Кіріспе

Фиджи – Оңтүстік Тынық мұхитындағы жанартау аралдарының тобы, Гонолулудан оңтүстік-батысқа қарай және Жаңа Зеландиядан солтүстікке қарай орналасқан. Архипелагты құрайтын 332 арал мен 522 кіші аралдың шамамен 106-сы тұрақты түрде мекенделген. Жалпы жер көлемі – [мәлімет жоқ]. Ерекше экономикалық аймағының көлемі бойынша 26-орында тұр.

Вити Леву, ең үлкен арал, елдің жер аумағының шамамен 57%-ын құрайды, екі ресми қала (астана Сува және Лаутока), сондай-ақ Наусори, Вайлека, Ба, Тавуа, Корорву, Насину және Нади (халықаралық әуежай орналасқан жер) сияқты көптеген басқа да ірі қалаларды қамтиды және халықтың шамамен 69%-ы осы аралда тұрады. Вити Левудің солтүстік-шығысында орналасқан Вануа Леву жер аумағының 30%-дан астамын алып жатыр, бірақ онда халықтың шамамен 15%-ы ғана тұрады. Оның негізгі қалалары – Лабаса және Савусаву. Солтүстік-шығысында Натева шығанағы орналасқан, ол Лоа түбегін қалыптастырады. Екі арал да таулы келеді, биіктігі [мәлімет жоқ] метрге жететін шыңдары жағалаудан тік көтеріліп, тропикалық ормандармен жабылған. Жылдық жауын-шашын мөлшері [мәлімет жоқ] мм-ге жетеді, көбінесе оңтүстік-шығыс жағына жауады, бұл аралдардың осы бөліктерін тығыз тропикалық орманмен жабады. Басты аралдардың батыс бөлігіндегі жазықтар таулармен қорғалған және қант қамысы сияқты егістерге қолайлы құрғақ маусымына ие. Жер аумағының 12,5%-ын ғана құрайтын және халықтың шамамен 16%-ын қамтитын басқа аралдар мен арал топтарына Вануа Левуден оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан Тавеуни, Вити Левуден оңтүстікке қарай орналасқан Кадаву аралы (әрқайсысы үшінші және төртінші ірі аралдар), Надиден жақын орналасқан Маманука тобы және Маманука аралдарының солтүстігінде орналасқан Ясава тобы (бұл аралдар танымал туристік орындар), Сувадан жақын орналасқан Ломаивити тобы, онда бұрынғы астана болған және кіші аралдардың ішіндегі жалғыз ірі қала Левука, Овалау аралында орналасқан, сондай-ақ К оро теңізінен шығысқа қарай, Тонгаға жақын орналасқан шалқары Лау тобы (олар Лейкба жолы арқылы бөлінген) кіреді. Екі шеткі аймақ – солтүстікке қарай орналасқан Ротума және Фиджидің оңтүстік-батысына қарай орналасқан, адам тұрмайтын коралл атолдары мен рифтер, яғни Сева-и-Ра немесе Конвей рифі. Мәдени тұрғыдан консервативті Ротума, 2000-ға жуық халқымен, географиялық жағынан Полинезияға жатады және Фиджинің тәуелділігі ретінде салыстырмалы автономияға ие. Фиджи теледидары 2006 жылғы 21 қыркүйекте Фиджи аралдарының теңіз және қауіпсіздік басқармасы (FIMSA) ескірген теңіз карталарын қарап отырып, Фиджидің ерекше экономикалық аймағында тағы да көптеген аралдар болуы мүмкін екенін анықтады деп хабарлады. Фиджи халқының жартысынан астамы аралдық жағалауларда, Сувада немесе кішігірім қалалық орталықтарда тұрады. Ішкі аймақтарда халық тығыздығы төмен, себебі жері қиын.

Климат

Фиджиде тропикалық жаңбырлы ормандар мен тропикалық муссондық климаттар бар (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Af және Am). Елордасы Сува қаласында Нади және Вити Леву аралының басқа бөліктеріне қарағанда көбірек жаңбыр жауады. Эль-Ниньо және Ла-Нинья құбылыстары жауын-шашынға маңызды әсер етеді. Тропикалық дауылдар Фиджиге әсер етуі мүмкін, және кейбір жағдайларда ауыр зақымдар мен көптеген өлім-жұлымға себеп болуы мүмкін. 2016 жылы «Уинстон» дауылы Фиджиде кең ауқымда қиратуға алып келді және жүздеген мың адамға әсер етті. Бірнеше жыл өткен соң «Харольд» дауылы да кеңінен зардап шекті. Фиджидегі климаттың өзгеруі ел үшін өте маңызды мәселе, өйткені арал мемлекеті ретінде Фиджи теңіз деңгейінің көтерілуіне, жағалау эрозиясына және қалыптан тыс ауа-райы құбылыстарына ерекше сезімтал. Бұл өзгерістер температураның өсуімен бірге Фиджи қауымдастықтарын орын аударып, ұлттық экономиканы бұзылуға ұшыратады. Туризм, ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы – елдің ЖІӨ-сіне ең көп үлес қосатын салалар – климаттың өзгеруінен ауыр зардап шегіп, кедейлік пен азық-түлік қауіпсіздігінің күшеюіне әкелуі мүмкін.

Тектоника

Фиджи Индо-Австралиялық плитаның солтүстік-шығыс бөлігінде, Солтүстік Фиджи ойысының микроплитасында, Солтүстік Фиджи жарықшасының солтүстігінде және Хантер жарықшасының оңтүстігінде Тынық мұхитының астына батып кіретін жерге жақын орналасқан. Ол Тынық мұхитының шекарасындағы жанартаулар тізбегі – От жүзігінің құрамына кіреді.