Кіріспе

Тане ауданы (айтылуы: [ʈʰaːɳe], бұрын Тана немесе Тана деп аталған) – Үндістанның Махараштра штатындағы Конкан бөлігіндегі аудан. 2011 жылғы халық санауы бойынша, бұл аудан 11 060 148 тұрғынымен елдегі ең көп халқы бар аудан болып табылады. Аудан орталығы – Тане қаласы. Ауданның ірі қалалары: Нави Мумбаи, Калян-Домбивли, Мира-Бхаяндер, Бхиванди, Ульхаснагар, Амбарнатх, Бадлапур, Мурбад және Шахапур. Аудан 18°42' және 20°20' солтүстік ендік, 72°45' және 73°48' шығыс бойлық аралығында орналасқан. Ауданның жаңаланған аумағы 4214 км². Ауданның шекарасы солтүстік-шығысында Нашик ауданымен, шығысында Пуна және Ахмеднагар аудандарымен, солтүстігінде Палгар ауданымен шектеседі. Батыс шекарасын Араб теңізі құрайды, ал оңтүстік-батысында Мумбаи маңы ауданымен, оңтүстігінде Райгад ауданымен шектеседі.

Аудандық билер / коллекторлардың тізімі

Атауы Лауазымның мерзімі Ашок Шыңғаре (IAS) 2022 жылғы шілде Ағымдағы қызметкер

Тарих

1817 жылы британдықтар қазіргі Тане ауданының жерін Пешвалардан алып, оны Солтүстік Конкан ауданының бір бөлігі етіп, штаб-пәтерін Тана қаласына орналастырды. Одан бері ауданның шекарасы бірнеше рет өзгерді. 1830 жылы Солтүстік Конкан ауданы Оңтүстік Конкан ауданының бір бөлігін қосып кеңейтілді, ал 1833 жылы Тане ауданы деп атала бастады. 1853 жылы Пен, Роха және Махадтың үш кіші бөлімшелері, Колабаның Ундери және Реваданда агенттіктерімен бірге Тананың бағынысындағы Колабаның кіші коллектораты құрылды. 1869 жылы бұл бөлімшелер тәуелсіз Колаба ауданы болып бөлінді (қазір Райгад ауданы). 1866 жылы Тане ауданының әкімшілік бөлімшелері қайта ұйымдастырылып, Санжан – Дахану, Колван – Шахапур, ал Насрапур – Каржат деп аталды. Вада пета елді мекені талука деңгейіне көтерілді. Уран махалы 1861 жылы Салсеттен бөлініп, Панвелге қарастырылды. 1883 жылы Панвел және оның Уран мен Каранжа махалы Колаба ауданына, ал 1891 жылы Каржат ауыстырылды. 1917 жылы Бандра штаб-пәтерін қамтитын жаңа махал құрылды, ал 1920 жылы Салсет екі талукаға бөлінді. 84 ауылдан тұратын Оңтүстік Салсет Тане ауданынан бөлініп, жаңа құрылған Бомбей қала маңы ауданына (қазіргі Мумбаи қала маңы ауданы) қосылды. Солтүстік Салсет 1923 жылы Қалиан талукасының махалы болып, 1926 жылы Тане деп қайта аталды. Келве Махим Палгар деп өзгертілді. 1945 жылы Бомбей қала маңы ауданының 33 ауылы Тане ауданына берілді, ал олардың 14-і 1946 жылы Арей сүт колониясы құрылғанда Бомбей қала маңы ауданына қайта ауыстырылды. Тәуелсіздік алғаннан кейін, 1949 жылы Жаухар княздығы Тане ауданымен біріктіріліп, жеке талукаға айналды. 1956 жылы Үлкен Бомбейдің шекарасы солтүстікке қарай Салсетте кеңейтілген кезде Боривали талукасының жиырма жеті ауылы мен сегіз қаласы, сондай-ақ Тане талукасының бір қаласы мен бір ауылы Бомбей қала маңы ауданына берілді. 1960 жылы екі тілді Бомбей штаты бөлінгеннен кейін, Үмбергаон талукасындағы 47 ауыл мен үш қала Гуджарат штатындағы Сурат ауданына ауыстырылды, ал қалған жиырма жеті ауыл алдымен Дахануға қосылып, кейін 1961 жылы жеке махал – Таласари болып құрылды. 1969 жылы Қалиан талукасы екі талукаға – Қалиан мен Улхаснагарға бөлінді.

