Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
кәсіпорынның меншікті капиталының нысаны
the plant
Жай акция – кәсіпорынның меншікті капиталының бір нысаны, қағаз бағалы құралдың бір түрі. «Дауыс беруге құқығы бар акция» және «жай акция» терминдері АҚШ-тан тыс елдерде жиі қолданылады. Ұлыбританияда және басқа да Ұлт Достастығы елдерінде олар «акционерлік капитал акциялары» немесе «жай акциялар» деп белгілі. Осы типтегі акция акционерге компанияның табысына қатысуға және корпоративтік саясат мәселелері мен директорлар кеңесінің құрамы бойынша дауыс беруге құқық береді. Жай акциялардың иелері компанияның активтеріне тікелей иеленбеуі мүмкін; керісінше, әр акционер компанияның бір бөлігіне ие болады, ал компания өз кезегінде активтерге иелік етеді.
Form of corporate equity ownership
Common stock is a form of corporate equity ownership, a type of security. The terms voting share and ordinary share are also used frequently outside of the United States. They are known as equity shares or ordinary shares in the UK and other Commonwealth realms. This type of share gives the stockholder the right to share in the profits of the company, and to vote on matters of corporate policy and the composition of the members of the board of directors. The owners of common stock do not directly own any assets of the company; instead each stockholder owns a fractional interest in the company, which in turn owns the assets.
Акционерлердің құқықтары
Компанияның қарапайым акцияларының иелері компанияның жарғысында, ішкі регламентінде және қолданыстағы корпоративтік заңнамада белгіленген құқықтарға ие. Бұл директорларға, басшылыққа, сыйақы жоспарларына және компанияның маңызды іскерлік мәселелеріне, мысалы, біріктіруге немесе таратуға қатысты дауыс беру құқығын қамтиды. Көптеген компаниялар оларға жарғыны өзгерту туралы ұсыныстар енгізуге және дауыс беруге, сондай-ақ директорлар кеңесінің іс-қимылдарын міндеттеуге мүмкіндік береді. Алдын алу құқығы және акционерлердің құқықтарын қорғау жоспарлары жаңа акционерлердің қолданыстағы акционерлердің мүдделеріне қалай әсер ететінін реттейді. Акционерлер компанияның қаржылық есептеріне, акционерлер тізіміне және меншік иесінің міндеттерін орындау үшін заңды түрде қажетті басқа да құжаттарға қол жеткізу құқығына ие.
Owners of a company's common stock are entitled to rights that are enumerated in its articles, bylaws and applicable corporate law. These can include the right to vote on directors, officers, compensation plans and major business actions such as acquisition or dissolution. Many companies also allow them to submit and vote on proposals to amend the bylaws or to mandate actions by the board. Pre emption rights and shareholder rights plans regulate the terms under which new shareholders can affect the interests of existing ones. Shareholders have the right to request access to the company's financial records, the list of shareholders, and other records that they legitimately require to fulfill their ownership duties.
Жіктеу
Жалпы/акционерлік акциялар артықшылықты акциялардан ажырату үшін жіктеледі. Әрқайсысы акциялар класы болып саналады, олардың әртүрлі сериялары белгілі уақыттарда шығарылады, мысалы, B сериялы артықшылықты акциялар. Дегенмен, "B класты жалпы акциялар" деген атау, жалпы акциялардың супер дауыс беруге құқық беретін сериясын белгілеу үшін жиі қолданылады.
Common/Equity stock is classified to differentiate it from preferred stock. Each is considered a stock class, with different series of each issued from time to time such as Series B Preferred Stock. Nevertheless, using "Class B Common Stock" is a common label for a super voting series of common stock.
Меншік құқығы
Жалпы акциялар мемлекеттік және жеке нарықтарда болады, бірақ қолжетімділік әртүрлі, себебі тек биржада саудаланатын компаниялар ғана өздерінің жалпы акцияларын биржаға тіркеуге құқылы. Кейбір компаниялар түрлі себептермен өз акцияларының бір бөлігін немесе барлығын мемлекеттік нарықтан алып тастауы мүмкін, содан кейін жалпы акциялар шектеулі жалпы акцияға, басқа акция түріне айналуы немесе толығымен жойылуы мүмкін. Жалпы акцияларды биржаға тіркеу – компаниялардың акционерлік капиталын арттырудың және акционерлерге дивиденд төлеу құқығын берудің бір жолы. Биржада тіркелген жалпы акциялар көбінесе бірнеше акция классынан тұрады, бұл компанияларға акциялары бойынша дауыс беру құқығын ішінара сақтап қалуға мүмкіндік береді. Дауыс беру құқығы жоқ акциялар жеке класс ретінде шығарылуы мүмкін.
Common stocks exist on both public and private markets, however the accessibility differs due to the fact that only publicly traded companies may list their common stock on a stock exchange. Some companies may for various reasons delist some or all of their shares from the public market and common stock may then be converted to limited common stock, other stock or be liquidated altogether. Common stock listings may be used as a way for companies to increase their equity capital in exchange for dividend rights for shareowners. Listed common stock typically comes in the form of several stock classes in order for companies to remain in partial control of their stock voting rights. Non voting stock may be issued as a separate class.