Кіріспе

Жоғарғы дене жаттығулары

Түйме басу, немесе кеуде басу – салмақ көтеру жаттығуы, онда адам салмақты көтеру тақтасында жатып, көтеріп тұрады. Түйме басу – күрделі жаттығу, оның негізгі бұлшық еттеріне үлкен кеуде бұлшықтары, алдыңғы дельтоид бұлшықтары және иек бұлшықтары жатады, сондай-ақ тұрақтандыру үшін басқа да бұлшықтар қатысады. Салмақты ұстау үшін әдетте штанга қолданылады, бірақ екі гиряны да пайдалануға болады. Штангамен түйме басу – пауэрлифтинг спортындағы үш көтерудің бірі, ол өлі көтеру және тізе бүгіп көтерумен бірге жүзеге асырылады, және паралимпиадалық пауэрлифтингтегі жалғыз көтеру түрі. Түйме басу сондай-ақ салмақ көтеру, бодибилдинг және жоғарғы дене бұлшықтарын, әсіресе үлкен кеуде бұлшықтарын дамыту үшін басқа да жаттығу түрлерінде кеңінен қолданылады. Спорттық, кәсіби және функционалдық өнімділікті арттыру үшін, сондай-ақ бұлшықеттерді дамыту үшін штангамен түйме басу жиі қолданылады.

Қозғалыс

Бұл жаттығуды орындайтын адам екі қолына штанганы ұстап, жазық орындықта арқасымен жатқан күйінде орындайды. Штанганы көкірек деңгейіне дейін төмендетіп, көкірекке тигізеді, содан кейін қолдарды түзуге дейін жоғары қарай итеріп шығарады. Бұл бір қайталау (реп). Powerlifting: Дене салмағын жамбас пен жоғарғы трапеция бұлшықтарына қойып, арқасын иіп, аяқтарын еденге басып, жазық орындықта орналасыңыз. Салмақты толық қол ұзындығымен көтеріп, жоғарғы кеудеге дейін төмендетіп, тоқтатып, бастапқы күйіне көтеру керек. Powerlifting-те өнімділікті арттыру үшін спортшылар арнайы техникаларды қолданады. Оларға арқаны иіп тұру, терең дем алу және аяқтарымен еденге күшпен басу кіреді. Бұл әдістер салмақ көтеру кезінде барлық дене бөліктерін жұмылдырып, арқа, аяқ және еденге салмақтың дұрыс таралуын қамтамасыз етеді.

Тарих

Бенч-пресс жылдар бойы дамып келді, еденде, көпірде және құрсақпен лақтыру нұсқаларынан бастап қазіргі бодибилдерлер мен пауэрлифтерлер қолданатын әдістерге дейін өзгерді. Ол 1950-ші жылдардың соңынан бастап танымал болды. Параллельді түсіру қауіпсіз болғанымен (түсіруге бақылаушы немесе қауіпсіздік тіректері қажет емес), 1950 жылдары бенч-пресс түсіруден танымалдылығымен озысып, кеуде жаттығуларының стандартты түріне айналды. Алғашқыда қатаң еденге түсіру әдісі ең танымал болды. 1899 жылы дискілермен (пластиналармен) жабдықталған барбелді пайдаланып, барбелді қию қоян-қолтықты ойлап тапқан Джордж Хакеншмидт барбелді бетіне (жанына бұрылған күйде) аударып, қатаң еденге түсірді. Бұл рекорд 18 жыл бойы сақталды, 1916 жылы Джо Нордквест оны бұзды. Осы шамада жаңа әдістер тарала бастады. Көтергіштер күшті жамбас бұлшықтары арқалықты еденнен жоғары көтеруге көмектесетінін анықтады. Олар еденге жатып, арқалықты құрсақтарының үстіне қойып, содан кейін жарылысқан жамбас қозғалысын жасап, арқалықты жоғары лақтырып, құлыптау кезінде ұстайтын болды. Жылдар бойы көтеру техникасы, жаттығулар және препараттар жақсарды, ал бенч-пресс бойынша рекордтық көрсеткіш шамамен 100 жыл ішінде (табиғи, рекорд Джулиус Мэддоксқа тиесілі) өсті. Бенч-пресс NFL құрамында жоғарғы дене күшін сынау үшін қолданылады, онда болашақ NFL ойыншылары мүмкіндігінше 225 фунтты көтеруге тырысады.