География

Аудан Махараштраның Конкан жазығының ең солтүстік бөлігі болып табылады. Ол оңтүстіктегі кең амфитеатр тәрізді Ульхас алабын және солтүстіктегі төбелі Вайтарна аңғарын, сондай-ақ Сахадридың жазықтары мен беткейлерін қамтиды. Шығыстағы Сахадридың тік беткейлерінен бастап, ауданның солтүстігі мен орталығындағы жазықтар арқылы оңтүстіктегі Ульхас аңғарына дейін жер төмендейді. Бұл жазықтар жағалаудан Тане шығанағының шығысына қарай, теңізге параллель, шамамен 6-10 км қашықтықта орналасқан, анық көрінетін тар тау тізбегімен бөлінген. Аудан аумағында жеке-жеке төбелер мен тау бөктерлері шашырап жатыр.

Бөлімдер

Тане ауданы 7 талуканы (әкімшілік бөлімдерді) қамтиды, ал Тане – оның орталығы. 2001 және 2011 жылғы халық санағы бойынша талукалардың халқы төменде көрсетілген:

Экономика

2001 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша, аудандағы еңбекке қабілетті халықтың жалпы саны 11 961 704 адамды құрады, бұл ауданның жалпы халқының 47,37%-ына тең. Еңбекке қабілетті халықтың ішінде 51,75%-ы ауыл шаруашылығы және оған қосымша шаруашылықтарда, 6,19%-ы өндіріс, қызмет көрсету және қолөнер салаларында, ал қалған 30,69%-ы басқа да салаларда жұмыс істеді. Ауданның жалпы еңбекке қабілетті халықтың арасында әйелдер 22,89%-ды құрады.

Ауыл шаруашылығы

Ауданның маңызды жазғы дақылдары күріш, вари және нахани (бармақ). Осы маусымда ұран, моң және кулит сияқты бұршақ тұқымдас дақылдар да өсіріледі. Күріш – ауданның негізгі дақылы. Күріш ауданның барлық талукаларында, бірақ негізінен Палгар, Бхиванди, Мурбад, Шахапур, Вада, Викрамгад және Дахануда өсіріледі. Вари және нахани ауданның шығыс бөлігіндегі төбелі аймақтарда, атап айтқанда Джаухар, Мурбад, Викрамгад, Шахапур және Мокхада талукаларында өсіріледі. Валь, шавали және жуса – бұл ауданда өсірілетін негізгі қысқы дақылдар. Дахану талукасы жеміс-жидектерімен әйгілі. Голвадта чикуо (сапота) көптеп өсіріледі. Чикуо бақтары Палгар және Таласари талукаларында да кездеседі. Осы аймақтарда өсірілген чикуолар бүкіл Үндістанға таратылады. Ауданның басқа да өсірілетін жемістері – гуава, манго, папайя, грейпфрут және кокос. Васай және Палгар талукалары раджели, тамбели, мутели және вельчи сияқты бананның әртүрлі сорттарымен танымал. Мумбай нарықтарында бұршақ, жабайы жидектер және личи сияқты ауданда өсірілетін маусымдық жемістерге жоғары сұраныс бар. Аудан аумағында көкөністер де өсіріледі. Көкөністердің ішінде баклажан көптеп өсіріледі. Дахануда гүлзарлар бар.

