Кіріспе

Сао Саоның әскери шенеунігі (қайтыс 197) Диан Вэй (; қайтыс болды ақпан немесе наурыз 197) – Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде әскербасы Сао Саоның қол астында қызмет еткен әскери генерал. Өте зор күшімен танымал болған Диан Вэй екі джи (албардаға ұқсас қару) шеберлікпен қолданған, олардың әрқайсысының салмағы 40 джинға жетеді деп айтылады. Ол Ванчэн шайқасында Цзао Цзаоның Чжан Сю әскерінен қашуына көмектесіп, шайқаста қаза тапты.

Өмірбаян

Диан Вэй қазіргі Хэнань провинциясының Нинглинь округіндегі Цзиу уесінен (己吾縣), Чэнлиу командирлігінен (陳留郡) шыққан. Ол зор күш-қуатымен және юйся (батыр, қараушы) болу ниетімен ерекшеленетін қайратты адам ретінде сипатталған.

Ли Ёнді өлтіру

Жас кезінде Диан Вэй Сиань-И округінің (襄邑縣; қазіргі Суй округі, Хэнань) белгілі бір Лю отбасына Ли Ёнға (李永) кек алуға көмектесуге келіскен. Ли Ён бұрынғы округ басшысы болғандықтан, ол Суйян округінің (睢陽縣; қазіргі Суйян ауданы, Шанцзяо, Хэнань) тұрғыны еді. Бұрын ол Фучун округінің (富春縣; қазіргі Ханчжоу, Чжэцзян) басшысы (長) қызметін атқарған. Диан Вэй маркиз болып киініп, Ли Ённың үйіне тағам мен шарапқа толы арбамен келді. Ол үйге кірген соң, Ли Ёнды жасырын пышақпен өлтіріп, оның әйелін де өлтірді. Содан кейін ол үйден шығып, арбадан қаруын (қылыш пен джи) алып, кетіп қалды. Ли Ён базарға жақын жерде тұрғандықтан, оның өлімі туралы жаңалық тез тарап, бүкіл қала дүрлікті. Жүздеген адам кісі өлтірушінің артынан қуды, бірақ ешқайсысы Диан Вэйге жақындауға батыл болмады. Төрт-бес ли қашықтыққа жаяу жүрген соң, Диан Вэй серіктерін кездестірді, олар қуғыншылармен қысқаша шайқасқаннан кейін қашып кетті. Осы оқиғадан кейін Диан Вэй батыр ретінде танылды.

Цао Цао тұсында қызмет ету

190 жылы ақпан немесе наурыз айларында, аймақтық лауазымды Чжан Миао Донг Чжуоға қарсы жорыққа қосылу үшін әскер жинап жатқанда, Диан Вэй шақыруға жауап беріп, Чжао Чонгтың (寵) қол астына кірді, ол Чжан Миаоның әскери шенеунігі болған. Бір күні, үлкен ту қатты желде қозғалып, көптеген адамдар бірлесіп күш салса да, оны тоқтатып тұра алмады. Диан Вэй бір қолымен ғана тудың тіреуін ұстап, оны тік тұрғызып қойды. Чжао Чонг Диан Вэйдің күшіне қатты таң қалды. Кейін Диан Вэй, әскери сардар Цао Цаодың генералы Сяо Дунның қол астына өтті. Ол шайқастағы батылдығы үшін майор (司馬) шеніне көтерілді.

