Кіріспе

Солтүстік Америкадағы ерте ағылшын отаршысы Джон Дэвенпорт (9 сәуір 1597 – 30 мамыр 1670) – ағылшын пуритан дін қызметкері және Нью-Хейвен американдық колониясының құралушыларының бірі.

Ерте өмір

Англияның Уорвикшир округіндегі Ковентри қаласында бай отбасында дүниеге келген Дэвенпорт Оксфорд университетінде білім алған. Ол 1613 жылы Мертон колледжіне қабылданды, бірақ екі жылдан кейін Магдален Холлға ауысты, мүмкін сол кезде оның кальвинистік және пуритандық көзқарастары үшін танымал болғандықтан. Алайда, Дэвенпорт бұл кезеңде білімін аяқтаған жоқ, 1625 жылы Оксфордқа оралып, БД және МА дәрежелерін алды. Оның әкесі Генри Дэвенпорт (1567 – 29 мамыр 1627), мата сатушы, қалалық кеңесші және Ковентри қаласының мэрі, Ковентри қаласының мэрі Эдвард Дэвенпорттың (1551–1552) ұлы. Оның анасы Виннифред Барнаби (1569 – 12 сәуір 1597) болды. Оның ағасы – католик теологы Фрэнсис Дэвенпорт, Браганса королевасы Екатерина және Генриетта Мария де Бурбонның жеке рухани кеңесшісі.

