Кіріспе

Пемброк док (Doc Penfro) – Пемброкширдегі қала және қауымдастық, Оңтүстік-Батыс Уэльсте, Пемброктан солтүстік-батысқа қарай 3 миль (5 км) қашықтықта, Кледдау өзенінің жағасында орналасқан. Бастапқыда Патерчерч деп аталған, шағын балықшылар ауылы, Пемброк док қаласы 1814 жылы Корольдік теңіз күштерінің кемежайы салынғаннан кейін қарқынды дамыды. Кледдау көпірі Пемброк докты Нейландпен байланыстырады. Хаверфордвест және Милфорд Хейвеннен кейін Пемброк док Пемброкширдегі үшінші ең ірі қала болып табылады және көршілес Пемброктан гөрі халық саны артық.

Тарих

Табиғи порт (қазіргі Милфорд Хевен су жолы) оңтүстік-батыс желдерінен қорғаныш ұсынып, мыңдаған жылдар бойы пайдаланылған болуы мүмкін. Карталардан қоныстың алғашқы белгісі – кіреберістегі Карр тастарының атауы, ол скандинав тіліндегі “skare” – тас деген сөзден шыққан. 1172 жылы король Генрих II-нің флоты мен әскері Пемброк өзенінің аузында дайындалып, Норман Ирландияны басып алған кезде Ирландияға аттанды. 1814 жылға дейін бұл аймақ көбінесе егістік жер болып, Паттерчерч деп аталды. Паттерчерчтің алғашқы жазбасы 1289 жылға жатады. Ортағасырлық мұнара салынған, және жақын маңдағы 18- және 19-ғасырлардағы бекіністер сияқты, ол күзет пункті ретінде қызмет еткен болуы мүмкін. 17-ғасырға қарай, мұнараның жанында қосымша тұрғын және шаруашылық ғимараттар пайда болды, ал оқшауланған елді мекеннің өз зираты болды, онда 1731 жылы Роджер Адамс соңғы рет жерленді. Мұнараның қиратылысы қазір кемежай қабырғаларының ішінде жатыр. Паттерчерч мұнарасы Пеннар нүктесінен Кошестонға дейінгі жерді қамтитын иелік орталығы болды. 1422 жылы Еллен де Паттерчерч Джон Адамсқа үйленген кезде бұл иелік басқа қолға өтті. Қала салына бастағанға дейін және кемежай туралы ой келгенге дейін, жергілікті ірі жер иелері – Адамс, Оуэн және Мейрик отбасылары арасында түрлі саудалар мен алмасулар жүрді. Бұл алмасулар Мейриктерді кемежай мен жаңа қала салынатын жерлердің көп бөлігін басқаруға мүмкіндік берді. 1802 жылға қарай Паттерчерч ғимараттарының көпшілігі қираған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Пемброк догы неміс люфтваффесінің нысанасына алынды. 19 тамыз күні, 1940 жылы люфтваффеге қарасты Юнкерс Ю 88 бомбалаушысы Милфорд Хевен су жолымен ұшып келіп, Пеннарда орналасқан мұнай резервуарларын бомбалады. Одан кейін болған мұнай өрті 18 күнге созылды және Ұлы Лондон өртінен бері Ұлыбританиядағы ең ірі өрт ретінде тіркелді. 1941 жылғы 11-12 мамыр түніндегі бомбалау салдарынан қалада 30 адам қаза тауып, көптеген адамдар жарақат алды. Шамамен 2000 үй зақымданды.

1758 Теңіз туралы есеп

Милфорд-Хейвендегі теңіз кемелерін салудың бастауы су жолының солтүстік жағындағы Джейкобсқа тиесілі жеке кеме жасау шеберханасында болды. 1757 жылдың қараша айында Адмиралтейство бұл шығанаққа зерттеу тобын жіберді, ол Парламентке "Милфорд док-верфінің салынуы" жөнінде баяндама дайындады. Содан кейін Мейриктер отбасынан 5500 фунт стерлингке қосымша жер сатып алынды.