Пуянг шайқасы

194 жылдың қыркүйек айы шамасында, Цао Цао Ян провинциясындағы бәсекелес әскербасшы Лю Бумен соғысып жатқанда, ол Пуян округінің батысында 40-50 ли қашықтықта орналасқан Лю Будың лагерьлерінің біріне күтпеген түнгі шабуыл жасады және таң атқанға дейін оны қиратты. Цао Цао мен оның әскерлері өздерінің базасына қайтуды жоспарлап жатқанда, Лю Бу жеке басқарып, Пуян округінен күштер жіберіп, оларға шабуыл жасады және оларды тосқауылға түсірді. Диан Вэй ондаған адамын өзінің төңірегіне жинап, екі қабаттық қару киюді, қалқандарын тастап, тек найза мен жилермен қарулануға бұйырды. Батыстан жаудың келесі толқыны Диан Вэй мен оның адамдарына жебелермен шабуыл жасады. Диан Вэй жебелерге мән бермей, әскерлеріне: «Дұшпан он қадам жерге келгенде маған хабарлаңдар» деді. Олар солай істеді. Диан Вэй қайтадан: «Олар бес қадам жерге келгенде хабарлаңдар» деді. Сонда олар қорқып: «Жау біздің үстімізге келді!» деп айғайлады. Диан Вэй онша жиді ұстап тұрып, жаулар жақындағанда оларды лақтырып жіберді. Әрқайсысы бір жауынгерді құлатты, ешқайсысы да қанатын қақпады. Күн шыққанда Лю Бу Пуянға қайтып кетті, ал Цао Цао да өз базасына қайтып келді. Цао Цао Диан Вэйдің батырлығына қатты таң қалды, сондықтан оны командир (都尉) шеніне көтерді және оны өзінің шатырының маңындағы аумақты күзеткен жүздеген жеке қарауылшыларының басшысы етіп тағайындады.

Сао Саоның жансакшысы ретінде

Диан Вэй денелі, күшті жауынгер еді. Ол өзіне бағынышты әскерлерді жеке таңдап алатын. Шайқаста Диан Вэй және оның әскері жаудың қатарына бірінші болып шабуылдайтын. Кейін Диан Вэй полковник (校尉) шеніне көтерілді. Диан Вэй адалдығымен, салмақтылығымен және жауапкершілігімен танымал болды. Ол көбінесе таңнан кешке дейін Цао Цаодың шатырының алдында күзетте тұратын, тіпті түнде де Цао Цаодың шатырының жанында ұйықтайтын, және өзінің жатағына сирек оралатын. Ол сондай-ақ көп жеп, көп ішетін, үлкен тілімдермен тамақтанды және үлкен жұтыммен су ішетін. Оның қатты аштығынан, ол тамақ ішкенде оған бірнеше адам қызмет ететін. Цао Цао одан қатты әсерленді. Диан Вэйдің басты қаруы – джис немесе ұзын қылыштар еді. Цао Цао әскерінде Диан Вэй туралы былай деуші еді: "Біздің лагерьде 80 джин салмақтағы екі джис ұстайтын Диан Вэй деген батыр тұрады".

Ванченг шайқасында қаза тапқандар

197 жылдың ақпанында Цао Цао Цзинь провинциясының солтүстігіндегі Ванченгке (宛城; қазіргі Ванченг ауданы, Наньян, Хэнань) шабуыл жасады. Ванченг – сардар Чжан Сюдың иелігінде болды, ол Цао Цаоның шабуыл жасағанын естіген соң дереу бағынды. Цао Цао оған риза болып, Чжан Сю мен оның әскеріне той берді. Той кезінде Диан Вэй Цао Цаоның артында күзетте тұрды, қолында бір чилік қылышы бар алып айбалта ұстады. Чжан Сю мен оның серіктері Цао Цаоға тост айтқанда көздерін көтеруге батылдары келмеді. Цао Цао Ванченгте он күннен астам болған соң, Чжан Сю күтпеген жерден көтеріліс жасап, оның лагеріне шабуыл жасады. Цао Цао дайындықсыз болғандықтан, бірнеше атты әскермен кері шегінді. Диан Вэй лагерьдің кіреберісінде тұрып, Чжан Сюдың әскерінің ілгерілеуін тоқтатты. Жаулар шашырап, лагерьдің басқа қақпаларынан Цао Цаоның ордасына кірді. Диан Вэйдің жанында он шақты адам болды, олардың саны Чжан Сюдың әскерінен әлдеқайда кем еді. Бірақ Диан Вэй ұзын найзамен ерлікпен шайқасты, әр соққысымен оннан астам жау найзасын сындырды. Шайқас қыза түскенде Диан Вэйдің барлық серіктері қаза тапты, ал Дианның өзі денесінің көп жерінен жарақат алды, бірақ ол жаумен жақын арада қысқа қылыштармен күресуді жалғастырды. Диан Вэй екі жауды ұстап өлтірді, ал қалғандары оған жақындауға батылдары келмеді. Содан кейін Диан Вэй алға ұмтылып, тағы бірнеше жау әскерін өлтірді, бірақ ақырында жарақатына жеңіліп қайтыс болды. Өлер алдында ол әлі де жауға ашуланып қарады және қарғыс айтты. Жаулар Диан Вэйдің өлгенін анықтағаннан кейін ғана оның басын кесіп алды. Диан Вэйдің басын Чжан Сюдың әскеріне көрсетті, сондай-ақ оның бассыз денесін де көруге шақырды. Осы кезде Цао Цао Уин округіне (舞陰縣; қазіргі Шеки округінің оңтүстік-шығысы, Хэнань) қауіпсіз жеткен еді. Диан Вэйдің қазасы туралы естігенде ол жылап, әскеріне оның денесін әкелуді бұйырды. Цао Цао жеке өзі жерлеу рәсіміне қатысып, Диан Вэйді Сянгьи округінде (襄邑縣; қазіргі Суй округі, Хэнань) жерледі. Кейіннен Цао Цао Диан Вэйдің қабірінің басынан өткен сайын, оған құрмет көрсетіп, қайғырып отыратын.

