Норвегиялық күміс монета және Америкаға дейінгі байланыс іздері
Maine penny
Норвежская серебряная монета, найденная в штате Мэн (США) в 1957 году. Доказательство доколумбовых контактов? История монеты Олафа Кирре и археологические находки.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық күміс монета
Norwegian silver coin
Мэн пенни, сондай-ақ Годдард монетасы деп те аталатын бұл монета Норвегия королі Олаф Кирренің (1067–1093 жж.) тұсындағы норвегиялық күміс монета. Ол 1957 жылы Мэн штатында табылған деген мәлімдеме бар, және бұл монета Колумбтан бұрынғы транс-океандық байланысқа дәлел ретінде қарастырылған.
The Maine penny, also referred to as the Goddard coin, is a Norwegian silver coin dating to the reign of Olaf Kyrre King of Norway (1067–1093 AD). It was claimed to be discovered in Maine in 1957, and it has been suggested as evidence of Pre Columbian trans oceanic contact.
Ашылу
Жергілікті тұрғын және әуесқой археолог Гай Меллгрен бұл монетаны 1957 жылдың 18 тамызында Годдард орнында тапқанын мәлімдеді. Бұл Мэн штатының Бруклин қаласындағы Пенобскот шығанағындағы Наскейг Пойнттағы ежелгі американдық қоныс орнындағы кең ауқымды археологиялық орын болған. Ұзақ жылдар бойы осы орыннан жиналған 30 000 зат Мэн штатының мұражайына сыйға берілді. Монета 1974 жылы мұражайға тапсырылды.
Guy Mellgren, a local resident and amateur archaeologist, said he found this coin on August 18, 1957, at the Goddard Site. This was an extensive archeological site at an old Native American settlement at Naskeag Point on Penobscot Bay in Brooklin, Maine. Over a lengthy period, a collection of 30,000 items from the site was donated to the Maine State Museum. The coin was donated in 1974.
Скандинавтық шығу тегі
Годдардтың орны 1180–1235 жылдарға датирленген, бұл осы типтегі тиындар айналымының кезеңіне сәйкес келеді. Сол кезде осы жерде тұрған адамдар, әдетте, Пенобскот тайпасының ата-бабалары саналады. Бұл мерзім норвегиялық сагаларда сипатталған Винланд саяхаттарының соңғысынан (1000 жыл) шамамен екі жүз жыл кейін болғанымен, норвегиялықтардың Гренландияда (10-дан 15-ғасырларға дейін) өмір сүрген және Солтүстік Америкаға сапар шеккен кезеңімен үйлеседі. Тиынның жағалаудан табылғандығы, гренландтық викингтер Ньюфаундлендтен оңтүстікке қарай саяхаттағанын немесе тиын жергілікті сауда арқылы қолға түскенін көрсетеді. Дегенмен, бұл тиын – осы орнынан табылған жалғыз викингтік артефакт, ал маңызды дәлелдерге сәйкес, бұл орын ірі жергілікті сауда желісінің орталығы болған. Мысалы, мұнда Дорсет мәдениетіне тән бір артефакт – кескіш (burin) табылған, ол кескіштің де, тиынның да Лабрадор немесе Ньюфаундлендтен викингтік көздерден жергілікті сауда арналары арқылы Мэнге келген болуы мүмкін деген пікірді қолдайды. Мэн штатының мұражайының сайты тиын осы орнынан табылғанын және оның Солтүстік Америка құрлығында викингтердің болғанының дәлелі екенін жақтасады. Бірақ мұражай «тиынның болуының ең мүмкін түсіндірмесі – оны жергілікті тұрғындар басқа жерден, мүмкін Ньюфаундлендтен, онда жалғыз белгілі викингтік қоныс – Л’Анс-о-Медоу табылған, ал кейін жергілікті сауда арналары арқылы Годдард орнына жеткен» деп мәлімдейді. Алайда, бұл оқиғаның жалған болуы мүмкін деген жорамалдар да бар. Айта кетейік, бұл норвегиялық күміс тиын мен сол дәуірдегі басқа да тиындар 1957 жылы еркін саудада қол жетімді болған. Осылайша, Меллгреннің тиынды сол жерге жасыруға мүмкіндігі және себебі болуы мүмкін, немесе ол тиынды жасыруға кімнің көмектескенін білмей, алдануы мүмкін, бірақ оның мақсаты белгісіз. Антрополог Эдмунд Сноу Карпентер бұл табылғанның дұрыстығын бағалап: «Дәлелдеме жоқ» деген қорытынды жасады. Роберт Хог 2006 жылы Америкалық нумизматикалық қоғам үшін жазған мақаласында: «Годдард тиынының құжаттамасы бойынша сенімді растау жоқ, және көптеген жанама дәлелдер біреудің жағдайды қасақана бұрмалауға немесе жасыруға тырысқанын көрсетеді. Мэн штатындағы викингтік тиынды жалған деп есептеген жөн» деді. Норвегиялық нумизмат Свейн Гуллбек 2017 жылғы қарашадағы мақаласында тиынның шынайы табылғандығын айтты.
The Goddard site has been dated to 1180–1235, within the circulation period of pennies of this type. The people who lived at the site at that time are generally considered to be ancestors of the Penobscot. While the date is around two hundred years after the last of the Vinland voyages ( 1000) described in Norse sagas, it is well within the period during which the Norse lived in Greenland (10th to 15th centuries) and could have visited North America. The penny's coastal origin has been offered as evidence either that the Norsemen from Greenland traveled farther south than Newfoundland or that the coin might have been traded locally. However, the penny was the only Norse artifact found at the site, which according to substantial evidence was a hub in a large native trade network. For example, a single artifact generally identified as a Dorset culture burin was also recovered there, and may support the idea that both the burin and the penny could plausibly have come to Maine through native trade channels from Norse sources in Labrador or Newfoundland. The Maine State Museum website favors the view that the coin was found at the site and is therefore evidence of Norse presence on the North American continent, although the Museum states "the most likely explanation for the coin's presence is that it was obtained by natives somewhere else, perhaps in Newfoundland where the only known New World Norse settlement has been found at L’Anse aux Meadows, and that it eventually reached the Goddard site through native trade channels". However, the possibility that it may be a hoax has been raised. Notably this Norwegian silver coin and other similar coins of that era were available on the open market during 1957. Thus Mellgren could have had the means and the opportunity to plant the coin at the site, or he could have been deceived by someone planting the coin – though it is unclear what the motive would have been. An assessment of the validity of the find by anthropologist Edmund Snow Carpenter concluded: "Not proven". Robert Hoge, writing for the American Numismatic Society in 2006, stated that "There is no reliable confirmation on the documentation of the Goddard coin, and much circumstantial evidence suggests that someone was deliberately trying to manipulate or obfuscate the situation. The Norse coin from Maine should probably be considered a hoax." A November 2017 paper by Norwegian numismatist Svein Gullbeck suggests that the coin is a genuine find.