Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1932/1962 жылғы Дмитрий Шостаковичтің операсы "Мценскінің Леди Макбеті", Op. 29 (Леди Макбет Мценского уезда) – Дмитрий Шостаковичтің төрт актідегі тоғыз сахнадан тұратын операсы. Либреттосын Александр Прейс және композитор бірлесіп жазған. Ол Николай Лесковтың "Мценск ауданының Леди Макбеті" повесінің негізінде құрастырылған. Шостакович бұл 160 минуттық операны өзінің бірінші әйелі, физик Нина Варзарға арнады. Опера алғаш рет 1934 жылғы 22 қаңтарда Ленинградтың Кіші опера театрында, ал екі күннен кейін Мәскеуде қойылды. Опера экспрессионизм және веризм элементтерін қамтиды, XIX ғасырдағы Ресейде күйеуінің жұмысшыларының біріне ғашық болған, жалғыз әйелдің тағдырын және оның кісі өлтіруге бейімделуін көрсетеді.
1932/1962 opera by Dmitri Shostakovich
Lady Macbeth of Mtsensk, Op. 29 (Леди Макбет Мценского уезда) is an opera in four acts and nine scenes by Dmitri Shostakovich. The libretto, jointly written by Alexander Preys and the composer, is based on the novella Lady Macbeth of the Mtsensk District by Nikolai Leskov. Dedicated by Shostakovich to his first wife, physicist Nina Varzar, the roughly 160 minute opera was first performed on 22 January 1934 at the Leningrad Maly Operny, and two days later in Moscow. It incorporates elements of expressionism and verismo, telling the story of a lonely woman in 19th century Russia who falls in love with one of her husband's workers and is driven to murder.
Өнер тарихы
Халықтық және ресми деңгейдегі алғашқы табысқа қарамастан, «Леди Макбет» 1936 жылдың басында КПСС-тің Шостаковичтің музыкасын жалпы айыптауының себебі болды: «Правда» газетінде жарияланған «Музыканың орнына дүрлік» деген тақырыптағы анонимді мақалада (кейде Иосиф Сталинге жатқызылады, бірақ шын мәнінде Давид Заславский жазған) айыпталғаннан кейін, ол 1961 жылға дейін Кеңес Одағында шамамен отыз жылға тыйым салынды. Композитор 1962 жылы «Леди Макбет» операсын қайта қарастырып, оған «Катерина Измайлова» (Катерина Измайлова) деген атау берді және Opus 114 ретінде тіркеді. Ол екі интермеззосын ауыстырды, 1-ші актінің 3-ші көрінісін түзетті және басқа да шағын өзгерістер енгізді. «Катерина Измайлова» алғаш рет 1962 жылдың 26 желтоқсанында Мәскеудегі Станиславский-Немирович-Данченко атындағы музыкалық театрда орындалды, ал 1964 жылы студиялық жазбасы жасалды. Бірақ Шостаковичтің қайтысынан кейін түпнұсқа нұсқасы жиірек орындалатын болды. Түпнұсқа цензураланбаған нұсқасы Ресейде 2000 жылға дейін қайта орындалмады. Операның цензуралық қиын тарихына қарамастан, бұл туынды стандартты репертуарға енді, 2017–18 жылдары Ресейдегі ең көп қойылған төртінші опера, ал әлем бойынша 54-ші опера болып табылды.
Despite early success on popular and official levels, Lady Macbeth became the vehicle for a general denunciation of Shostakovich's music by the CPSU in early 1936: after being condemned in an anonymous article (sometimes attributed to Joseph Stalin but actually authored by David Zaslavsky) in Pravda, titled "Muddle Instead of Music", it was banned in the Soviet Union for almost thirty years, until 1961. The composer in 1962 revised Lady Macbeth, renaming it Katerina Izmailova (Катерина Измайлова) and assigning his Opus 114. He replaced two of its intermezzos, adjusted act 1, scene 3, and made smaller changes elsewhere. Katerina Izmailova was first performed on 26 December 1962 in Moscow at the Stanislavski Nemirovich Danchenko Musical Theatre, and first given a studio recording in 1964. But since Shostakovich's death the original version has been more often performed. The original uncensored version was not performed again in Russia until 2000. Despite the opera's difficult history of censorship, the work has entered the standard repertory, in 2017–18 being the fourth most produced Russian opera, and 54th most produced opera overall worldwide.