Өнеркәсіп саласы

Тане штатының ең өнеркәсіптік дамыған үшінші ауданы болып табылады. Аудан бойынша 1548 ірі және орта, 18 480 шағын өнеркәсіп кәсіпорны бар. Бұл өнеркәсіптердің негізгі өнімдері: дәрі-дәрмек, тоқыма, желім, пластмасса, каучук, болат, фармацевтика, инженерлік, тыңайтқыштар, электроника, химиялық және темір-болат өнімдері. «Вагле» өнеркәсіптік аймағы, Тане-Белапур-Кальян және Амбедкар индустриалды белдеуі – жоғары технологиялық заманауи өнеркәсіптердің орталығы. Ұлхаснагар, Амбарнат, Бхиванди, Бадлапур, Тарапур, Палгар, Васай және Мурбад қалаларында 4000-ға жуық өнеркәсіп орналасқан, олар ауданның өнеркәсіптік дамуына үлес қосады. Электр машиналарын қоспағанда, машина жасау, машина жасау құралдары мен бөлшектерін, сондай-ақ темір-болат өнеркәсібі мен металл өнімдерін өндіру – ауданның ең маңызды және ірі өнеркәсіптік тобы. Оған бастапқы қозғалтқыштар, қазандықтар, тоңазытқыштар, машина құралдары, есептеу және есептеу машиналары, тамақ және тоқыма өнеркәсібіне арналған өнеркәсіптік жабдықтар, химия, қағаз және цемент өнеркәсібіне арналған жабдықтар кіреді. Ауданның тағы бір маңызды саласы – тыңайтқыштарды қоса алғанда, негізгі өнеркәсіптік химиялық заттарды, сондай-ақ өсімдік және жануар майларын, бояуларды, лактарды және басқа да химиялық өнімдерді өндіру. Бұл өнеркәсіптер негізінен Транс-Тане бұғазы және Белапур жолындағы өнеркәсіптік аймақтарда шоғырланған. Химиялық заттар мен химиялық өнімдерді өндіретін орта және ірі кәсіпорындар: Pfizer, Lubrizol India Ltd., Polyolefins Industries Ltd., NOCIL, Herdillia Chemicals Ltd., BASF (India) Ltd., Star Chemicals, INDOFIL INDUSTRIES LIMITED және Phoenix Chemical Works. Химиялық өнеркәсіп ауданның басқа да бөліктерінде, мысалы, «Вагле» өнеркәсіптік аймағында, Покхран жолында, Амбарнат және Домбивлиде орналасқан. Мақта және мақта емес тоқыма станоктары негізінен Бхиванди, Тане және Кальян қалаларында орналасқан. Дәстүрлі түрде, Бхиванди қол тоқымасымен танымал. Бірақ қол тоқымасының нарығының нашарлауы тоқымашыларды қолмен тоқылған тоқымаларын электр тоқыма станоктарымен ауыстыруға мәжбүр етті. Тане ауданында балық шаруашылығы маңызды сала болып табылады. Ол теңізде, сондай-ақ батыс жағалаудағы сағалар мен эстуарияларда жүргізіледі. Ауданның ішкі балық шаруашылығынан теңіз балық шаруашылығы басым және балық шаруашылығымен айналысатын адамдардың шамамен 75%-ын жұмыспен қамтамасыз етеді. Теңізде балық аулау 110 км-ге созылған жағалау бойымен жүзеге асырылады. Ауданның маңызды балық аулау орталықтары: Дахану, Покхран Учхели, Навапур, Мурабе, Сатпуте, Дативар, Арнала, Васай және Уран. Азық-түлік өңдеу өнеркәсібі: дәнді өнімдер, нан өнімдері, какао, шоколад және қант кондитерлік бұйымдары, тұз, мұз, сою, ет дайындау және сақтау, сүт өнімдері, жеміс-жидек пен көкөністерді консервілеу және сақтау, балықты консервілеу, сақтау және өңдеу дамыған. Раптакос, Бретт