Эдуард Лимонов: Өмір және қызмет жолы

Кіріспе

Ресей жазушысы (1943–2020)

Эдуард Вениаминович Лимонов (туған аты Савенко; Эдуард Вениаминович Лимонов, ; 22 ақпан 1943 – 17 наурыз 2020) – орыс жазушысы, ақын, публицист, саяси диссидент және саясаткер. Ол 1974 жылы КСРО-дан эмиграцияға кетіп, 1991 жылы Ресейге қайтып келді, онда Ұлттық большевиктер партиясын құрды. Партия 2007 жылы тыйым салынды және оның орнына Е. В. Лимоновтың «Басқа Ресей» қозғалысы құрылды. 2000 жылдары ол «Басқа Ресей» оппозициялық күштер коалициясының лидерлерінің бірі болды.

Ерте өмір, 1943-1966 жылдар

Лимонов Кеңес Одағында, Горький облысындағы (қазіргі Нижний Новгород облысы) Дзержинск қаласында дүниеге келген. Оның әкесі әскери қызметте болған, мемлекеттік қауіпсіздік органдарында жұмыс істеген, ал анасы үй шаруасымен айналысқан. Бала кезінде отбасы Украина КСР-інің Харьков қаласына көшіп, сонда өсті. Х. С. Сковорода атындағы Харьков ұлттық педагогикалық университетінде білім алды. Лимоновтың өзі айтуынша, ол он үш жасында "өте нашар" өлеңдер жаза бастады, ал кейін жасөспірім хулиган ретінде ұрлық және ұсақ қылмыстарға қатысты. Бірінші әйелі Анна Моисеевна Рубинштейнмен бірге (олардың некесі ресми түрде тіркелмеген).

Нью-Йорктегі әдеби жер аударылу, 19741980

Ол да, Шчапова да еврей болмаса да, Кеңес Одағы оларға Израильге көшіп кетуге рұқсат берді, бірақ жұбайлар АҚШ-қа келгеннен кейін көп ұзамай оқиға басқаша болды. Басты кейіпкер Эдди осының салдарынан оның ФБР-дің саяси мақсаты екенін біледі. Лимоновтың өзі ФБР-дің мазалауына ұшырады. Кейін ол айтқандай, ФБР оның ондаған танысын тексерді, бірде Францияға қоныс аударған досынан Париждегі «Лермонтов» туралы сұрады. «Елдің қалыптасқан әлеуметтік құрылысына қарсы радикалдық оппозиция болуға мен еркіндік таппадым, бұл ел өзін «еркіндіктің көшбасшысы» деп мақтан тұтады, сондай-ақ өзін «барлық адамзаттың болашағы» деп таныстыратын жерде де оны байқамадым. ФБР американдық радикалдарды жоюда КГБ-ның өз радикалдары мен диссиденттеріне деген құлшынысымен тең. Шындығында, ФБР әдістері көбірек заманауи. Дегенмен, КГБ өзінің үлкен бауырының тәсілдерін зерттеп, әдістерін жаңартуда. Ол саясатқа белсенді түрде араласты. Лимонов Югославияның ыдырауынан кейінгі соғыстарда Сербияны жақтады және Босния соғысы кезінде Босния және Герцеговинада снайперлік топта қатысты. Пауэль Павликовскийдің «Серб эпостары» фильмінде Лимоновтың 1992 жылы Сараевоның майдан шебіне Радован Караджичпен бірге, сол кездегі босниялық серб президенті және кейіннен соғыс қылмыскері деп танылған адаммен барғаны, қоршаудағы қалаға қарай автоматтан бірнеше оқ атқан кадрлары бар. 2010 жылы оқиға туралы сұрағанда, Лимонов оқ атар меңгежайда атып жатқанын және Павликовский оның пәтер үйіне атқандай көрінуі үшін қосымша кадр қосыпты деді. Бұл түсіндіріс күмәнді. Тағы бір жағдайда Лимонов «Книнска Кражинада 50 жылдығын Ресейде жасалған ауыр қарумен Хорватия армиясының штабына оқ атып атап өтті» деді. 1990 жылдары ол Югославия соғыстарында босниялық сербтерді, ал Грузия мен Молдоваға қарсы Абхазия және Транснистрия сепаратистерін қолдады. Бірақ Лимонов Жириновскийден тез шаршады, оны орташалыққа ұмтылуда және президентке жақындасуда айыптап, одан бөлініп, «Лимонов Жириновскийге қарсы» (1994) кітабын жариялады. 1993 жылы Александр Дугин және Егор Летов сияқты адамдармен бірге ол Ұлттық большевиктер партиясын құрды, ол «Лимонка» (лимон пішіндес F1 қол гранатасының орысша лақап аты; сонымен қатар оның Лимонов деген псевдонимімен байланысты ойын) атты газет шығара бастады. 1996 жылы Ресей соты NBP-нің «Лимонка» газеті заңсыз және әдепсіз ақпарат таратқанын сот отырысында былай деп шешті: «Шын мәнінде, Е.В. Лимонов (Савенко) – өшпенділік пен жаппай террорді мемлекеттік саясат деңгейіне көтерген жақтас». Сот «Лимонкаға» ресми ескерту жасауды, Лимоновты заңдық жауапкершілікке тарту мүмкіндігін қарастыруды және өз шешімін «Российская газета» басылымында жариялауды ұсынды. Осыдан кейін оған қарсы этникалық дұшмандық қоздыру айыбымен қылмыстық іс қозғалды.