Операциялар

1816 жылдың 10 ақпанында кемежайдан алғашқы екі кеме – HMS Valorous және Ariadne, екеуі де 20 зеңбірекке ие кемелер, соңынан Плимут кемежайында 26 зеңбірекке ие кемелерге айналдырылды. 112 жыл ішінде 5 патшалық яхта және тағы 263 Корольдік теңіз күштерінің кемелері салынды. Кемежайдан соңғы шыққан кеме – Корольдік флотқа көмектесетін Oleander танкері (1922 жылдың 26 сәуірінде). 1925 жылы Пемброк және Роситтегі Корольдік кемежайлар қажетсіз деп жарияланды және жабылатыны хабарланды. Премьер-министр Стэнли Болдуинге петиция жолданды, онда балама жұмыс орындарының болмауы және жабылудың экономикалық салдары көрсетілді, бірақ шешім өзгертілмеді. Бірінші теңіз лорды, флот адмиралы Эрл Битти былай деді: "Бұл кемежайлар теңіз мақсатына қажет пе, жоқ па, соны Адмиралтейство анықтайды. Саяси немесе әлеуметтік себептермен қажеттігін Үкімет шешеді. Ақиқатында, флотты күтіп ұстау тұрғысынан, олар толығымен қажетсіз." Пемброкта салынған соңғы кеме – темір бұрандалы фрегат, ол 1956 жылы Бельгияда құрастырылып бұзылды. Сол жылдың маусым айында Пемброк кемежайының соңғы басқарушысы, адмирал Леонард Эндрю Бойд Дональдсон 81 жасында қайтыс болды.

Салдары

1940 жылдан кейін Пембрук док-та әрекеттегі әскери кемелер орналасқан жоқ, ал 1926 жылы кемежайдағы жұмыс тоқтатылғанмен, база ресми Теңіз кемежайы мәртебесін сақтап, 2008 жылға дейін Корольдің портын басқарушысын (Queen's Harbour Master) ұстады (Ұлыбританиядағы соңғы 5 QHM-нің бірі, қазіргі (2010) Девонпорт, Портсмут, Розит және Клайд базаларымен бірге). Корольдік теңіз көмекші қызметі (RMAS) 2008 жылы таратылғанға дейін Пембрук докта орналасқан, ал Қорғаныс министрлігі 2007 жылы осы учаскенің меншігін Милфорд-Хевен портының басқармасына (MHPA) сатты. Қорғаныс министрлігінің соңғы 20 жылдық пайдалану кезеңінде базадағы RMAS активтерінің басым бөлігі сол жерде орналасқан Қорғаныс министрлігінің іздеу-құтқару және теңіз командасының (бұрынғы CSALMO) кемелері болды. Олардың көпшілігі 2008 жылдың мамыр айында 1 миллиард фунт стерлингтік Теңіз қызметтерін ұсынудың болашақ шарты (FPMS) күшке енгеннен кейін Форт өзеніндегі Бернтислендтегі Serco базасына көшірілді.

Болашақ

2021 жылы «60 миллион фунт стерлингтік теңіз энергиясы жобасы» аясында «Пемброк доктың тарихи кемежайларын трансформациялаудың амбициялық жоспарларына» рұқсат берілді. Уэльс үкіметі SAVE Britain's Heritage, Грузин тобы, Викториан қоғамы, Теңіз кемежайлары қоғамы және Ежелгі ғимараттарды қорғау қоғамы сияқты бірнеше ұйымдардың наразылығына қарамастан, бұл ұсынысты қараудан бас тартты. Ұсынысқа сәйкес, ескерткіштерді қорғау аймағындағы ғимараттар бұзылады, ІІ* санаттағы құрғақ док пен ІІ санаттағы ағаш тоғаны толтырылып, үстіне салынады, қалған ІІ санаттағы ғимараттардың бөліктері ішінара бұзылады, ал жақын орналасқан ІІ санаттағы Карр кеменің орналасуына зиян келтіріледі. Жергілікті Commodore Trust төрағасы (ол «тарихи кемежайды қорғау және қайта жаңғырту үшін ұзақ жылдар бойы күресіп келеді») «Бұл жоспарлар Пемброк доктың пайда болуына, Пемброктың өркендеуіне және Милфорд Хейвен су жолының Уэльсте, Ұлыбританияда және әлемдік тарихтағы орнына куәлік ететін сирек, тіпті бірегей ескерткіштер тобын жояды» деді. Алайда, Пемброкшир округі кеңесін әзірлеушілер (Milford Haven порты) жобаның экономикалық пайдасы тарихи ортаға тигізетін әсерден «әлдеқайда артық» екеніне көндірді. Қала 1967 жылға дейін әскерлермен гарнизондық түрде қамтылған күйде болды.

