Кіріспе

Британдық армия офицері, фельдмаршал Джон Колборн, 1-ші барон Ситон (16 ақпан 1778 – 17 сәуір 1863) – британдық армия офицері және отарлық губернатор. Голландияға ағылшын-орыс шабуылына, сэр Ральф Аберкромбидің Египетке жасаған экспедициясына және үшінші коалиция соғысына кіші офицер ретінде қатысқаннан кейін, ол Коруна шайқасында сэр Джон Мурдың әскери хатшысы қызметін атқарды. Одан кейін ол 66-шы жаяу полкінің 2-ші батальонына, сосын 52-ші жаяу полкіне Пиреней соғысының көптеген шайқастарында қолбасшылық етті. Ватерлоо шайқасында Колборн жеке бастамамен 52-ші жаяу полкін алға жылжытып, француз императорлық гвардиясына қатысты жақтан шабуыл жасады. Олардың қанатына бірнеше рет оқ атқаннан кейін, гвардияға шабуыл жасап, оларды дүркіреп қайта шегіндірді. Ол Британдық Солтүстік Америкадағы барлық қарулы күштердің бас қолбасшысы болды, Төменгі Канададағы Сент-Эсташ шайқасындағы шабуылға жеке басшылық етіп, 1837 жылдың желтоқсанында көтерілісшілерді жеңді. Содан кейін ол Иония аралдарының жоғары комиссары, одан кейін Ирландияның бас қолбасшысы болды.

Ертедегі мансабы және Жарым арал соғысы

Лаймингтон қаласында, Хэмпширде туған, Сэмюэл Колборнның және Корделия Энн Колборнның (қызметте Гарстин) жалғыз ұлы Колборн Лондондағы Христос ауруханасында және Винчестер колледжінде білім алған. 1794 жылдың 10 шілдесінде 20-шы жаяу полкінің прапорщигі болып тағайындалды, кейін полктегі барлық лауазымдарын сатып алмай-ақ жоғарылатып, жетістікке жетті. 1795 жылдың 4 қыркүйегінде лейтенант, 1799 жылдың 11 тамызында капитан-лейтенант болып тағайындалды. 1799 жылдың қазанында Голландияға жасалған ағылшын-орыс шапқыншылығы кезінде Алкмар шайқасында болды, онда жарақат алды. Колборн полкімен Италияға жіберілді, онда 1806 жылдың шілдесінде Үшінші коалиция соғысы кезінде Майда шайқасында көзге түсті. 1810 жылдың қыркүйегінде Бусако шайқасында бригадаға қолбасшылық етті, содан кейін 1811 жылдың мамырында Альбуэра шайқасында 66-шы жаяу полкінің 2-ші батальонына қолбасшылық етті, онда оның бригадасы француз армиясының поляк 1-ші Вистула атқыштар полкімен дерлік толығымен жойылды. 52-ші жаяу полкінің басшылығына ауысқаннан кейін 1812 жылдың қаңтарында Сиудад-Родриго қамалына қатысты, онда ауыр жарақат алды және Англияға қайта оралуға мәжбүр болды.

Ватерлоо

Колборн 1814 жылғы 4 маусымда полковник шенімен Принц-регенттің адъютанты болды. Наполеон Эльбадан қашқаннан кейін ол принцті француз армиясына шабуыл жасаудан қайтарды, осылайша Веллингтон герцогы келгенге дейін күтуге көндірді. Колборн Ла-Эй-Сентке қарай жылжыды, ал Веллингтон басқару шебіне оралып, жалпы шабуылға бұйрық берді. 1815 жылғы 2 тамызда ол Австрияның Мария Тереза әскери орденінің рыцары атанды. Соғыстан кейін ол өз полкімен оккупациялық әскер құрамында қалды және 1825 жылғы 27 мамырда генерал-майор шеніне көтерілді.

