Кіріспе
Марк Райден (1963 жылғы 20 қаңтарда туған) – американдық суретші, ол төменгі мәдениет (немесе поп-сюрреализм) өнерінің өкілі саналады. "Интервью" журналы оны "поп-сюрреализмнің әкесі" деп атады. 2015 жылы Artnet Райденді және оның әйелі, суретші Марион Пекті Поп-сюрреализмнің патшасы мен патшайымы деп жариялады. Райден "Бош, Дали және "Алтын кітаптар" дәстүрінде жұмыс істейтін, еш шексіз китч шебері" және төменгі мәдениет стилінің шебері деп сипатталды. Оның шабыт көздеріне "ескі балалар кітаптары, қызықты өнімдер, ойыншықтар, фотосуреттер, медициналық модельдер, қаңқалар, қабықшалар, минералдар және діни мүсіндер" жатады. Ол Aerosmith-тің "Love in an Elevator" (1989), Майкл Джексонның "Dangerous" (1991) және Red Hot Chili Peppers-тің "One Hot Minute" (1995) альбомдары мен синглдарының обложкасын жасаған.
Mark Ryden (born January 20, 1963) is an American painter who is considered to be part of the Lowbrow (or pop surrealist) art movement. He was dubbed "the god father of pop surrealism" by Interview magazine. In 2015, Artnet named Ryden and his wife, painter Marion Peck, the king and queen of Pop Surrealism. Ryden has been described as a "relentless kitsch meister working in the tradition of Bosch, Dalí, and Little Golden Books" and a master of Lowbrow style. His inspirations include "old children’s books, interesting product packages, toys, photographs, medical models, skeletons, shells, minerals, and religious statues." His album and single artwork for musicians includes Aerosmith's "Love in an Elevator" (1989), Michael Jackson's Dangerous (1991), and Red Hot Chili Peppers' One Hot Minute (1995).
Ерте өмір
Риден 1963 жылғы 20 қаңтарда Орегон штатының Медфорд қаласында Барбара мен Кит Риденнің отбасында дүниеге келді және Оңтүстік Калифорнияда өсті. Оның әкесі суретші болған, сонымен қатар автомобильдерді қалпына келтіріп, сәндеумен айналысқан. Оның екі қарындасы мен екі інісі бар: інісі Кит те суретші және KRK деген атпен жұмыс істейді. Риден 1987 жылы Пасаденадағы Art Center College of Design колледжін бітірді.
Карьерасының алғашқы жылдары (1988-1998)
1988 жылдан 1998 жылға дейін Риден коммерциялық суретші болып жұмыс істеді. Осы кезеңде ол танымал музыканттардың альбомдық мұқабаларын жасады, олардың ішінде Danger Danger тобының өз атын алып келген тұңғыш альбомы; Warrant тобының тұңғыш альбомы Dirty Rotten Filthy Stinking Rich; Майкл Джексонның Dangerous альбомы; 4 Non Blondes тобының Bigger, Better, Faster, More! альбомы; Red Hot Chili Peppers тобының One Hot Minute альбомы; Scarling. тобының Sweet Heart Dealer альбомы және олардың So Long, Scarecrow альбомының альтернативті винилдік қаптамасы; Jack Off Jill тобының Clear Hearts Grey Flowers альбомы; Screaming Trees тобының Uncle Anesthesia альбомы; Marcy Playground тобының Shapeshifter альбомы және Aerosmith тобының "Love in an Elevator" әні үшін жасалған мұқаба. Ол сондай-ақ Стивен Кингтің "Үмітсіздік" және "Регуляторлар" романдары сияқты кітаптардың мұқабаларын да жасады. 1994 жылы Роберт Уильямс Риденнің туындысын "lowbrow art" өнеріне арналған Juxtapoz журналының мұқабасында жариялады, бұл Риденнің мансабындағы табысқа қол жеткізуіне көмектесті.
Ет шоусы
1998 жылы Калифорния штатының Пасадена қаласында Райденнің "The Meat Show" атты жеке тұңғыш көрмесі өтті. Ет – оның туындыларында жиі кездесетін тақырып. 2010 жылғы сұхбатында Райден: «Ет тағам ретінде және одан алынған тірі, тыныс алатын жандар арасында толық үзіліс байқалады. Менің ойымша, осы қайшылық мені өнерімде қайта-қайта ет тақырыбына оралуға жетелейді» деді.
Кереметті тунел
Карьерасының ортасында өткен ретроспективалық көрме, "Wondertoonel" (қызығушылықтар кабинеті немесе Wunderkammer – "ғажайыптар бөлмесі"), сол кездегі Фрай галереясының кураторы Дебра Бёрн Райденнің туындыларын карнавалдық көрнекі мәдениет ағымына жатқызды, бұл ағымның бастаулары Иероним Босхтың "Жердегі ләззаттар бағы" сияқты туындыларында жатыр.
Қарлы яктар шоуы
2009 жылы Риденнің "The Snow Yak Show" көрмесі Токиодағы Томио Кояма галереясында өтті.
Гей 90-шы жылдар: Ольде Тайм өнер көрмесінің көрмесі
2010 жылы "The Gay lord 90s: Olde Tyme Art Show" Нью-Йорктегі Пол Касмин галереясында тұңғыш рет көрсетілді. Шоудың басты тақырыбы 1890 жылдардың идеализмі мен сезімталдығына сілтеме жасап, қазіргі мәдениеттегі китч пен ностальгияның қандай рөл атқаратынын қарастырды. Риден китчтің тартымдылығы мен теріскей үлгісін зерттеді. "Нью-Йорк Таймс" газетінің мәлімдемесінше, "Райденнің суреттері қазіргі заманғы китштің сезімтал, ностальгиялық және қарапайым сыртына жасырынған психикалық құбылыстарға ишара жасайды". Көрмеде 1980 жылы MOCA құрылғаннан бері Лос-Анджелестегі көркемдік диалогты дамытуға үлес қосқан суретшілердің туындылары қойылды.
Қышқыл крем
Райден 2017 жылдың наурызында Калифорния штатының Коста-Меса қаласындағы Сегерстром өнер орталығында премьерасы өткен «Whipped Cream» атты екі актілі балетке костюмдер мен декорациялар жасады. Балетті хореограф Алексей Ратманский Американдық балет театры үшін қойған. Бұл – Венадағы кондитерлік дүкенде шектен тыс тойып, түс көруге ұшыраған жас баланың хикаясы. Либреттосы мен музыкасы Рихард Штраусқа тиесілі балет алғаш рет 1924 жылы Вена мемлекеттік операсында «Schlagobers» деген атаумен қойылған.
Марк Райден x Барби жинағы
2022 жылы Райденнің Mattel үшін шектеулі шығарылымдағы Барбилер мен аксессуарлар сериясын жасағаны жарияланды. Mattel Creations және Kasmin Gallery 2022 жылдың 11 қарашасынан 12 желтоқсанына дейін Райденнің туындылары мен қуыршақтардың көрмесін ұйымдастырды. Көрмеде Райденнің Барбиді алғаш бейнелеген 1994 жылғы майлы суреті де қойылды – Барбиге дұға ететін қыздың суреті, ол "Святая Барби" деп аталады.
Жеке өмір
Райденнің екі баласы бар, Рози және Джаспер. Ол Орегон штатының Портленд қаласында тұрады.