RAF базасы

1926 жылы кемежай жабылғаннан кейін, жалпы ереуіл болған жылы, Ұлы депрессия кезеңінде жұмыссыздық 1931 жылға дейін жоғары деңгейде болды. 1931 жылы 210-шы эскадрилья Southampton II типті ұшу қайықтарымен бірге келді. Корольдік әуе күштері шамамен 30 жыл бойы Пемброк доктарында орналасқан. 1943 жылы, Sunderland ұшу қайықтарының базасы болған кезде, ол әлемдегі ұшу қайықтары үшін ең ірі операциялық базаға айналды. 1957 жылы RAF өзінің қатысуын күрт қысқартатыны жарияланды. Пемброк док Голливудпен байланысты: «Империяға қарсы соққы» фильмі үшін толық өлшемде салынған «Мыңжылдық сокол» 1979 жылы Marcon Fabrications компаниясымен Пемброк док ангарында жасалған.

Бүгін

Пемброк докты A477 магистралімен қамтамасыз етіледі, ол Сент-Клирстегі A40 жолынан басталады. Ватерлоода A477 жолы Дауледау сағасын Кледау көпірімен кесіп өтеді және Хаверфордвестке қарай жалғасады. Мұнда күніне екі рет Ирландиядағы Росслэрге паромдар қатынайтын паром терминалы бар. Қызметті Irish Ferries компаниясы жүзеге асырады. Сондай-ақ, Милфорд Хейвен порты басқаратын паром терминалына жақын орналасқан терең сулық жүк порты (Пемброк порты) бар. Пемброк док теміржол станциясы Тенби арқылы Кармартенмен байланысады. Екі Мартелло мұнарасы сақталған: біреуі жергілікті мұражай болып келген, бірақ 2019 жылдың шілдесінде аукционда сатылады, ал екіншісі жеке меншікте және тұрғын үйге айналдырылған, көбінесе түгелдей сақталған. Кемежай қабырғасы көбінесе толыққан және жақында мамандармен өңделген тас және әк ерітіндісімен жөнделген. Құрғақ док та, он құрылыс алаңының екеуі де сақталған. Батыс жағалауды күзету үшін қолданылған Сандерленд ұшақтарын орналастыруға арналған екі ангар қайта жаңартылып, қазір басқа мақсаттарда пайдаланылуда. Ұлыбританиялық және Виктория дәуірінде салынған бірнеше ғимараттардың арасында кемежай офицерлеріне арналған үйлер қатары – Террас бар. Террасаның соңындағы Dockyard Chapel Еуропалық Одақтың Бірінші мақсаты аясындағы қаржыландыруды пайдаланып қайта салынды және қазір Пемброк док Sunderland Trust басқаратын Пемброк док мұра орталығы ретінде қызмет етеді. Ескі Лланион казармасының орнында әлі де бірнеше ғимарат тұр. Бұрын кеңес кеңсесі ретінде пайдаланылған офицерлер мен сержанттар үйі қазір Пемброкшир жағалауы ұлттық паркіне тиесілі. Бастапқы күзет бөлмесі сақталған және қазір тұрғын үй болып табылады, ал тізімделген Виктория дәуіріндегі ұнтақ қоймасы жағалаудың беткейіне орналасқан, оған Коннахт жолынан қол жеткізуге болады. Ескі парад алаңы жақында тұрғын үйлерге айналдырылды. Қаладағы екі зиратта көптеген әскери қабірлер бар. Пемброк док (Лланион) зиратында Бірінші дүниежүзілік соғыстан 23 одақтас әскери қызметкерінің, оның ішінде екі белгісіз Корольдік теңіз күштерінің теңізшісінің және Екінші дүниежүзілік соғыстан 51 әскери қызметкерінің, оның ішінде төрт белгісіз Корольдік теңіз күштерінің теңізшісі мен белгісіз ұшқыштың қабірлері бар. Пемброк док әскери зиратында Бірінші дүниежүзілік соғыстан 40 одақтас әскери қызметкерінің және Екінші дүниежүзілік соғыстан 33 әскери қызметкерінің қабірлері бар. Бұл Уэльстегі жалғыз арнайы әскери зират деп саналады. Pembrokeshire Technium 2006 жылы салынды және ашылды, кейін Technium Science компаниясы онымен айналысты. Бастапқы қызығушылық баяу болғанымен, бұл нысанды алғаш рет кеңінен пайдалану 2009 жылы Infinergy компаниясы жергілікті ауданда жел электр стансасын салғанда және оның жергілікті кеңсесін орталықта орналастырғанда басталды. Пемброкшир округі кеңесі Фронт-стрит бойында жаңа яхта портын салуға рұқсат берді, бірақ жұмыс әлі басталған жоқ.

