Кіріспе

Ғылыми фантастикалық үстел ойыны Cosmic Encounter – "Future Pastimes" (Питер Олотка, Джек Киттредж және Билл Эберл, сондай-ақ Билл Нортон) жасаған және 1977 жылы алғаш рет Eon Games баспасынан шыққан ғылыми фантастика тақырыбындағы стратегиялық үстел ойыны. Ойыншылардың әрқайсысы ерекше қабілетке ие, олардың көмегімен ойын ережелерін өзгертіп немесе бұзып, ғаламшарды бақылауға тырысатын әртүрлі шетелдік түрлердің рөлін ойнайды. 1997 жылы ойын Adventure Gaming Arts & Design Adventure Gaming Hall of Fame құрмет залына енгізілді. Cosmic Encounter – динамикалық және әлеуметтік ойын, онда ойыншылар бір-бірімен байланысқа түсуге, пікір таластыруға, одақтар құруға, келісімдер жасауға, адастыруға және кейде ортақ мүдделерді қорғау үшін бірігіп жұмыс істеуге ынталандырылады. Ойынның көптеген нұсқалары үштен бес ойыншыға арналған, бірақ сегіз ойыншымен ойнауға арналған ресми ережелер де бар.

Негізгі ережелер

Космикалық кездесу ойынның кейіннен басқа элементтерімен өзгеретін ережелердің белгілі бір жиынтығына негізделген. Әр ойыншы бес планетадан және жиырма кемеден (бұрын "маркерлер" деп аталған) тұратын, түрлі түстермен белгіленген "базалық жүйемен" бастайды. Бұл кемелер осы планеталарды "колониялар" (бұрын "бекіністер" деп аталған) ретінде мекендейді. Жеңілген кемелерді барлық ойыншылар үшін орталық "сопаққа" орналастыруға болады. Ойынның мақсаты – өз базалық жүйесінен тыс бес планетада колония құру. Әр ойыншыға "космостық колодадан" карталар беріледі, олардың ішінде келесі түрлері бар: сандық мәндері бар шабуыл карталары, келіссөз (бұрынғы "ұсыныс") карталары, нығайту карталары және артефакт (бұрынғы "жарлық") карталары. Ойынды бастаған ойыншы "шабуылшы" деп аталады. Ойыншы өз кезегінде сопақтан бір кемені алып, содан кейін "Тағдыр" колодасынан карта тартады, бұл картада қандай ойыншымен кездесу керектігі көрсетіледі; сол ойыншы "қорғаушы" болады. Арнайы "гиперғарыш қақпасы" (бұрынғы "гиперғарыш конусы" немесе жай ғана "конус") көрсеткіші арқылы шабуылшы кездесу болатын планетаны таңдайды, содан кейін қақпаға 1-ден 4-ке дейін кемелерін орналастырады; қорғаушы тек мақсатты планетадағы кемелерінің санымен қорғанады. Содан кейін шабуылшы да, қорғаушы да басқа ойыншылардан өз жақтарына қосылуын сұрай алады; әр шақырылған ойыншы қақтығыстың екі жағына да 4 кемеге дейін жібере алады. Одақтастар өздерін ақтағаннан кейін, шабуылшы мен қорғаушы өздерінің қолынан кездесу карталарын таңдап, оларды төмен қаратып қояды, содан кейін оларды ашып, қолданған карталарының түріне байланысты кездесуді ойнайды. Егер ойыншылар шабуыл карталарын қолданса, екі жақ үшін де картаның мәні мен одақтас кемелердің саны қосылады, және үлкен мәні бар жақ жеңеді, ал тең түссе қорғаушы жеңеді. Кездесуге қатысқан барлық ойыншылар қолдарынан нығайту карталарын ойнатып, әр тараптың күштеріне сандық бонустар қоса алады. Егер шабуылшы жақ жеңіске жетсе, қорғаушының колониясы жойылады және қорғаушы жағындағы барлық кемелер сопаққа жіберіледі, ал шабуылшы мен олардың одақтастары өз кемелерін сол планетаға түсіріп, онда жаңа колониялар құрады (немесе егер онда бұрыннан колониялар болса, оларға кемелер қосады). Егер қорғаушы жақ жеңсе, шабуылшы жағындағы барлық кемелер сопаққа жіберіледі, ал қорғаушы одақтастары қорғауға жіберген әрбір кемесі үшін сопақтан бір кеме немесе колодадан тартқан жаңа карта алады. Егер екі ойыншы да келіссөз карталарын қолданса, олар колонияларды немесе өздерінің қолынан карталарды алмасу сияқты келісімге бір минут ішінде келуге тырысады, ал барлық одақтастар өз иелерінің колонияларына қайтарылады (ондай жағдайда одақтастар ештеңе алмайды). Егер келісімге келе алмаса, екі ойыншы да жаза ретінде үш кемеден айырылады. Егер бір ойыншы келіссөз картасын ойнаса, ал екіншісі шабуыл картасын ойнаса, келіссөз картасын ойнаған ойыншы бірден жеңіледі, бірақ жеңімпаздан жеңілген кемелерінің санына тең карталарды тарту арқылы "өтемақы" алады. Келіссөз ойыншысының жағындағы одақтастар ештеңе алмайды. Шабуылшының кезегінің соңында, егер ол шабуылда жеңіске жетсе немесе келісім жасаса, олар екінші кездесуге қатыса алады. Егер олар мұны жасай алмаса, қаламаса немесе осы кезекте екі кездесуге қатысқан болса, ойын келесі ойыншыға өтеді.

