Кіріспе
Тимоти Бак (6 қаңтар 1891 – 11 наурыз 1973) 1929 жылдан 1962 жылға дейін Канада Коммунистік партиясының (1943 жылдан 1959 жылға дейін Еңбекшілердің прогрессивтік партиясы деп аталған) бас хатшысы болды. Германияның Эрнст Телман, Францияның Морис Торез, Италияның Палмиро Тольятти, АҚШ-тың Эрл Браудер және Ұлыбританияның Гарри Поллиттпен бірге Бак Иосиф Сталин дәуіріндегі Коммунистік Интернационалдың ірі басшыларының бірі еді.
Timothy Buck (January 6, 1891 – March 11, 1973) was the general secretary of the Communist Party of Canada (known as the Labor Progressive Party from 1943 to 1959) from 1929 until 1962. Together with Ernst Thälmann of Germany, Maurice Thorez of France, Palmiro Togliatti of Italy, Earl Browder of the United States, and Harry Pollitt of Great Britain, Buck was one of the top leaders of the Joseph Stalin era Communist International.
Ерте өмір және мансап
Кәсіби машина жасаушы Бак Англияның Бекклс қаласында дүниеге келді. 1910 жылы Канадаға көшіп келді, себебі Канадаға темір жолмен бару Австралияға қарағанда арзан болған. Ол жұмысшы қозғалысына қатысып, Халықаралық машина жасаушылар қауымдастығына және Торонтодағы радикалдық жұмысшы саясатына қосылды. Ол Канада Коммунистік партиясының құрылтай съезінде болғанын айтты, бірақ бұл күмәнді. Бастапқыда партияның жетекші мүшесі болмаған Бак, Иосиф Сталиннің жақтасы ретінде көзге түсті және 1929 жылы партияның ескі басшылығы Леон Троцкийді қолдағандықтан тазартылып, ал Бухариннің жақтастары алынып тасталғаннан кейін Бас хатшы болды. Бак 1962 жылға дейін Бас хатшы қызметін атқарды және қызметінің бар кезеңінде Кеңес үкіметінің тұғырлы қолдаушысы болды.
Ұлттық көрсеткіш
1928 жылы Бак Канада Коммунистік партиясының мүшесі болғандықтан Халықаралық машина жасаушылар қауымдастығынан қуылды. Ұлы депрессия басталғанда Р.Б. Беннеттің консервативтік үкіметі солшыл қозғалыс пен науқандарға алаңдады. 1931 жылдың 11 тамызында Торонтодағы Коммунистік партия кеңсесіне шабуыл жасалып, Бак және бірнеше әріптестері тұтқындалды және бүлік қоздыруда айыпталды. Бак қараша айында сотталып, бүлікшіл деп танылып, қатаң еңбекке кесілді. Ол 1932 жылдан 1934 жылға дейін Кингстон түрмесінде отырды, онда түрмедегі төңкерістен кейін түнгі уақытта камерасындағы өміріне қастандық жасауға тырысқан. Бак камерасында сырттағы қақтығысты тыңдап отырғанда, терезе арқылы оның камерасына сегіз оқ атылды, бірақ тұтқынға тимеді. 1933 жылдың соңында Әділет министрі Хью Гатри Канада Парламентінде Бактың камерасына оқтар мақсатты түрде атылғанын, бірақ "тек оны қорқыту үшін" екенін мойындады. Көпке тараған азаматтық құқықтар науқаны Бакты босатуға көмектесті. Арчэмбольт комиссиясы алдындағы оның кең ауқымды куәлігі Канададағы түрмелерді реформалауға үлкен үлес қосты. Осының нәтижесінде Бак азаматтық бостандықтардың батыр чемпионы деп есептелді. 1941 жылы Канаданы қорғау ережелері бойынша Коммунистік партияға тыйым салынды. Бак және басқа да көрнекті коммунистік лидерлер жасырын өмір сүруге мәжбүр болды және ақырында Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Польшаға шабуыл жасаған Германия мен Кеңес Одағы арасындағы келісімді қолдағандықтары үшін АҚШ-қа жер аударылды. Осы келісімге байланысты коммунистер Германиямен байланыста болды деп күдіктелді, ал одақты қатты қолдағандар соғыс шаралары заңы бойынша ұсталды. Саяси жағдай Германия Кеңес Одағына басып кіргеннен кейін ғана өзгерді. Кеңес Одағының одақтастар тарапынан соғысқа қатысуы Канада коммунистерін соғысқа қарсылықты тоқтатып, Канаданың соғыс күшін ынталы түрде қолдауға итерді. Партия үкіметтің әскери қызметке шақыруын қолдады және 1942 жылғы әскери қызметке қатысу туралы ұлттық референдумда "Иә" деп дауыс беруге шақырған Тим Бак референдум комитеттерін құрды. Соғысты қолдау науқаны коммунистерге қатысты қоғамдық пікірді өзгертуге көмектесті және коммунистік лидерлердің босатылуына, сондай-ақ Бак пен басқа да лидерлердің елге оралуына әкелді. Партияға салынған тыйым күшінде қалды, бірақ оларға заңды түрде жұмыс істеу үшін Еңбекшілердің прогрессивті партиясын құруға рұқсат берілді.