және компания, Pfizer Ltd., Cadbury Fry (India) Ltd. модификацияланған сүт тағамдары мен жоғары ақуызды тағамдар өндіретін ауданның ірі және орта кәсіпорындары. Ағаш өнімдері: фанера және шпон, ағаш қораптар, баррельдер, бамбук, қамыс себеттер, бобиналар, өнеркәсіптік жиһаздар, пробка және пробка өнімдері де ауданда өндіріледі. Тарапур атом электр станциясы, ядролық энергияны электр энергиясын өндіру үшін пайдалану дәуірін басталған, сондай-ақ ауданда орналасқан. Ауданның түрлі мемлекеттік және жеке сектор банктері мен қаржы институттары қаржыландыруды жүзеге асырады. Махараштра банкі – ауданның 60 бөлімшесі бар (2000 жылғы мәліметтер бойынша) мемлекеттік сектордағы жетекші банктердің бірі. 2006 жылы Navi Mumbai қалалық әкімдігі өзінің жеке көлік қызметін Navi Mumbai қалалық көлігі (NMMT) 1996 жылғы 23 қаңтарда 25 автобустың паркімен бастады, қазір 256 автобусы бар және Үндістандағы алғашқы гибридті автобусқа ие. Мира Баяндар қалалық әкімдігі өзінің жеке қоғамдық көлік қызметін бастады, ол Мира Баяндар қалалық көлігі (МБМТ) деп аталады. Қалиан Домбивли қалалық әкімдігі өзінің Қалиан Домбивли қалалық көлігін (KDMT) басқарады, Ұлхаснагар қалалық әкімдігі Ұлхаснагар қалалық көлігін (UMT) басқарады. Махараштра мемлекеттік автомобиль көлігі корпорациясының (MSRTC) автобустары Тане қаласын ауданның әртүрлі бөліктеріне және басқа аудандарға жалғастырады. BEST компаниясы Мумбай қаласының қала маңындағы қалаларына, Тане және Мира Баяндар қалаларына қызмет көрсетеді. Аудан бойынша темір жолдың жалпы ұзындығы 345,73 км. Ауданның батыс және орталық бөлігінде таралған. Батыс темір жолының желісі ауданның Васай, Палгар және Дахану талукалары арқылы өтеді, ал Орталық темір жол желісі ауданның Тане, Калян, Ульхаснагар және Шахапур талукалары арқылы өтеді. Батыс темір жолының жергілікті пойыздары Черчгейт темір жол бекетінен шығып, Дахану жолының темір жол бекетіне дейін жетеді. Орталық темір жолының жергілікті пойыздары Чхатрапати Шиваджи атындағы темір жол бекетінен шығып, Калян, Ульхаснагар, Амбарнат, Бадлапур, Каржат және Касараға дейін жетеді. 1994 жылы Дива түйісінен Васайда жаңа байланыс жасалды. Бұл байланыс Орталық темір жолы мен Батыс темір жолы желілерін біріктірді және оның ұзындығы 41,96 км. Malshej Kriti samiti Кальян Әхмеднагар темір жолы жобасын іске асыруда. Бұл жобаның бірінші кезеңі болып табылатын Кальян Мурбад бөлімі қазірдің өзінде сараптама кезеңінде. Қазіргі уақытта бұл ауданда әуежай жоқ. Бірақ Кальян маңында коммерциялық операциялар үшін пайдаланылмаған ұшу-қону жолағын қайта жандандыру жоспарлары бар және ұсыныстар алынған.

Спорт

Дадожи Конддев атындағы маңызды стадион Тане қаласында орналасқан, онда крикет, бадминтон, теннис және үстел теннисі сияқты түрлі спорт түрлері ойналады. Нави Мумбай қаласында Д.У. Патил стадионы Нерулда орналасқандықтан, жақсы спорттық инфрақұрылым бар.