Кіріспе
Акциялары биржада саудаланатын жауапкершілігі шектеулі компания – Ұлыбританияның компаниялар құқығы, кейбір Достастық елдерінің заңнамасы және Ирландия Республикасы бойынша мемлекеттік компанияның бір түрі. Бұл – акциялары еркін сатылып, көпшілікке саудалануы мүмкін (бірақ PLC жеке меншікте де болуы мүмкін, көбінесе басқа PLC-нің меншігінде) жауапкершілігі шектеулі компания, оның минималды акционерлік капиталы 50 000 фунт стерлингті құрайды және әдетте атауынан кейін PLC әріптері қойылады. АҚШ-та осындай компаниялар акциялары биржада саудаланатын компаниялар деп аталады. Акциялық қоғамдар жеке заңды тұлға болып табылады. PLC қор биржаларында тізімде болуы немесе тізімде болмауы мүмкін. Ұлыбританияда акциялық қоғамның атауының соңында және атының бір бөлігі ретінде "public limited company" деген сөздері немесе "PLC" немесе "plc" деген аббревиатурасы болуы керек. Уэльс компаниялары өз атауларын "ccc" аббревиатурасымен аяқтауға құқылы, ол "cwmni cyfyngedig cyhoeddus" деген сөздің қысқартылған түрі. Дегенмен, кейбір акциялық қоғамдар (көбінесе мемлекеттік кәсіпорындар) ерекше заңнамаға сәйкес құрылғандықтан, олардың атауында сәйкестендіру жұрнақтарын қолданудан босатылады. "PLC"/"plc" жұрнағы 1981 жылы енгізілді; оған дейін барлық жауапкершілігі шектеулі компаниялар "Limited" ("Ltd.") жұрнағын қолданды, ол әлі де жекеше жауапкершілігі шектеулі компаниялар тарапынан қолданылады.
A public limited company (legally abbreviated to PLC or plc) is a type of public company under United Kingdom company law, some Commonwealth jurisdictions, and the Republic of Ireland. It is a limited liability company whose shares may be freely sold and traded to the public (although a PLC may also be privately held, often by another PLC), with a minimum share capital of £50,000 and usually with the letters PLC after its name. Similar companies in the United States are called publicly traded companies. Public limited companies will also have a separate legal identity. A PLC can be either an unlisted or listed company on the stock exchanges. In the United Kingdom, a public limited company usually must include the words "public limited company" or the abbreviation "PLC" or "plc" at the end and as part of the legal company name. Welsh companies may instead choose to end their names with ccc, an abbreviation for cwmni cyfyngedig cyhoeddus. However, some public limited companies (mostly nationalised concerns) incorporated under special legislation are exempted from bearing any of the identifying suffixes. The term "public limited company" and the "PLC"/"plc" suffix were introduced in 1981; prior to this, all limited companies bore the suffix "Limited" ("Ltd."), which is still used by private limited companies.
Тіркеу
Англия мен Уэльсте немесе Шотландияда жаңа компания құрылған кезде, ол Бизнес және сауда департаментінің атқарушы агенттігі – Компанис Хауста тіркелуге міндетті. 2009 жылдың қазанына дейін Солтүстік Ирландиядағы компаниялар Солтүстік Ирландия үкіметінің Кәсіпкерлік, сауда және инвестициялар департаментіне тіркелді, бірақ содан бері Солтүстік Ирландиядағы компаниялардың тіркелуі, Ұлыбританияның қалған бөлігі сияқты, Компанис Хаус арқылы жүзеге асырылады.
Компания директорлары
Ашық акционерлік қоғам құру үшін кемінде екі директор және бір хатшы қажет (елдер арасында өзгешеліктер бар: мысалы, Үндістанда үш директор қажет). Кез келген адам, егер келесі негіздердің бірі бойынша жарамсыз деп танылмаса, компания директоры бола алады: егер адам PLC немесе оның еншілес компанияларында 70 жасқа толған болса немесе қызмет етіп жүргенде 70 жасқа толса, егер компанияның жалпы жиналысында, алдын ала хабарлама берілген жағдайда, шешіммен тағайындалмаса немесе қайта тағайындалмаса. Егер адам төлемсіз болып табылса, банкроттық шектеулеріне қатысты бұйрыққа (БРО) немесе банкроттық міндеттемеге (БРУ) бағынса, немесе сот шешімімен директорлық лауазымнан шеттетілсе, егер нақты компанияларға қатысты әрекет етуге рұқсат берілмесе. Англия мен Уэльсте (2008 жылғы қазаннан бастап; Компаниялар туралы 2006 жылғы заң) және Шотландияда (1991 жылғы Заңды қабілеттілік туралы заң) адам 16 жасқа толмаған.
in the case of PLCs or their subsidiaries, the person is over 70 years of age or reaches 70 years of age while in office, unless they are appointed or re appointed by resolution of the company in general meeting of which special notice has been given. the person is an undischarged insolvent, subject to a Bankruptcy Restrictions Order (BRO) or Bankruptcy Restrictions Undertaking (BRU) or otherwise disqualified by a Court from holding a directorship, unless given leave to act in respect of a particular company or companies. in England and Wales (as of October 2008; Companies Act 2006) and in Scotland (Age of Legal Capacity (Scotland) Act 1991), the person is under 16 years old.