Мансап

Хилтон қамалының капелланы болғаннан кейін ол Лондондағы Сент-Лоуренс еврейлік шіркеуінің қақпашысы болды. 1624 жылы ол Лондонның Коулман көшесіндегі Сент-Стефан шіркеуінің викарі болып тағайындалды. Ол жетекші пуритандық ұстаз және ғалым Джон Престонның серігі болды және оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрген еңбектерін редакциялады. Оның ауылдық дін қызметкерлерін қолдау үшін «жарым-жартылай иемденуді» сатып алуды ұйымдастыруға жасаған тырысы епископ Уильям Лаудтан жеңіліс тапты және сотпен айыпталып, Пфальц электоратындағы соғыстан қоныс аударған реформат дін қызметкерлеріне көмектесуге жасаған әрекеттері де осылай болды. 1633 жылы ол ресми шіркеуден кетіп, нонконформист пасторы болып Голландияға көшті. Голландияда ол Рембрандттың бірнеше портреттерінің үлгісі болды деп есептелді, бірақ қазір бұл Рембрандттың өзінің портреттері деп саналады. 1637 жылы ол Массачусетс колониясының патентын алып, қауымының көп бөлігімен Бостонға аттанды. 1638 жылы наурыз айында Бостонда преподобный Джон Коттонмен бірге болған кезде ол Энн Хатчинсонның шіркеу сотында отырды, нәтижесінде ол Бостон шіркеуінен шеттетілді, бұл Антиномиандық дауға нүкте қойды. Сол айда ол Нью-Хейвен колониясын өзінің сыныптасы, Лондоннан келген бай саудагер Теофилус Итонмен бірге құрды, ол колонияның бірінші губернаторы болды. Ол өз колониясында білім беруді ынталандырды және Хопкинс мектебінің негізін қалаушылардың бірі деп есептеледі. 1668 жылы Бостонға аттанғанға дейін колониядағы маңызды тұлға болды. Ол 1667 жылы корольдік жарғы бойынша Коннектикут колониясымен біріктірілуіне қарсылық көрсетті. Дейвенпорт өмір бойы шіркеу мүшелігіне қатысты қатаң пуритандық стандарттарды және нәрестелерді шомылдырудың қатаң талаптарын жақтады, ол бұл рәсімді тек толыққанды шіркеу мүшелерінің балаларына ғана жасау керек деп сенді. Голландиядағы уақытында оның бақылаушы пасторы Джон Паджетпен осы мәселе бойынша туған дау Амстердамдағы пуритан шіркеуінен шығуына себеп болды. Жаңа Англияда ол 1662 жылғы Синодтың «Жарты жол» келісімі деп аталатын ұсыныстарына қарсы күресті, онда «жарты жол» мүшелерінің балаларына (бала кезінде шомылдырылған, бірақ «қайта туу» дәлелін көрсетпеген және толық мүшелікке қабылданбаған) шомылдыруға рұқсат ету ұсынылды. 1667 жылдың қыркүйегінде олардың пасторы Джон Уилсон қайтыс болғаннан кейін Бостондағы Бірінші шіркеу Дейвенпортты жаңа пастор болуға шақырды. Бұл шіркеудегі азғын топ оның шақыруына қарсылық білдіріп, нәрестелерді шомылдыру мәселесіндегі келісімді қабылдамауына наразылық білдірді. Конвенция Дейвенпорттың бұрынғы қауымынан босатылуын талап етті, ал Нью-Хейвендегі шіркеу оны босатуға асықпады. Дегенмен, ол 1668 жылдың көктемінде Бостонға көшіп келді және Нью-Хейвен шіркеуінен келген хаттың үзінділерін ұсынды, ол оны босатуға рұқсат бергендей көрінді. 1668 жылдың желтоқсанында ол Бірінші шіркеудің пасторы болып тағайындалды, бірақ оның тағайындалуына қарсы шыққан топ жаңа қауым құру үшін шіркеуден шығуға тырысты. Жергілікті шіркеулердің діни қызметкерлері олардың өтінішін мақұлдады және 1669 жылдың мамырында Үшінші (немесе Ескі Оңтүстік) шіркеуін құрды. 1669 жылдың 19 мамырында Дейвенпорт Бостондағы Бас соттың алдында Сайлау туралы уағыз айтып, бұл мүмкіндікті жеке қауымдардың бостандығы мен басқаруына кедергі келтіретін «Кеңестердің» әрекеттерін айыптады. Мүмкін, осы уағыздан кейін депутаттар (Жалпы соттың төменгі палатасы) Үшінші шіркеудің негізін қалаушылардың және бөлінуді қолдаған діни қызметкерлердің іс-әрекеттерін тексеру үшін комиссия құрды. Алайда, Ассистенттер (жоғарғы палата) кез келген әрекетке, соның ішінде Дейвенпорттың уағыздарын мемлекеттік қаражат есебінен жариялауға тыйым салды. Сол жазда Нью-Хейвеннен келген босату хаты, мүмкін, негізсіз әсер қалдыру үшін қатты өңделгені анықталды, бірақ Дейвенпорттың Бірінші шіркеуі олар бұрмаланған деген айыптаманы жоққа шығарды. Дейвенпорттың Жаңа Англиядағы жетекші шіркеуге тағайындалуы және оның сайлаудағы уағызы «Жарты жол» Синодының келісімге келуіне байланысты туған келіспеушіліктерді шиеленістіре түсті. Бірақ Дейвенпорт келесі жылы қайтыс болды; Инкрийс Мэтер, басқа жетекші антисинодист, пікірін өзгертті; және Синодист депутаттары 1671 жылғы сайлауда жеңіске жетіп, уақытша дағдарысты аяқтады. Дейвенпорт 1670 жылдың 15 наурызында Бостонда аневризмнен қайтыс болды және Джон Коттонмен бірге Кингс Чапелдің зираттарына жерленді.

Мұра

Йель университеті Давенпорттың ойы болған, бірақ оның ұсынысы оның қайтысынан кейін 30 жылдай уақыт өткен соң ғана іске асты. Давенпорт колледжі оның құрметіне аталған, ал оның майлы суреті (жоғарыда) Йель коллекциясында сақтаулы. Сондай-ақ, ол 1660 жылы Хопкинс мектебін – грамматикалық мектептің құрылуына зор үлес қосты. Оның белгілі ұрпақтары: Джеймс Давенпорт (дін қызметкері); Абрахам Давенпорт (Джон Гринлиф Уиттиердің "Қараңғы күн" поэмасынан); Джон және Джеймс Давенпорт ағайындылары, конгрессмендер болған; Арчибальд Кокс, Уотергейт ісі бойынша арнайы прокурор; және Максвелл Перкинс, редактор.