Қаланың атын өзгерту ұсыныстары

Пемброк доктың атын өзгерту туралы ұсыныстар айтылды, бұл қаланың жоғары жұмыссыздық деңгейі мен өнеркәсіптік төмендеуге байланысты беделін жақсарту мақсатында жасалды. Ұсыныстардың ішінде Пембрук-Хейвен, Пембрук-Харбор және 1814 жылға дейінгі Паттерчерч атауына қайта оралу сияқты нұсқалар қарастырылды. Атауды өзгерту 1960 жылдардағы референдумда қолдау таппады және 2003 жылы тағы да ұсынылды.

Басқару

Пемброк докты қамтитын жергілікті басқарудың екі деңгейі бар: қауымдастық (қала) және округ деңгейінде – Пемброк док қалалық кеңесі және Пемброкшир округтік кеңесі. Қалалық кеңес он алты қалалық кеңесшіден тұрады және қала орталығында қайта жаңартылған дүкен орналасқан 28 Димонд көшесінде орналасқан. 2022 жылдың мамыр айында қала кеңесшілерінің бірі Билли Ганнонның ағылшын көше суретшісі Бэнкси екені туралы әңгіме тарады. Ол кейіннен бұл оның кеңесшінің міндеттерін орындауына кедеріл келтіргендіктен, қызметтен кетті. Округтік кеңесте өкілдік ету үшін Пемброк док төрт сайлау округіне бөлінеді: (Пемброк док орталық, Пемброк док Лланион, Пемброк док базары және Пемброк док Пеннар), олардың әрқайсысы бір округтік кеңесшіні сайлайды.

Әкімшілік тарихы

Пемброк Док ежелгі Пемброк Сент-Мария приходінің бір бөлігі болған, ол Пемброк қалалық округінің құрамына кірген. 1836 жылы округ муниципалдық округ ретінде реформаланды, бірақ шекаралары өзгермеді, сондықтан өсіп келе жатқан Пемброк Док қаласы да оның құрамында қалды. 1895 жылға қарай Пемброк округтік кеңесі Пемброк қалалық үйінде және Пемброк Докта кезекпен отырыс өткізуді қабылдады, кеңес Буш көшесі, 37-да (1906 жылы Буш көшесі, 71-ге қайта нөмірленді) өзінің бас кеңсесін құрды. Кеңес 1970 жылдардың басына дейін 71 Буш көшесінде (кейіннен көршілес 73 Буш көшесіне де кеңейді) орналасқан, содан кейін штаб-пәтері ретінде пайдалану үшін Пемброк Доктегі Лланион казармасының бөлігі – Лланион паркін сатып алды. 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару заңына сәйкес Пемброк округтік кеңесі таратылды, ал 1974 жылдың 1 сәуірінде аймақ Dyfed округіне кіретін Оңтүстік Пемброкширдің жаңа округінің бөлігіне айналды. Бұрынғы округ аумағын қамтитын қауым құрылды, оның кеңесі Пемброк қалалық кеңесі деп аталды. Оңтүстік Пемброкшир округтік кеңесі штаб-пәтері ретінде пайдалану үшін Пемброк Доктегі Лланион паркін иеленді. 1986 жылдың 1 сәуірінде Пемброк қауымы Пемброк Док қауымы мен ескі қаланы ғана қамтитын Пемброк қауымы болып бөлінді. Бұл Пемброк Докты Пемброктан тәуелсіз басқарудың алғашқы реті болды. Пемброк Док қауымының кеңесі өзін Пемброк Док қалалық кеңесі деп атады. 1996 жылы Оңтүстік Пемброкшир таратылды, ал аймақ қайта құрылған Пемброкширдің бөлігіне айналды.

Қаланың бостандығы

Келесі адамдар мен әскери бөлімдер Пемброк док қаласының құрметті азаматы атағын алды. HMS Pembroke, RN: 2006 жылдың 15 қыркүйегі.