Although neither he nor Shchapova were Jewish, the Soviet Union issued permission for the couple to emigrate to Israel, but soon after the couple arrived in the United States. As protagonist Eddie finds out as a consequence, the latter is a political target of the FBI. Limonov was himself harassed by the FBI. As he later recounted, the FBI interrogated dozens of his acquaintances, once asking a friend about "Lermontov" in Paris when he had resettled in France. quote|I did not find the freedom to be a radical opponent of the existing social structure of the country which pompously calls itself the 'leader of the free world,' but neither did I notice it in the land which represents itself as the 'future of all humanity.' The FBI is just as zealous in putting down American radicals as the KGB is with its own radicals and dissidents. True, the methods of the FBI are more modern. . The KGB is, however, studying the techniques of its older brother and modernizing its methods. and became active in politics. Limonov was a strong supporter of Serbia in the wars that followed the breakup of Yugoslavia and participated in a sniper patrol in Bosnia and Herzegovina during the Bosnian War. Paweł Pawlikowski's film Serbian Epics includes footage of Limonov travelling to the front lines of Sarajevo in 1992 with Radovan Karadžić, then the Bosnian Serb president and later a convicted war criminal, and firing a few rounds with a machine gun in the direction of the besieged city. When asked about the incident in 2010, Limonov claimed he had been shooting at a target range and that Pawlikowski added an extra frame to make it appear he had fired on an apartment complex. This explanation has been challenged. On another occasion, Limonov said that he "celebrated his 50th birthday in Kninska Krajina by firing from a Russian made heavy gun at Croatian Army headquarters." During the 1990s, he supported Bosnian Serbs in the Yugoslav wars; and Abkhaz and Transnistrian secessionists against Georgia and Moldova, respectively. However Limonov soon tired of Zhirinovsky, accusing him of moderateness and of approaching the president and consequently split from him, publishing the book "Limonov against Zhirinovsky" (1994). In 1993, together with figures like Aleksandr Dugin and Yegor Letov, he founded the National Bolshevik Party which started to publish a newspaper called Limonka (the Russian nickname for the lemon shaped F1 hand grenade; also a play on his pen name Limonov). In 1996, a Russian court judged in a hearing that the NBP paper Limonka had disseminated illegal and immoral information: "in essence, E. V. Limonov (Savenko) is an advocate of revenge and mass terror, raised to the level of state policy." The court decided to recommend issuing an official warning to Limonka, to investigate the possibility of examining whether Limonov could be held legally responsible, and to publish its decision in Rossiiskaia gazeta. After that, a criminal case was launched against him on charges of incitement of ethnic hatred.

Түрмедегі және наразылық шаралары, 2001-2013

Лимонов 2001 жылы сәуір айында терроризм, конституциялық тәртіпті күштеп құлату және қаруды заңсыз сатып алу айыптарымен қамауға алынды. Лимоновтың атымен "Лимонка" басылымында жарияланған мақалаға сүйене отырып, үкімет Лимоновты Қазақстанға басып кіру үшін әскер жинауды жоспарлап отыр деген айып тақты. Бір жыл түрмеде отырғаннан кейін оның ісі Саратов сотында қаралып, Ресей Думасының депутаттары Владимир Жириновский, Алексей Митрофанов және Василий Шандыбин оны босату туралы өтініштері де тыңдалды. Ол тағылған айыптардың абсурдты және саяси мақсатта жасалғанын мәлімдеді, бірақ қару сатып алу фактісі үшін төрт жылға бас бостандығынан айырылды, ал қалған айыптардан бас тартылды. Ол жақсы мінез-құлқы үшін екі жылға жуық түрмеде отырды. Лимонов "Басқа Ресей" қозғалысының лидерлерінің бірі ретінде саяси қызметін жалғастырды. 2007 жылдың 14 сәуірінде Мәскеуде үкіметке қарсы митингіде болғаннан кейін қайтадан тұтқындалды. 2009 жылдың қаңтарында Мәскеуде тағы бір рет ұсталды. 2009 жылдың шілдесінде ол "Стратегия 31" наразылықтарын ұйымдастыруға көмектесті. 2010 жылы және 2019 жылы, Лимоновтың ресми түрде басшылығысыз қайта құрылғаннан кейін, оған ресми тіркеуден бас тартылды.

