Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүйектерді ғылыми зерттеу
Scientific study of bones
Остеология – сүйектерді ғылыми зерттейтін сала, осымен айналысатындар остеологтар деп аталады. Анатомия, антропология және палеонтологияның бір саласы болып табылатын остеология, сүйектердің құрылымын, қаңқа элементтерін, тістерді, микроскопиялық сүйек морфологиясын, функцияларын, ауруларын, патологиясын, шеміршек қалыптарынан сүйек пайда болу процесін (оссификация), сондай-ақ сүйектердің кедергіге төзімділігі мен қаттылығын (биофизика) егжей-тегжейлі зерттейді. Остеологтар көбінесе мемлекеттік және жеке секторда мұражайларға консультанттар, ғылыми-зерттеу зертханаларына ғалымдар, медициналық зерттеулерге ғалымдар ретінде немесе академиялық ортада остеологиялық көшірмелер шығаратын компанияларда жұмыс істейді. Остеология мен остеологтарды остеопатияның ғылыми емес практикасымен және оның дәрігерлері – остеопаттармен шатастыруға болмайды.
Osteology is the scientific study of bones, practised by osteologists. A subdiscipline of anatomy, anthropology, and paleontology, osteology is the detailed study of the structure of bones, skeletal elements, teeth, microbone morphology, function, disease, pathology, the process of ossification from cartilaginous molds, and the resistance and hardness of bones (biophysics). Osteologists frequently work in the public and private sector as consultants for museums, scientists for research laboratories, scientists for medical investigations and/or for companies producing osteological reproductions in an academic context. Osteology and osteologists should not be confused with the pseudoscientific practice of osteopathy and its practitioners, osteopaths.
Адамның остеологиясы және сот-медициналық антропология
Адамның остеологиясын зерттеу сот антропологиясында жиі қолданылады, ол әдетте адам қалдықтарының жасын, өлімін, жынысын, өсуін және дамуын анықтау үшін пайдаланылады және биомәдени контекстте қолданылуы мүмкін. Скелет анатомиясының айырмашылықтарына төрт фактор себеп болады: онтогенез (немесе өсу), жыныстық диморфизм, географиялық вариация және жеке, ерекше вариация. Остеология сондай-ақ адамның тегін, нәсілін немесе этникалық принадлежностьін анықтай алады. Тарихи тұрғыдан алғанда, адамдар көбінесе үш ескірген нәсілдік топқа жіктеліп келді: кавказоидтар, монголоидтар және негроидтар. Дегенмен, әр түрлі текті адамдардың араласуының артуы және генетикалық маркерлердің бұлыңғырлануы салдарынан бұл жіктеу жүйесінің сенімділігі азайып келеді. Текті анықтау мәселелі, бірақ белгісіз дене немесе қаңқаның тегін анықтау үшін түсінікті анықтама беруге мүмкіндік береді.
Examination of human osteology is often used in forensic anthropology, which is usually used to identify age, death, sex, growth, and development of human remains and can be used in a biocultural context. There are four factors leading to variation in skeletal anatomy: ontogeny (or growth), sexual dimorphism, geographic variation and individual, or idiosyncratic, variation. Osteology can also determine an individual's ancestry, race or ethnicity. Historically, humans were typically grouped into three outdated race groups: caucasoids, mongoloids and negroids. However, this classification system is growing less reliable due to interancestrial marriages increases and markers become less defined. Determination of ancestry is controversial, but can give an understandable label to define the ancestry of an unidentified body or skeleton.
Кросраль жобасы
Остеологияның және оның түрлі қолданыстарының бір мысалы – Crossrail жобасы. 2013 жылы Лондон қаласының теміржол жүйесін кеңейту мақсатымен жүргізілген жұмыстар кезінде Чартерхаус алаңында 25 адамның қаңқасы табылды. Археологиялық қазбалар теміржол жүйесінің дамуын уақытша тоқтатқанымен, археология саласында жаңа, мүмкін революциялық жаңалықтарға есік ашты. Бұл 25 қаңқа қалдығы, сондай-ақ одан әрі іздеулер барысында табылған көптеген басқа қалдықтар да 14 ғасырда Қара өлімнен көз жұмған миллиондаған адамдарды жерлеу үшін қазылған жаппай қабірлерден шыққан деп саналады. Археологтар мен сот-медициналық сарапшылар остеологияны қаңқа қалдықтарының жағдайын зерттеу үшін, Қара өлімнің Еуропа халқына осындай зиян келтіру себептерін анықтауға көмектесу үшін пайдаланды. Зерттеулер көрсеткендей, халықтың көп бөлігі бастапқыда денсаулығы нашар болған. Сүйектерді жан-жақты талдау нәтижесінде Ұлыбританияның көптеген тұрғындарының рахит, анемия және толыққанды тамақтанбаудан зардап шеккені анықталды. Сонымен қатар, көптеген адамдардың жиі ұрыстар мен қажырлы еңбек салдарынан сынған сүйектері табылды. Бұл археологиялық жоба Crossrail жобасы деп аталды. Археологтар қазба жұмыстарын жалғастырып, тарихтың жоғалған бөліктерін табу үшін қаңқа қалдықтарын іздеуде. Өткенді түсінудегі осы жетістіктер сол аумақта жерленген басқа қаңқаларды зерттеу арқылы одан әрі дами түседі.
One example of osteology and its various applications is illustrated by the Crossrail Project. An endeavor by the city of London to expand their railway system inadvertently uncovered 25 human skeletons at Charterhouse Square in 2013. Although archaeological excavation of the skeletons temporarily halted further advances in the railway system, they have given way to new, possibly revolutionary, discoveries in the field of archaeology. These 25 skeletal remains, along with many more that were found in further searches, are believed to be from the mass graves dug to bury the millions of victims of the Black Death in the 14th century. Archaeologists and forensic scientists have used osteology to examine the condition of the skeletal remains, to help piece together the reason why the Black Death had such a detrimental effect on the European population. It was discovered that most of the population was in generally poor health to begin with. Through extensive analysis of the bones, it was discovered that many of the inhabitants of Great Britain were plagued with rickets, anemia, and malnutrition. There has also been frequent evidence that much of the population had traces of broken bones from frequent fighting and hard labor. This archaeological project has been named the Crossrail Project. Archaeologists will continue to excavate and search for remains to help uncover missing pieces of history. These advances in our understanding of the past will be improved by the study of other skeletons buried in the same area.