Кіріспе
Панамалық тұщы сулы жасанды көл Гатун көлі (lang es) – Панаманың Колон қаласының оңтүстігінде орналасқан тұщы сулы жасанды көл. Теңіз деңгейінен шамамен биіктікте, ол Панама каналының маңызды бөлігін құрайды және кемелердің Панама тасмуынан өтуіне көмектеседі. 1913 жылдың 27 маусымында Гатун бөгетінің су төгу жолының қақпалары жабылып, көл құрылды. Су деңгейі теңіз деңгейінен биіктікте болды және алдағы алты айда жұмыс деңгейіне жетеді деп күтілді.
Gatun Lake (lang es) is a freshwater artificial lake to the south of Colón, Panama. At approximately above sea level, it forms a major part of the Panama Canal, carrying ships of their transit across the Isthmus of Panama. It was created June 27, 1913 when the gates of the spillway at Gatun Dam were closed. The water level was about above sea level and was expected to fill to operating levels in the next six months.
Құрылыс
1913 жылы Шагрес өзенін бөлген арнамен құрылған Гатун көлі Панама каналының маңызды бөлігі болып табылады, кеме өткен сайын оның шлюздерін жұмыс істетуге қажетті миллиондаған литр суды қамтамасыз етеді. Салынысымен бірге Гатун көлі әлемдегі ең ірі жасанды көл болды. Көлді қоршаған қалың жаңбырлы ормандар Панама каналының ең жақсы қорғанысы болды. Бүгінде бұл аймақтар адамның араласуынан дерлік зардап көрмеген және Орталық Американың әртүрлі жануарлар мен өсімдік түрлерін табиғи ортада бұзылмаған күйде бақылауға болатын сирек аймақтардың бірі болып табылады.
География
Гатун көлі шамамен жабады. Көлдегі ең үлкен арал – Барро Колорадо аралы, ол көл пайда болған кезде ғылыми зерттеулер үшін құрылған және Смитсониан институтымен басқарылады. Тропикалық жануарлар мен өсімдіктер әлеміне қатысты көптеген маңызды ғылыми және биологиялық жаңалықтар осы жерде туды. Гатун көлі сонымен қатар Панама қаласы мен Колон қалаларын ауыз сумен қамтамасыз етеді.
Балық аулау
Балық аулау Гатун көліндегі ең танымал демалыс түрлерінің бірі. 1967 жыл шамасында жергілікті кәсіпкердің қателігінен Гатун көліне Амазонка, Рио-Негро және Ориноко өзендерінен келген, жергілікті емес паук бассы (Sargento деп аталады, Cichla pleiozona түріне жатады деп саналады) әкелінді. Ол тез көбейіп, Гатун көлінде балық аулауға ең бағалы балыққа айналды. Өзінің табиғи ортасында құнды балық саналатын паук бассының Гатун көліне әкелуі жергілікті балық түрлеріне ауыр соққы берді. Смитсония институтының мәліметінше, көлдегі жергілікті балықтардың саны әлі толыққанды қалпына келген жоқ. 2016 жылы алынған сынамалар көрсеткендей, жергілікті балық түрлерінің саны бұрынғыдан төрт есе азайған.