Нұсқалар

Ойынға қосымша опциялық компоненттер оның күрделігі мен болжаусыздығын арттырады. Әртүрлі басылымдарда осы компоненттердің саны әртүрлі болған. Олар:
Шырақтар: Бөгде күштің шектеулі нұсқасын беретін немесе егер осы күшке ие ойыншы қолданса, оның өзінің күшін күшейтетін карталар. Lux (бұрын Lucre): Ресурстарды жақсырақ басқаруға мүмкіндік беретін ойын валютасы (мысалы, қолыңызға көбірек карта сатып алу немесе кемелерді сопақтан қайтару). Айлар: Ойыншылар басып алатын арнайы белгілер, олардың арнайы қабілеттерін пайдалануға мүмкіндік береді. Айлардың қабілеттері күшті болуы мүмкін (мысалы, әдетте жоғалып кететін бөгде күшті сақтап қалу сияқты), ал кейбіреулерін "күлкілі" деп атауға болады (мысалы, иесін өлеңмен сөйлеуге мәжбүрлеу). Арнайы планеталық жүйелер: Eon Productions шығарған Cosmic Encounter нұсқасына қосылып, Mayfair нұсқасында сақталған арнайы жүйелерде ойыншының бастапқы орналасуы, колониялары және жеңіс шарттарына қатысты қосымша ережелер бар. Технологиялар: Ойынға енгізу үшін бірнеше тур бойы зерттелуі керек (кемелерді оларға орналастыру арқылы) түрлі күшейткіштер мен арнайы қабілеттер жиынтығы. Технологиялық карталардың күші әртүрлі, ал қуатты технологияларды зерттеу үшін көбірек турлар қажет. Мысалы, Ксенон лазерлері технологиясы екі кемеге тұсады, ал оның иесі кездесудің жалпы сомасын бір бірлікке өзгерте алады, ал Омега зымыраны технологиясы сегіз кемеге тұсады және планетаны жояды. Сыйлықтар: Жеңімпаз қорғаныс одақтастары ғана тарта алатын қуатты карталар жинағы. Сыйлық карталарына "итерушілер" (encounter карталары үшін көбейтушілер) және "жарықтар" (кемелерді сопақтан босататын немесе егер олар басқа ойыншының қолынан алынса, сопаққа жіберетін қауіпті тұзақтар) кіреді. Көп ойыншылы ойындар: Ресми нұсқаларда жетінші немесе сегізінші ойыншыны қосу үшін ережелер мен карталар бар. Дегенмен, ресми емес нұсқаларда ойын қолданыстағы ойыншы түстерінің санына дейін көп ойыншыны қолдай алады. Барлық кеңейтулермен бірге Mayfair Games нұсқасында он ойыншыға он түс бар, ал Fantasy Flight Games нұсқасында сегіз ойыншыға сегіз түс бар, немесе 42-ші жылдық мерейтойлық басылымнан алынған мөлдір пластикалық кемелер әрқайсысы өз түсі ретінде есептелсе, 13 түске дейін болуы мүмкін.