Қысқаша мазмұны
Опера пьесаның негізгі кейіпкерлері мен сюжеттік шеңберімен ортақ болғанымен, оқиға желісі және мазмұны тұрғысынан түпнұсқадан бірнеше айырмашылықтары бар. Мысалы, Катерина Сергейге шұлықтарын бергеннен кейінгі керуенде: операда барлық әйелдер Катеринаны қысымға алады, ал әңгімеде Сергей мен Соня оны қысымға алса, Фиона мен Гордюшка олардың оған жасаған қатыгездігіне жауап ретінде оларды ұятқа қалдырады.
Although the opera shares the basic characters and outline of the play, it has a number of differences from the original story in terms of plot and emphasis. One example is in the convoy after Katerina gives Sergei her stockings: in the opera, all the women mock Katerina, whereas in the story, Sergei and Sonya mock her while Fiona and Gordyushka shame them in response to their cruelty toward her.
4-ші акт
9-шы көрініс. Көпірге жақын уақытша тұтқын лагері
Scene 9. A temporary convict camp near a bridge
Сібірдегі каторгаға жолда, Катерина Сергеймен кездесуге рұхсат беру үшін күзетшіге пара береді. Ол барлық кінені оған табады. Ол кеткеннен кейін Сергей тағы бір тұтқын, Сонетканы ұсынуға тырысады. Ол баға ретінде бір жұп шұлық сұрайды. Сергей Катеринаны алдап, өзінің шұлықтарын береді де, содан кейін оларды Сонеткаға ұсынады. Сонетка мен басқа тұтқындар Катеринаны қорлайды, ол Сонетканы мұзды өзенге итеріп жібереді – өзі де сомен бірге құлайды. Оларды ағыспен кетіріп алады, ал тұтқындар пойзы кете береді.
On the way to katorga in Siberia, Katerina bribes a guard to allow her to meet Sergei. He blames her for everything. After she leaves, Sergei tries to seduce another convict, Sonyetka. She demands a pair of stockings as her price. Sergei tricks Katerina into giving him hers, whereupon he gives them to Sonyetka. Sonyetka and the other convicts taunt Katerina, who pushes Sonyetka into an icy river – also, herself, falling in. They are swept away and the convict train moves on.
Сыншыл пікірлер
Жұмыстың бір сын-пікірі оның жыныстық мазмұнына, әсіресе музыкадағы оқиғаның бейнеленуіне бағытталды. 1935 жылы «Нью-Йорк Сан» газетіндегі шолуда, жыныстық көріністердегі тітіркендіргіш сипаттамалық музыканы білдіретін «порнофония» деген термин қолданылды. Стравинский операны «өкінішті провинциалдық» деп сипаттады, музыкалық бейнелеуді алғашқы реализм деп есептеді. «Правда» газетіндегі сынның негізгі мәселесі моральдық жағынан болды; ол операдағы басты кейіпкердің – ізгіліксіздік жасаған және кісі өлтірген әйелдің жаны ашырлықпен бейнеленуін айыптады. Композитор сол кезде Катеринаның бейнесін кеңестік тұрғысынан түсіндіріп, оны қатыгез, революцияға дейінгі Ресейдің жағдайларының құрбаны деп атады.
One criticism of the work focused on its sexual content, particularly the way in which the action is depicted in the music. A 1935 review in the New York Sun called it "pornophony", referring to the lurid descriptive music in the sex scenes. Stravinsky described the opera as "lamentably provincial", considering the musical portrayal primitively realistic. The thrust of the Pravda criticism was in terms of morality; it condemned the opera's sympathetic portrayal of the eponymous character, an adulteress and murderess. At the time, the composer justified the sympathetic portrayal of Katerina in Soviet terms, saying she was a victim of the circumstances of oppressive, pre revolutionary Russia.