Ф. Шервуд Роуленд: Американ ғалымы және атмосфера химиясының зерттеушісі
F. Sherwood Rowland
Фрэнк Роуленд (1927-2012) – американ химигі, атмосфера химиясы мен озон қабатының бүлінуіне хлорфторкарбонаттардың (ХФҚ) әсерін анықтаған. Нобель сыйлығының иегері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық химик (1927–2012)
American chemist (1927–2012)
Франк Шервуд "Шерри" Роуленд (28 маусым 1927 – 10 наурыз 2012) – американдық Нобель сыйлығының лауреаты және Калифорния университетінің, Ирвайн қаласындағы химия профессоры. Оның ғылыми еңбектері атмосфералық химия және химиялық кинетика салаларын қамтыды. Оның ең белгілі жұмысы – хлорфторкөміртектердің озон қабатының азаюына себеп болатынын ашуы.
Frank Sherwood "Sherry" Rowland (June 28, 1927 – March 10, 2012) was an American Nobel laureate and a professor of chemistry at the University of California, Irvine. His research was on atmospheric chemistry and chemical kinetics. His best known work was the discovery that chlorofluorocarbons contribute to ozone depletion.
Білім және ерте өмір
Делавэрде (Огайо штаты) туған Роуленд білімінің басым бөлігін мемлекеттік мектептерде алды және үдемелдетілген оқу бағдарламасының арқасында 16 жасқа толғанға дейін бірнеше апта бұрын орта мектепті бітіре алды. Оқу жылдарының жазғы демалысында Франкқа жергілікті метеорологиялық станцияны басқару сеніп тапсырылды. Бұл Роулендтің жүйелі тәжірибелер мен деректерді жинаумен алғаш танысуы болды. Огайо Веслиан университетіне түскен Роуленд 18 жасқа толғанға дейін бітіруге дайындалып жатқанда, оның орнына радиолокация операторларын даярлау үшін Әскери-теңіз күштеріне шақырылды. Роуленд 14 ай қызметтен кейін офицерлік шенсіз босатылды. Чикаго университетіне қайта оралғаннан кейін Роулендке Уиллард Ф. Либби жетекші ретінде тағайындалды және ол радиохимияны зерттей бастады. Роулендтің диссертациясы циклотронда жасалған радиоактивті бром атомдарының химиялық жағдайына арналған. Роуленд 1948 жылы Огайо Веслиан университетінен бакалавр, 1951 жылы магистр және 1952 жылы Чикаго университетінен доктор ғылымын қорғады.
Born in Delaware, Ohio, Rowland received a majority of his education in public schools and, due to accelerated promotion was able to graduate high school several weeks before his 16th birthday. In the summers during his high school career, Frank was entrusted to run the local weather service station. This was Rowland's first exposure to systematic experimentation and data collection. After entering Ohio Wesleyan University, Rowland was about to graduate shortly before his 18th birthday. Instead, he was enlisted to the Navy to train radar operators. Rowland was discharged after 14 months as a non commissioned officer. After entering the University of Chicago, Rowland was assigned Willard F. Libby as a mentor and began to study radiochemistry. Rowland's thesis was about the chemical state of cyclotron produced radioactive bromine atoms. Rowland received his B. A. from Ohio Wesleyan University in 1948. He then earned his M. S. in 1951 and his Ph. D. in 1952, both from the University of Chicago.
Жеке өмір
Фрэнк Роуленд өнер тарихшысы Ингрид Роуленд пен Джефф Роулендтің әкесі болды. Оның екі немересі болған. 2012 жылдың 10 наурызында Роуленд Паркинсон ауруының салдарынан қайтыс болды. Бұл жаңалықты естіген танымал химик және жақын досы Марио Молина: "Шерри менің мансабыма үлкен әсер етіп, мені және көптеген адамдарды оның ұлылығының артынан еруге шабыстандырды" деді.
Frank Rowland was the father of art historian Ingrid Rowland and Jeff Rowland. He had two granddaughters. After suffering from a short bout of ill health, Rowland died on March 10, 2012, of complications from Parkinson's disease. Upon hearing the news, renowned chemist and good friend Mario J. Molina stated: "Sherry was a prime influence throughout my career and had inspired me and many others to walk in the shadow of his greatness".
Мұрағаттық жинақтар
Ф. Шервуд Роуленд қағаздары. Арнайы жинақтар мен мұрағаттар, UC Irvine кітапханалары, Ирвин, Калифорния. Б. Ж. Финлейсон Питтс, Д. Р. Блейк және А. Р. "Рави" Равишанкара, "Ф. Шервуд Роуленд", Ұлттық ғылым академиясының өмірбаяндық естеліктері (2022)
F. Sherwood Rowland Papers. Special Collections and Archives, The UC Irvine Libraries, Irvine, California. B. J. Finlayson Pitts, D. R. Blake and A. R. "Ravi" Ravishankara, "F. Sherwood Rowland", Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences (2022)