Кіріспе

Ірі әскери жаттығу

Millennium Challenge 2002 (MC02) – 2002 жылдың ортасында JFCOM басқаруымен АҚШ Қарулы Күштері жүргізген, 24 шілдеден 15 тамызға дейін өткен ірі әскери жаттығу. Жаттығуға тікелей жаттығулар мен компьютерлік симуляциялар кірді, құны (2002 жылы шамамен $250.0 млн, ал қазіргі жылдары шамамен <есептелген сома> млн) – АҚШ әскери тарихындағы ең қымбат соғыс ойыны. MC02 2007 жылы өткізілді, болашақ әскери "өзгерістерді" сынау мақсатында, яғни жаңа технологияларға көшу арқылы желілік-орталықтандырылған соғысты жүзеге асыруға және қазіргі және болашақ қару-жарақ пен тактиканы тиімді басқаруды қамтамасыз ету үшін жоспарланған. Симуляцияланған тараптар – «Көк» деп аталған АҚШ және Парсы шығанағындағы «Қызыл» деп аталған ойдан шығарылған мемлекет, көбінесе Иран немесе Ирак ретінде сипатталды. MC02 – 2000 жылы Конгресс тапсырған эксперимент, мақсаты «2010 жылдан кейін АҚШ-тың біріккен әскери күштеріне туындайтын соғыс деңгейіндегі маңызды күрестік қиындықтарды зерттеу» болды. Нәтижесінде «Көк» жеңіске жетті.

Шектеулер

Соғыс ойыны 14 күндік жаттығу барысында (белгісіз) бір жерде жағаға әскерлерді түсіруге мүмкіндік бергендіктен және олардың теңіз күштері күшті болғандықтан, Көк күш аймақтың белсенді кеме жолдарының жағалауында орналастырылды, жаттығу кезінде саудаға кедеріс келтірмеу үшін. Бұл оларды "алысқа қашықтату" емес, Қызыл жағалауға жақын қалдырды. Әскери жаттығулар бейбіт уақытта өткізілгендіктен, аймақта көптеген достық/бейтарап кемелер мен ұшақтар болды, бұл автоматтандырылған қорғаныс жүйелерін пайдалануды және қатаң қақтығыс ережелерін сақтауды шектеді. Қызыл күштің тактикасы осы факторларды толыққанды пайдаланып, үлкен жетістікке жетті.

Жаттығу әрекеті

Қызыл, отставкадағы Теңіз корпусының генерал-лейтенанты Пол К. Ван Рипер басшылығымен, асимметриялық стратегияны қабылдады, әсіресе, Көктің күрделі электрондық бақылау желісін айналып өту үшін ескі әдістерді қолдануды симуляциялады. Ван Рипер майдан шебіндегі әскерлерге бұйрықтарды жеткізу үшін мотоцикл хабаршыларын және радиобайланыссыз ұшақтарды іске қосу үшін Екінші дүниежүзілік соғыс стиліндегі жарық сигналдарын модельде қолданды. Қызылға Көк тарапынан 24 сағат ішінде жауап беруді талап ететін, тиімде берілу құжаты сияқты ультиматум келді. Көк тарапының жақындауы туралы ескертілген Қызыл, жаттығудың екінші күні Көк флотының орнын анықтау үшін шағын қайықтар флотын пайдаланды. Алдын ала соққы ретінде Қызыл кеме Көк күштерінің электрондық сенсорларын басып, 16 әскери кемені жойды: бір әуе тасымалдағыш, он крейсер және Көк флотының алты десанттық кемесінің бесеуі. Нақты қақтығыста осындай сәттілік 20 000-нан астам әскери қызметкердің қаза болуына әкелуі мүмкін еді. Круиздік зымырандармен шабуылдан кейін көп ұзамай, Көк флотының тағы бір маңызды бөлігі шағын Қызыл қайықтар армадасымен "батып" кетті, олар Көк күштерінің оларды күткендей анықтай алмауынан пайдаланып, конвенциялық және қамығу шабуылдарын жүргізді. Мұндай жеңілісті симуляция мүмкіндіктері мен жобалаудағы кемшіліктерге байланысты көк күштің жауынгерлік және басқару қабілеттерін айтарлықтай шектеді. Мысалдарға мыналар жатады: барлау, бақылау және рекогносцировка ақпаратының симуляция шебері Көк күшіне жеткізілуіндегі уақыт кешігуі, Көк кемелерінің қорғаныс қабілеттерін шектейтін түрлі ақаулар және кемелерді Қызыл активтеріне шындыққа жақын орналастырған симуляциядағы қателер.

Жаттығуды тоқтату және қайта іске қосу

Осы сәтте жаттығу тоқтатылды, "Көк" күшінің кемелері қайтадан іске қосылды, ал қақтығысу ережелері өзгертілді. Бұл өзгерісті генерал Питер Пейс былай түсіндірді: "Егер сіздер мені бірінші күні жеңіп алсаңыз, мен келесі 13 күн бойы ештеңе істемеймін, ал мені қайтадан жандандырсаңыз, сіздер менің есебімнен тағы 13 күн бойы тәжірибе жүргізе аласыз. Қайсысы тиімді?" Ван Рипер болса, жаттығуды ұйымдастырушылар оған "Көк" күшіне қарсы өзінің тактикалық тәсілдерін мен идеяларын қолдануға мүмкіндік бермегенін, сондай-ақ "Қызыл" күшіне "Көк" күшіне қарсы белгілі бір қару-жарақтарды пайдаланбауға және тіпті "Қызыл" күшінің бөлімдерінің орналасқан жерін көрсетуге бұйрық бергенін айтты. MC02 жаттығуы бойынша JFCOM жасаған қорытынды баяндамада: "Жаттығу барысында қарсыластардың еркін ойыны ақырында соңғы нәтижеге қарай сценарийленген жағдайға дейін шектелді. Бұл сценарий "Көк" команданың жеңісін қамтамасыз етті және жаттығулардағы ауысу операциялары үшін жағдай жасады" делінген.