Кейінгі өмір және өлім, 20132020

2014 жылдан бері Лимонов Ресей Федерациясының Қырымды қосып алуын, сондай-ақ мойындалмаған Донецк Халық Республикасы мен Луганск Халық Республикасын қолдады және ресейліктерді Ресей тарапынан Ресей-Украина соғысына қатысуға үндеді. Ол 2020 жылдың 17 наурызында Мәскеуде қайтыс болды. Лимоновтың қатерлі ісікпен күресіп жүргені хабарланды; оның өлімінің тікелей себебі екі хирургиялық араласудан туған асқынулар, атап айтқанда, жұтқыншақ проблемалары, онкологиялық аурулармен күрес және қабыну болды.

Әдеби шығармашылық

Лимоновтың шығармалары цинизммен танымал. Оның романдары да (шамалы ойдан шығарылған) естеліктер, Ресейдегі жастық шағы мен АҚШ-та эмигрант ретінде өмір сүргенін сипаттайды. 2007 жылы швейцариялық романшы Кристиан Крахт американдық бизнесмен Дэвид Вудардқа жазған хатында: "Солженицын Лимоновты "порнография жазатын кішкентай жәндік" деп сипаттаған, ал Лимонов Солженицынды отанына сатқан, КСРО-ның құлауына себеп болған адам деп сипаттаған. "Ад Маргинем" менің досым Эдуард Лимоновтың романдарын шығарады. Сіздің мойынсұнғыш қызметшіңіз – Христиан Эдуард Крахт (шындығында, менің орта атым)" Лимоновтың еңбектері ресейлік қоғам үшін даулы болды, олар КСРО-да перестройка кезеңінің соңында жариялана бастаған кезде. Әсіресе, "Бұл мен, Эдди" ("It's Me, Eddie") романында баяндаушының қатысуымен жасалған гомосексуалдық актілердің көптеген порнографиялық сипаттамалары бар еді. Автор кейіннен мұндай көріністерді толығымен ойдан шығарылған деп мәлімдеді; алайда, оның орыс ұлтшылдары бұл сипаттамалардан наразылық білдірді. Неонацистік лидер Александр Баркашов "Комсомольская правда" газетінің тілшісіне Лимонов туралы: "Если лидер педераст, то он родину продаст" ("Егер лидер педераст болса, ол отанына опасыздық жасайды") деді. Ресейлік кинорежиссер және сценарист Александр Велединскийдің 2004 жылғы "Русское" ("Орыс") көркем фильмі Лимоновтың жазбаларына негізделген. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Лимонов "Living Here" және кейіннен eXile газеттеріне тұрақты үлес қосты. Бұл – Лимоновтың ағылшын тілінде мақала жазған жалғыз белгілі көздері еді. Газетке қатысқанда, ол редакторлардан өзінің "қарапайым орысша-ағылшын стилін" сақтауын сұрады. Көптеген мақалалары саяси болғанымен, ол "амбициялы жастарға кеңес" сияқты көптеген тақырыптар туралы да жазды.

Әсерлер

Лимонов өзінің сүйікті ақыны Велимир Хлебников екенін мәлімдеді. Кейбір сарапшылар жапон жазушысы Юкио Мисиманың Лимоновтың жазу стиліне әсер еткенін айтады.

Лимонов туралы шығармалар

Эдуард Лимоновтың өмірі Эммануэль Карренің 2011 жылғы тарихи романы "Лимонов" мен Адам Кертистің "Басымнан шығара алмаймын" деректі фильмдер сериясында толыққанды суреттеледі. Ағылшын актері Бен Уишоу Кирилл Серебренниковтың режиссерлік жұмысында, Карренің романы негізінде Лимоновтың рөлін сомдайды.