Онлайн нұсқасы

2003 жылы бастапқы дизайнер Питер Олотка және серіктестері интернетте ойналатын Cosmic Encounter Online деп аталатын жаңа нұсқасын шығарды. Фред Хеммингс «Ақ жұлдыз» журналының 1978 жылғы маусым-шілде айларындағы 7-ші санында ойынды «оқу оңай, бірақ сонымен бірге жақсы идеялар мен ойыншы шеберлігіне толы» деп бағалады. Хеммингс «керемет сапада жасалған» ойын компоненттеріне риза болды, бірақ жеңіске жету үшін бірнеше мақсат болғанын қалады. Дегенмен, ол екі қолжетімді кеңейтімді пайдалану арқылы 35 түрлі ғарыш халқынан таңдауға болатынын, бұл миллионнан астам комбинацияға мүмкіндік беретінін атап өтті. Ол ойынға 10 балдық шкала бойынша 8 балл берді, «Осы ойынды ерекше ететіні – ғарышкерлер, олар жақсыдан тамашаға дейін өзгереді, ал ойын да солай» деді. 1978 жылдың қыркүйек айында жарық көрген Dragon журналының 18-ші санында Дейв Минч «Космикалық кездесу» ойынының ғылыми-фантастикалық бағытына күмән келтіріп, оны «жарнамадан артық емес» деп атады. Минч SF «жабынының» астына терең бойлағанда, ол «классикалық, абстрактілі ойындардың бірнеше элементін біріктіретін» ойын тапты. Ойынға мүмкіндік пен стратегияны енгізетін, покер немесе бридж сияқты карталар бар. Ойынды жеңу үшін салуға тиіс базаларды көрсететін фишкалар бар, бұл орам және тас ойындарының орналасу және сәйкес келу талаптарын, сондай-ақ покердегідей ставка жасау мүмкіндігін ұсынады. Минч ойынды қорытындылап, «Бұл үйренуге де, ойнауға да оңай ойын. Ең бастысы, ол қызықты және шексіз мүмкіндіктерге толы» деді. Ares Magazine журналының тұңғыш санында (1980 жылғы наурыз) Грег Костикян ойынға 9 балдан 9 балл берді, «Нәтижесі – ең жақсы ойын, үнемі өзгеріп, қызықтыра беретін, көп рет ойнағаннан кейін де қызығуын жоғалтпайтын ойын. Кез келген төрт кеңейтім жиынтығын қосу «Космикалық кездесуді» одан да тартымды етеді» деді. 1981 жылғы наурызда шыққан The Space Gamer журналының (№37) авторы Стив Джексон қолдау білдіріп, «Мен «Космикалық кездесуді» жақсы көремін. Ол толығымен жаңа, әрі қызықты. Оны ойыншыларға еш ойланбастан ұсынамын» деді. 1981 жылғы қазан айындағы The Space Gamer журналының (№44) авторы Форрест Джонсон кеңейтім жиынтықтарының (сол кезде алты) жариялануын жалғастыру ойынның қайта ойнату құнын жоғалтып жатқанын көрсетті: «1-ші және 2-ші кеңейтім жиынтықтары жаңа ойыншы үшін құндырақ болар еді; Eon Products кірістің төмендеуіне жақындап қалды. Бірақ 6-шы және 7-ші жиынтықтар әлі де CE жанкүйерлері үшін өте құнды».

Вест-Энд ойындары мен ойындар шеберханасының басылымдары (1986)

1986 жылдың наурыз айында шыққан "Ақ жұлдыз" журналының 75-ші нөмірінде Тим Уилсон қайта шығарылған "Космикалық кездесу" ойынына 10 балдық шкала бойынша 8 балл берді. Ол: "Космикалық кездесу" – оңай, көңіл көтеруге арналған, сонымен бірге алаялық стратегия мен жамандыққа толы мүмкіндіктер бар ойын. Бұл ойынның бұрынғы нұсқасы [Eon баспасынан] жеткіліксіз және қымбат болғандықтан кеңінен танылмады: енді оны тағы бір рет сынап көріңіз, және оны қайта шығарудың себебін түсініңіз", – деді.

Mayfair Games басылымы (1991) және одан кейінгі кеңейту жинағы (1993)

1991 жылдың қараша айындағы Dragon журналының (175-ші саны) басылымында Аллен Варни: "Бұл 1977 жылғы керемет өте әрекеттесетін және қызықты ойын дизайны – менің ең сүйікті ойыным, оған тең келмейтін" деп, құлшыныспен бағалады. Варни Mayfair Games қайта басылымының жоғары бағасына күмән келтірді, бірақ қорытындылады: "Осы қораптан міндетті түрде 35 долларлық көңіл көтеру аласыз. Мен бастапқы «Космикалық кездесу» ойынын (Eon Products-тен) жүзден астам рет ойнадым; әр ойын өте ерекше болды". Варни 1993 жылдың желтоқсанындағы Dragon журналының (200-ші саны) басылымында Mayfair нұсқасына жақсы баға берді, бірақ Mayfair кеңейту жиынтығындағы жаңа ережелерге күмәнмен қарады, жиынтық "көптеген керемет қабілеттерді (және кейбір өте теңгерімсіздерін) ұсынады, сонымен қатар жаңа карталар мен естен шығарылатын ережелерді, мысалы, кірістер мен айларды" ұсынады деді. 1992 жылы «Космикалық кездесу» ойынының жаңа басылымы 1991 жылғы ең үздік фантастикалық немесе ғылыми-фантастикалық үстел ойыны үшін Origins сыйлығын жеңіп алды және Deutscher Spiele Preis жүлдесінде 6-шы орын алды.

Ретроспективті

Космикалық кездесу 2007 жылы шыққан "Хобби ойындары: 100 үздік" кітабына қосылу үшін таңдалды. Бруно Файдутти: "Eon компаниясының "Космикалық кездесу" ойынының алғашқы басылымының қорабында "әркімге арналған ғылыми-фантастикалық ойын" деп жазылған. Шындығында, қазіргі коллекциялық карта ойындары, тікелей рөлдік ойындар мен көп ойыншылы онлайн-RPG-лер пайда болмас бұрын, "Космикалық кездесу" баршаға арналған ойын болатын." Квинтин Смит 2014 жылы Eurogamer сайтында жариялаған шолуында түрлі ғарыздықтардың, тақырыбының, ойыннан алынған ләззатының, келіссөздер жүргізу механизмінің және ерекшелігінің жоғары бағаланғанын айтты.