Сайлау саясаты
Бак бес рет Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасына және бір рет Торонто қалалық бақылау кеңесіне үміткер болды, бірақ ешқайсысында жеңіске жетпеді. 1935 жылғы федералды сайлауда ол Виннипег Солтүстік округінде сайлануға түсіп, дауыстардың 25%-ын алып, үшінші орынды иеленді. Ол Кооперативтік Комонвелл федерациясының (CCF) үміткері Абрахам Альберт Хипске есе жіберді. 1937 жылғы Торонто қалалық сайлауында ол қалалық бақылау кеңесіне сайлауда бар болғаны 200 дауысқа қалып қойды. 1945 жылғы сайлауда Торонтодағы Тринити округінде қатысқанда ол дауыстардың 26%-ын, ал 1949 жылғы сайлауда 21%-ын жинады, екі рет те CCF-тан озып кетті. 1953 жылғы сайлауда ол дауыстардың 8,7%-ын ғана алды, ал 1958 жылғы сайлауда соңғы рет қатысқанда 3,7%-ын ғана алды.
Зейнеткерлік және өлім
Бак 1962 жылы Канада Коммунистік партиясының бас хатшысы қызметінен кетті, бірақ 1973 жылы қайтыс болғанға дейін партия төрағасы лауазымын әрі қарай сақтап тұрды. 1965 жылы CBC үшін жүргізілген сұхбаттар негізінде NC Press баспасы 1977 жылы оның естеліктерінің қайтыс болғаннан кейінгі нұсқасын жариялағанда партия ішінде дау туды. "Күрестегі серігің: Тим Бактың естеліктері" атты кітабында бұрынғы партия жетекшісі Никита Хрущевті сынап, Сталинді қорғауға тырысты, бірақ халықаралық коммунистік қозғалыстың қазіргі тұғырнамынан айқын бас тартпады. Партияның басты алаңы – баспагерлердің Бакты Қытай-Кеңес дауының аясында, партияның КСРО тарапына қосылғандығын ескере отырып, маоистік бағытта бейнелеуге тырысып жатқандығы және жазбалардың оңай қате түсіндірілу мүмкіндігі болды. Оның жариялануына жауапты Орталық Комитет мүшелері "демократиялық централизмді ауыр бұзғаны үшін" жазаланды. 1975 жылы "Прогресс Букс" баспасы Оскар Райанның "Тим Бак – Канаданың жанұясы" атты кітабын жариялады, ол партия бекіткен өмірбаяндық туынды саналады. Онда Бактың: «Бір кезде мен Сталинді қорғағандай көріндім. Мен оның іс-әрекеттерін қорғамадым; шындығында, Хрущев ашқан нәрсені ешкім қорғай алмас еді» деген сөзі келтірілген. Канадалық троцкист Ян Ангус та "Күрестегі серігің" кітабын сынады, Бактың партиядағы мансап басындағы қарсы дауыстарды тазалау туралы қасақана бұрмалаушылық ақпарат бергеніне қатысты айыптауларға байланысты. Ол 1981 жылы жарық көрген "Канадалық большевиктер: Канада Коммунистік партиясының алғашқы жылдары" атты кітабында бұл сынды жалғастырды, онда партияның құрылуы мен өрлеуі талданды, бірақ Тим Бак өзін және КСРОға бағыныштылықты жақтау арқылы оған сатқындық жасады деп санайды. Бак 1973 жылдың 11 наурызында Мексиканың Куернавака қаласында 82 жасында қайтыс болды.
Сайлау рекорды
1937 Торонто бақылау кеңесі сайлауы 4 сайлануға тиіс Фредерик Дж. Конбой (X) 60 665 Уильям Дж. Уодсворт (X) 53 766 Фред Гамильтон (X) 47 493 Дуглас Макниш 44 402 Тим Бак 44 248 Роберт Худ Сондерс 41 817 Роберт Аллен 15 283 Гарри Брэдли 4 623