Кіріспе

Ұшақ дизельдік қозғалтқыштар отбасы

Jumo 205 ұшақ қозғалтқышы Junkers компаниясы өндірген ұшақ дизельдік қозғалтқыштар сериясының ең танымал қозғалтқышы болды. Jumo 204 алғаш рет 1932 жылы қолданысқа енгізілді. Осы типтегі қозғалтқыштардың кейінгі үлгілері – эксперименталды Jumo 206 және Jumo 208 болды, ал Jumo 207 қозғалтқышы Junkers Ju 86P және R жоғары биіктіктегі барлау ұшақтары үшін біршама көлемде өндірілді, сондай-ақ 46 метр қанат көлденеңі және алты қозғалтқышы бар Blohm & Voss BV 222 Wiking диңгек ұшағы үшін де қолданылды. Бұл үш түрдің барлығы поршень ходы, цилиндр диаметрі және турбонаддув жүйесі бойынша ерекшеленді. Барлығы 1930 жылдары және Екінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігінде 900-ден астам осы қозғалтқыштар өндірілді.

Жобалау және әзірлеу

Бұл қозғалтқыштардың барлығы 12 поршеньді алты цилиндрді бөлісетін екі тактілі циклді қолданды, поршеньдердің тәжі қарама-қарсы конфигурацияда поршеньдердің тажына орналасқан. Бұл ерекше конфигурация үшін екі коленвал қажет болды, бірі цилиндр блогының төменгі жағында, екіншісі жоғарғы жағында, бір-бірімен тісті дөңгелектер арқылы байланысқан. Поршеньдер жұмыс циклы кезінде бір-біріне қарай қозғалды. Сору тесіктері цилиндрдің бір жағында, ал шығару тесіктері екінші жағында орналасқан. Бұл бір поршеньнің соруды, ал екіншісінің шығаруды тиімді басқаруын қамтамасыз етті. Бір цилиндрге екі форсункамен жұмыс істейтін екі инжекторлық сорғы қолданылды, әрқайсысы екі соплоға отын жеткізді, барлығы цилиндрге төрт сопло. Екі тактілі конструкцияларға тән, Jumo қозғалтқыштары клапандарды қолданбады, керісінше, олардың өндірісі кезінде цилиндр қабырғаларына кесілген тұрақты сору және шығару тесіктері болды, олар поршеньдер соққыларының белгілі бір нүктесіне жеткенде ашылатын. Әдетте, мұндай конструкциялардың көлемдік тиімділігі төмен болады, өйткені екі тесік те бір уақытта ашылады және жабылады және әдетте цилиндрде бір-біріне қарама-қарсы орналасқан. Бұл күйген газдардың нашар тазартылуына әкеледі, сондықтан клапансыз екі тактілі қозғалтқыштар көбінесе түтін шығарады және тиімсіз болады. Jumo бұл мәселені порттарды тиімді орналастыру арқылы шешті. Сору тесігі "төменгі" поршеньнің астында, ал шығару тесігі "жоғарғы" поршеньнің астында орналасқан. Төменгі коленвал жоғарғыдан 11° қалып қойды, яғни шығару тесіктері бірінші болып ашылып, одан да маңыздысы, бірінші болып жабылды, бұл тиімді тазартуға мүмкіндік берді. Бұл жүйе екі тактілі Jumo қозғалтқыштарын клапанды төрт тактілі қозғалтқыштармен салыстырыларлықтай таза және тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік берді, бірақ әлдеқайда қарапайым болды. Бұл жүйенің де кейбір кемшіліктері бар. Біріншіден, сәйкес поршеньдер бір уақытта жабылмағандықтан, біреуі екіншісінен "алда" болғандықтан, қозғалтқыш нақты қарама-қарсы типтегі қозғалтқыш сияқты тегіс жұмыс істемеді. Сонымен қатар, екі қарама-қарсы коленвалдың қуаты бір-бірімен байланысуы керек болды, бұл салмақ пен күрделілікті арттырды, бұл H блогындағы қозғалтқыштармен ортақ проблема. Jumo-да бұл проблемалар, негізінен, қуатты "жоғарғы" валдан алу арқылы, қозғалтқыштың алдыңғы жағында сәл жоғарылатылған орналасқандықтан, белгілі бір дәрежеде азайтылды. Барлық қосымша құрылғылар, мысалы, отын сорғылары, инжекторлар және тазарту компрессоры төменгі валдан иенергия алды, яғни оның қуатының жартысынан астамы қолданылды. Қалған қуаты жоғарғы валға берілді, ол қозғалтқыштың винтін айналдырды. Теориялық тұрғыдан алғанда, қозғалтқыштың жазық конструкциясы оны үлкен ұшақтардың, мысалы, лайнерлер мен бомбалаушылардың қалың қанаттарына орнатуға мүмкіндік берген. Бірақ майды тазарту жүйесінің егжей-тегжейі бұл мүмкін емес екенін көрсетті және қозғалтқышты "тік" күйде жұмыс істеуге тура келді, олай болса оны қолданатын барлық конструкцияларда да солай болды. Jumo дизельдік қозғалтқыштарының түтін газдарының температурасы салыстырмалы карбюраторлық қозғалтқыштардан әлдеқайда төмен болғандықтан, жоғары биіктікте жұмыс істеу үшін турбокомпрессорды қосу оңайырақ болды. Бұл мәселе Jumo 207-де зерттелді, ол жоғары биіктікте қуатты арттыру үшін түтін газдарының энергиясын пайдаланды. Турбокомпрессор механикалық сорғышпен біріктірілді, сондықтан турбокомпрессор бірінші сатыда қысымды жасады, ал механикалық сорғыш екінші сатыда. Төмен жүктемеде және іске қосылғанда турбокомпрессор қозғалтқыштың күшейтілуіне үлес қоспайды, бірақ механикалық сорғыш қозғалтқыштың жұмыс істеуі үшін жеткілікті ауа береді. Алайда, жоғары жүктемеде турбокомпрессор жеткілікті мөлшерде түтін газын алады, бұл оның өзі жеткілікті күшейтуді қамтамасыз ете алатынын білдіреді, сондықтан тиімсіз механикалық сорғыш қажет емес. Турбокомпрессорды механикалық сорғышқа қосу қозғалтқыштың нақты отын тұтынуын айтарлықтай арттырмай, қуаттырақ етті.