioicephala) немесе қоңыр жаакты альциппе (нағыз фулветталар осы түрмен тығыз байланысты емес болғандықтан,) Alcippeidae тұқымдасына жатады. Бұрын оны діңгек баблер деп те атаған. Бұл түр – нағыз фулветталар және басқалары алынып тасталғаннан кейін Alcippe туысында қалған түрлердің бірі; топта мүлдем туыс емес құстар кездесетіні анықталды. Оның ең жақын туыстары, әдетте, қоңыр фулветта және қара қабақты фулветта, соңғысы жақында ғана қайтадан жеке түр ретінде танылды. Жава фулветтасы мен Непал фулветтасы да осы топқа жатуы мүмкін. Қоңыр жаакты фулветта – Бангладеш, Үндістан және Оңтүстік-Шығыс Азияда көбейетін, жыл бойы тұратын құс. Оның мекен ету ортасы – ылғалды орманның астындағы бұталар мен жасыл шөптесін. Бұл түр, көптеген баблерлер сияқты, көшпейді, қанаттары қысқа және дөңгелек, ұшуы нашар. Бұл баблер ағаштарға ұя салады, тығыз жапырақтардың арасына жасырады. Әдетте, ұяда екі-үш жұмыртқа болады. Қоңыр жаакты фулветтаның ұзындығы, ұзын құйрығын қоса алғанда, 15 см-ге жетеді. Жоғарғы жағы қоңыр, ал төменгі жағы сары, денесі мен қанаттарында ешқандай өрнек жоқ. Басы сұр, ал жаны қара. Қоңыр жаакты фулветталардың тұмсығы қысқа және қара. Олардың тағамы негізінен жәндіктер мен нектардан тұрады. Оларды қалың өсімдіктер арасында байқау қиын, бірақ олар дауысты құстар, ал олардың ерекше дыбыстары олардың бар екенін көрсетеді.

Ұя салу

Қоңыр жақшы фулветта қаңтардан маусымға дейін ұялайды, ең жоғары шаруашылығы қаңтар-ақпан айларында байқалады. Ануп Дас пен Виджаян жүргізген зерттеуде 50 000 шаршы метр аумақта барлығы 38 ұя табылды. Ұя – жасыл мүк, тамыршалар, лишай, жапырақтар және тамыршалармен төселген шөптен құралған кесе тәрізді, ол бұтақтардың түйіскен жеріне немесе бұтақтардан жерге қарай 68,21 см биіктікте орналастырылады. Ұяның орташа ені 91,8 мм, ал тереңдігі 48,7 мм. Бір ұядағы жұмыртқа саны екі-үш, инкубация кезеңі 10 ± 2 күн, ал қозы балу кезеңі 12 ± 2 күнге созылады. Ұядан жұмыртқаның шығуының сәттілігі 55%, ал қозының өмір сүру сәттілігі 32% құрады. Ұя салу үшін ең көп таңдалатын өсімдіктер Lasianthus ciliatus түріндегі бұталар (36%), одан кейін Saprosma fragrans (27%) және Thottea siliquosa (23%) болды. Олар ұяларын басты сабаққа жақын жерге орналастыруға бейім. Ұя орнының негізгі компоненттеріне жасалған талдау көрсетті, ұя биіктігі, жасырыну, өсімдік биіктігі және жапырақ қаптамасы ұя орнын таңдаудағы маңызды параметрлер болып табылады, бұл 73% жиынтық дисперсияны түсіндіреді. Осы факторлардың ішінде, ұя орнын кездейсоқ жерлермен салыстырғанда, өсімдік биіктігі және жапырақ қаптамасы шешуші рөл атқарады (дискриминанттық функциялық талдау). Ұяның сәттілігі жасырынумен тікелей байланысты, себебі ол хищниктерден қорғау мүмкіндігін арттырады. Осы құстың ұя орнын таңдауы, сәтті ұялау үшін белгілі бір жерді таңдауын көрсетеді, ол тығыз мәңгі жасыл орман, тығыз бұталы өсімдіктер және аз бұзылған орта болуы керек.