Канада

1828 жылдың тамызында Колборн Жоғарғы Канаданың вице-губернаторы болып тағайындалды. Вице-губернатор ретінде Колборн провинцияның халқын 70%-ға арттырып, Ұлыбританиядан қоныс аударушыларды әкелу үшін ұйымдастырылған иммиграция жүйесін құрды. Колборн бас қолбасшы қызметін атқарган кезеңде, «Отбасылық келісім» (Family Compact) жауапты үкімет принципіне қарсылық көрсетті. Өмірлік жолының соңында, Дурхэм лорды «көпшілікке жағымпаздық танытпайтын, жемқор, өршіл торилік топ» деп айыптады. Колборн 1837 жылдың желтоқсанында Сент-Эвсташ шайқасында жеке басшылық етіп, шіркеуде бекініп алған көтерілісшілерді жеңді. Оның әскері шіркеуді өртеп, төңіректегі ғимараттарды да өртеді. Содан кейін, ол жақын орналасқан Сент-Бенуа ауылын тонап, ауылдың көп бөлігін өртеп жіберді. Француз канадалықтары оған «Le vieux brûlot» («ескі отты тыныс алатын») деген лақап ат қойды. Колборн 1838 жылдың 29 қаңтарында Бат орденінің Ұлы крестімен марапатталды. 1838 жылдың ақпанында лорд Госфордтың отставкаға шығуынан кейін, ол Британдық Солтүстік Американың генерал-губернаторы міндетін атқарушы болды. Дурхэм Канадада небары бірнеше ай болды, 9 қазанда отставкаға кетіп, 1 қарашада HMS Inconstant (бесінші дәрежелі кеме) арқылы Лондонға аттанды, себебі өткен жылғы көтерілістің көшбасшыларына көрсеткен кеңшілігін британ үкіметі жоққа шығарды. Дурхэмның кетуі Колборнның қайтадан генерал-губернатор міндетін атқаруына әкелді. Колборн қарашада екінші көтерілісті басып таңбалады және 14 желтоқсанда Британдық Солтүстік Американың генерал-губернаторы ретінде бекітілді. Ол 1839 жылдың қазанында, өзінің ізбасары Чарльз Пулетт Томсон (кейіннен лорд Сиденхэм атанған) келгеннен кейін Канададан кетіп қалды. Англияға оралғаннан кейін, Колборн 5 желтоқсан 1839 жылы Девон графтығындағы Ситонның бароны Ситон титулын алды. Колборнның көрсеткен «маңызды қызметтерін» ескере отырып, королева Викторияның ұсынысымен Парламент оған және одан кейін титулға ие болатын екі ер баласына жыл сайын 2000 фунт стерлинг мөлшерінде жалақы белгіледі.

Кейінгі өмірі

Колборн 1843 жылдың ақпан айында Иония аралдарының жоғары комиссары болып тағайындалды, ал 1854 жылдың 20 маусымында толық генерал дәрежесіне көтеріліп, 1855 жылы Ирландиядағы Бас қолбасшы болып қызмет етті. Ол Спарквеллдегі Бичвуд үйіне зейнетке шықты. Колборн сонымен қатар 94-ші жаяу полкінің құрметті полковнигі, 26-шы (Камерундық) жаяу полкінің құрметті полковнигі, содан кейін 2-ші Өмір сақшылары полкінің құрметті полковнигі болды. Ол сондай-ақ, Атқыштар бригадасының (Принц-консорттың жеке жасағы) Бас полковнигі де болды. Ол 1863 жылдың 17 сәуірінде Торквейдегі Валетта үйінде қайтыс болды және Ньютон Феррерстегі Киелі Крест шіркеуінің қорымда жерленді. Джордж Адамс жасаған Колборнның екінші мүсіні Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласындағы Жоғарғы Канада колледжінде орнатылды. Онтарионың Лондон қаласындағы Колборн көшесі және Порт Колборн қаласы Колборнның құрметіне аталған.

Отбасы

1813 жылы Колборн Элизабет Йонгке үйленді; олардың үш қызы және бес ұлы болды.