Акционерлік капитал
Мүшелер компания тіркелген кезде акциялардың бір бөлігін немесе барлығын алуға келісуі тиіс. Құрылтай шартында акцияларды алуға келіскен адамдардың аттары мен тегі және әрқайсысының алатын акцияларының саны көрсетілуі керек. Бұл адамдар – жазылушылар (подписчики) деп аталады. Акционерлік қоғамдар үшін ең төменгі акционерлік капитал белгіленген: ол қызметін бастамас бұрын, кемінде 50 000 фунт стерлинг сомасына акцияларды бөлуі керек. Олардың ширегі, яғни 12 500 фунт стерлинг төленуі тиіс. Бөлінген әрбір акция номиналдық құнының кемінде ширегіне және барлық сыйақының толық сомасына төленуі керек. Компания қарапайым қаулы қабылдау арқылы (егер оның жарғысында арнайы немесе ерекше қаулы талап етілмесе) өзінің уәкілетті акционерлік капиталын арттыра алады. Қаулының көшірмесі және 123 нысан бойынша капиталды арттыру туралы хабарлама қабылданған күнінен бастап 15 күн ішінде Компаниялар үйіне (Companies House) жеткізілуі тиіс. Компаниялар үйіне ешқандай төлем қабылданбайды. Компания қарапайым қаулы қабылдау арқылы ешкім алған немесе алуға келіспеген акцияларды жою арқылы өзінің уәкілетті акционерлік капиталын азайта алады. Жою туралы хабарлама 122 нысан бойынша бір ай ішінде Компаниялар үйіне жеткізілуі тиіс. Компаниялар үйіне ешқандай төлем қабылданбайды.
Акция түрлері
Компания қалағанша түрлі шарттармен байланысты әртүрлі акция түрлеріне ие болуы мүмкін. Жалпы, акция түрлері мынадай категорияларға бөлінеді:
Кәдімгі – Атауынан көрініп тұрғандай, бұл компанияның ерекше құқықтары немесе шектеулері жоқ қарапайым акциялары. Олар әртүрлі номиналды құндылыққа бөлінуі мүмкін. Артықшылықты – Бұл акциялар, әдетте, таратуға қолжетімді жылдық дивидендтерді басқа акциялар кластарына қарағанда осы акциялар бойынша бірінші кезекте төлеу құқығын береді. Жинақталатын артықшылықты – Бұл акциялар дивидендті бір жылда төлеу мүмкін болмаса, ол келесі жылдарға ауыстырылатын құқықты береді. Өтеуге жататын – Бұл акциялар компанияның немесе акционердің қалауы бойынша белгілі бір мерзімнен кейін немесе белгілі бір күні компанияның оларды қайта сатып алуы туралы келісіммен шығарылады. Компанияда тек өтеуге жататын акциялар ғана болуы мүмкін емес. 2015 жылғы Шағын бизнес, кәсіпкерлік және жұмыспен қамту туралы заңмен Ұлыбританияда акционерлік акцияларға тыйым салынды. Барлық қолда бар акционерлік акциялар 2016 жылдың ақпан айына дейін тіркелген акцияларға айналдырылуы керек болды, әйтпесе олар жойылды. PLC капитал нарықтарына қол жеткізеді және акцияларын танылған қор биржасы арқылы халыққа сатуға ұсына алады. Сондай-ақ ол өзінің кез келген бағалы қағаздарын халыққа сату туралы жарнамалар жасай алады. Ал жеке компания өзінің акцияларын көпшілікке ұсына алмайды.
Ordinary – As the name suggests these are the ordinary shares of the company with no special rights or restrictions. They may be divided into classes of different value. Preference – These shares normally carry a right that any annual dividends available for distribution will be paid preferentially on these shares before other classes. Cumulative preference – These shares carry a right that, if the dividend cannot be paid in one year, it will be carried forward to successive years. Redeemable – These shares are issued with an agreement that the company will buy them back at the option of the company or the shareholder after a certain period, or on a fixed date. A company cannot have redeemable shares only. Bearer shares are no longer possible, as they were abolished in the UK by the Small Business, Enterprise and Employment Act 2015. Any existing bearer shares had to be converted to registered shares before February 2016, or face cancellation. A PLC has access to capital markets and can offer its shares for sale to the public through a recognised stock exchange. It can also issue advertisements offering any of its securities for sale to the public. In contrast, a private company may not offer to the public any shares in itself.
Электрондық процесс
Қағазбен жүзеге асырылатын рәсімнен басты айырмашылығы – 12-нысанның және заңмен бекітілген мәлімдеме беру талабының жоқтығы. Бұл процесті едәуір жеделдетеді: Компаниялар тіркелмесінде электрондық компанияны құру бойынша рекордтық уақыт 23 минутты құрайды. Электрондық процесс Companies House eFiling қызметімен үйлесімді бағдарламалық қамтамасыз етуді талап ететіндіктен, компаниялар көбінесе компания құру агенттері арқылы тіркеледі.
Жылдық есеп
Әрбір компания жыл сайын Компаниялар үйіне кем дегенде он екі айда бір рет жылдық есеп тапсыруға міндетті. Бұл үшін есептің күнінен бастап 28 күн беріледі. Есепті тапсырмау – қылмыстық құқық бұзушылық болып табылады, және компанияның лауазымды тұлғаларына айыппұл салынуы мүмкін. Егер есеп қағаз түрінде тапсырылса, құжаттарды өңдеу үшін жылдық алым 40 фунтты құрайды (ал Электрондық немесе Веб-Файлинг қызметтерін пайдаланушылар үшін – 13 фунт), осы алымды жылдық есеппен бірге Компаниялар үйіне жіберу қажет.