Отбасы

Цао Цао Диан Вэйдің ұлы Диан Манды (典滿) ланжонг (郎中) қызметіне тағайындады. Кейін Цао Цао Диан Вэйді сағынып, Диан Манды майор (司馬) шеніне көтерді және оны өзіне жақын ұстады. 220 жылдың наурыз айында Цао Цао қайтыс болған соң, оның ұлы Цао Пи Диан Манды дууэй (都尉) етіп тағайындады және оған Екінші маркиз (關內侯) атағын берді.

Үш патшалықтың романсында

Диан Вэй 14 ғасырдағы «Үш патшалықтың романсы» атты тарихи романда кейіпкер ретінде көрінеді, ол Үш патшалық кезеңінен бұрынғы және оның кезіндегі тарихи оқиғаларды көркемдеп суреттейді. Диан Вэй алғаш рет 10-тарауда пайда болады, ал оны Сяо Дунь 193 жылы Цао Цаоға таныстырады. Сяо Дунь айтуынша, Диан Вэй бұрын Чжан Миаоның қызметінде болған, бірақ Чжанның адамдарымен жақсы тіл табыса алмаған, тіпті бірде ондаған адамды өлтіріп, тауға қашып кеткен. Сяо Дунь аң аулап жүргенде, Диан Вэйді өзенді кесіп еленді қуа жатқанын көріп, оны әміршісіне алып келді. Сяо Дунь Цао Цаоға Диан Вэйдің өнері мен дене күші туралы айтты. Сосын Цао Цао Диан Вэйден өнерін көрсетуін сұрады. Осы кезде үлкен ту желдің күшінен шайқалып, құлауға айналып жатты. Цао Цаоның көптеген әскерлері бірігіп күш салса да, туды тік тұрата алмады. Диан Вэй оларға артқа шегінуді бұйырды, сосын бір қолымен тудың тіреуін ұстап, оны тұрақтандырды. Цао Цао: «Бұл – ежелгі Элай!» – деп таң қалды. Диан Вэй Цао Цаоның қол астындағы командир болды. Диан Вэйдің Ванчэн шайқасындағы қазасы 16-тарауда егжей-тегжейлі сипатталған, бірақ оның тарихи өмірбаянынан әлдеқайда жоғарылатылған. Осы жоғарылатуда, Диан Вэйдің жаулардың денелерін аяқтарынан көтеріп, оларды қару ретінде пайдалана алғаны айтылады, содан кейін ол көптеген жебелер мен найзалармен қаза тапты. Диан Вэйдің жерлеу рәсімінде Цао Цао жылап, ізбасарларына: «Мен үлкен ұлымнан (Цао Ан) және жақын туысымнан (Цао Анмин) айырылғаныма қатты қайғырмаймын. Мен тек Диан Вэйді жоқтап отырмын!» – деді.

Танымал мәдениетте

Диан Вэй Koei компаниясының "Династиялық жауынгерлер", "Жауынгерлер Орочи" және "Үш патшалықтың романсы" бейне ойындары серияларында кейіпкер ретінде көрінеді. Ол сонымен қатар Чан Мудың "Уақыттың бұзылуы" манхуа сериясында, "Үш патшалықтың романсы" тарихи романының қайта айтылуында да кездеседі. Диан Вэй Сюй Чумен бірге "Ракшаса көшесі" аниме және драма сериалында генерал Цао Янбиннің қорғаушы рухы ретінде пайда болады.